21 Μαΐου, 2015

Το θέμα της εξέλιξης της βιοτεχνολογίας πρέπει ν' αντιμετωπιστεί με επιστημονικά και μόνο κριτήρια

Κώστας Μπαργιώτας

Στην ειδική μόνιμη επιτροπή προστασίας περιβάλλοντος τοποθετήθηκε ο βουλευτής Λάρισας του Ποταμιού, κ. Κώστας Μπαργιώτας, με θέμα ημερήσιας διάταξης «Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί – Ευρωπαϊκές Εξελίξεις – Ελληνική Πραγματικότητα».

Στην ειδική μόνιμη επιτροπή προστασίας περιβάλλοντος τοποθετήθηκε ο βουλευτής Λάρισας του Ποταμιού, κ. Κώστας Μπαργιώτας, με θέμα ημερήσιας διάταξης «Γενετικά Τροποποιημένοι Οργανισμοί – Ευρωπαϊκές Εξελίξεις – Ελληνική Πραγματικότητα». Στην παρέμβασή του ο κ. Μπαργιώτας τόνισε πως πρέπει να αντιμετωπίσουμε σαν κοινωνία το θέμα της εξέλιξης της βιοτεχνολογίας με επιστημονικά και μόνο κριτήρια, χωρίς προκατάληψη και ακραίες συμπεριφορές. Τόνισε πως οι φραγμοί που επικρατούν στην καλλιέργεια και χρήση μεταλλαγμένων προϊόντων πρέπει να διατηρηθούν, αλλά την ίδια στιγμή πρέπει να αντιληφθούμε πως την εξέλιξη της βιοτεχνολογίας πρέπει να την εκμεταλλευτούμε προς όφελος της κοινωνίας στους τομείς που πραγματικά μπορεί να αλλάξει το βιοτικό μας επίπεδο. Ειδικότερα, ο κ. Μπαργιώτας εστίασε την ομιλία του στην εξέλιξη της βιοτεχνολογίας γύρω από ιατρικά θέματα, καθώς είμαστε πλέον κοντά σε νέα καινοτόμα φάρμακα, στη δημιουργία οργάνων για μεταμόσχευση, ανεπτυγμένα σε ξενιστές, δηλαδή σε ζώα γενετικά τροποποιημένα, κ.α. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι πρέπει να δοθεί βάρος σε θέματα καινούριας έρευνα έξω από πατέντες, η οποία θα μπορούσε να λύσει προβλήματα και να υποστηρίξει πραγματικά το μέλλον και της επιστήμης, αλλά και της ανθρωπότητας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:

«Συγχαρητήρια για την πολύ ενδιαφέρουσα κουβέντα τον ευχαριστώ που με βάλατε εμβόλιμα στην Επιτροπή. Θα προσπαθήσω να την παρακολουθήσω στις επόμενες συνεδριάσεις, γιατί είναι πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα. Θα κάνω από την αρχή δήλωση νομιμοφροσύνης. Πιστεύω και εγώ ότι οι φραγμοί επί του παρόντος, για την καλλιέργεια και τη χρήση μεταλλαγμένων προϊόντων, πρέπει να διατηρηθούν, αφενός γιατί φρονώ ότι η τεχνολογία παραγωγής και ελέγχου, όπως πολύ καλά αναλύθηκε από τους αρμόδιους, είναι προς το παρόν ανώριμη, αλλά κυρίως επειδή πιστεύω ότι και η κοινή γνώμη είναι ακόμα πιο ανέτοιμη και πολύ αρνητική.

Ξεκινάω θυμίζοντας όταν ο Δαρβίνος ανακοίνωσε, δημοσίευσε την θεωρεία της εξέλιξης, η ιδέα ότι οι άνθρωποι δεν είναι παιδιά του Θεού, αλλά κατάγονται από τον πίθηκο, όπως εκλαϊκεύτηκε η αντίληψη του δαρβινισμού εκείνη την εποχή, προκάλεσε πραγματικά συνταρακτικές αντιστάσεις και αντιδράσεις, καθώς άλλαξε, επηρέασε συνολικά το αξιακό υπόβαθρο της κοινωνίας της εποχής, που είχε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και προκάλεσε, όπως όλοι ξέρετε, τρομακτικές αντιδράσεις και κοινωνικές αναταραχές. Νομίζω ότι μπαίνοντας στο κατώφλι της βιοτεχνολογίας, στα πρώτα της βήματα έχουμε ένα ανάλογο θέμα, καθώς για πρώτη φορά ο άνθρωπος με πολύ δραστικό και δραματικό τρόπο γίνεται πλέον από «δημιούργημα – δημιουργός». Αυτό στο επίπεδο της ηθικής έχει μία τεράστια επίπτωση.

Θεωρώ λοιπόν ότι το πρώτο θέμα, το ναι ή όχι στα μεταλλαγμένα σε αυτό το πλαίσιο είναι ιδιαίτερα αντιδραστικό. Δηλαδή να τοποθετηθείς απέναντι στα μεταλλαγμένα με αυτή την λογική είναι ιδιαίτερα αντιδραστικό από πολλούς λόγους και βασικά συντηρητικό. Νομίζω ότι δεν πρέπει να το κάνουμε έτσι, πρέπει να το κάνουμε με βάση επιστημονικά δεδομένα, τα οποία πρέπει να αναλύονται κάθε φορά και να αξιολογούνται. Είναι μια πολύ σημαντική διαφορά.

Άκουσα προηγουμένως και εν μέρει συμφωνώ ότι χάσαμε την μάχη. Αν δεν χάσαμε την μάχη φρονώ ότι κάνουμε τις τελευταίες μάχες οπισθοφυλακής ενδεχομένως και θα ήθελα να θυμίσω πολύ γρήγορα μία πολύ διδακτική ιστορία των λουλουδιστών ή λουδιτιστών, οι οποίοι ήταν οι άνθρωποι που σπάγανε τους μηχανικούς αργαλειούς της εποχή της βιομηχανικής επανάστασης στο Μάντσεστερ, προσπαθώντας να ακυρώσουν την πρόοδο. Απέτυχαν προφανώς γιατί την ίδια εποχή, ακόμη και αν πετυχαίνανε τον σκοπό τους στην γειτονιά τους στο Μάντσεστερ, στο Μαδεβούργο, στην Μπομεράνια και σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη η επιστήμη προόδευε και αυτό νομίζω ότι γίνεται αυτή την στιγμή σε όλο τον κόσμο και δεν νομίζω ότι υπάρχει η δυνατότητα για την Ευρώπη να γίνει ένα κάστρο σε ότι αφορά την βιοτεχνολογία και τα μεταλλαγμένα. Πολύ περισσότερο δεν μπορεί να γίνει η Ελλάδα των ανοιχτών συνόρων, η οποία όπως γνωρίζουν πολλοί εισάγει εντομοκτόνα νομίμως – παρανόμως από παντού, δεν συνταγογραφεί και δεν ελέγχει τίποτα. Πολύ περισσότερο δε νομίζω ότι είμαι σε θέση να ελέγξει αυτό που είπατε την επιμόλυνση, το contamination, το οποίο είναι λίγο διαφορετικό από την μόλυνση.

Επίσης δεν μπορούμε να παραβλέψουμε τα σημαντικά πλεονεκτήματα που ενδεχομένως έχει η τεχνολογία. Η βιοτεχνολογία δεν φέρνει μόνο μεταλλαγμένα τρόφιμα, φέρνει καινούργια φάρμακα που τα παράγουν γενετικά τροποποιημένοι μικροοργανισμοί και πρέπει να πάρουμε θέση. Ενδεχομένως έπρεπε σε αυτό τον τομέα να έχουμε πάρει ήδη θέση. Φέρνει πολύ πιο κοντά από ότι φαντάζεστε οι περισσότεροι όργανα για μεταμόσχευση, ανεπτυγμένα σε ξενιστές, ζώα γενικά τροποποιημένα δηλαδή. Φέρνει θεραπείες για τον καρκίνο και θεραπείες για μεγάλες ασθένειες που μαστίζουν τον κόσμο με γενετικές τροποποιήσεις. Αυτό είναι ένα θέμα τεράστιο. Το πρώτο ερώτημα είναι πως παίρνουμε θέση απέναντι σε όλα αυτά ως υγιείς και πλούσιοι, μέλη μιας ευρωπαϊκής ελίτ, η οποία ενδιαφέρετε για το περιβάλλον ή ως φτωχοί και ασθενείς στην υποσαχάρια Αφρική, που ενδεχομένως ένα ρύζι ή ένα καλαμπόκι αν τηρηθούν όλες οι προϋποθέσεις μπορεί να λύσει το πρόβλημα;

Η μη επιστημονική προσέγγιση που έδωσα προηγουμένως, έχει ήδη οδηγήσει σε ορισμένα εκτρωματικά αποτελέσματα σε άλλους τομείς. Θυμίζω ότι η μη επιστημονική αντιμετώπιση κάποιων στοιχείων, οδήγησε σε ένα κίνημα άρνησης των εμβολίων. Αυτό το θεωρώ εγκληματικό, γιατί αγνοεί την επιστήμη και αμφισβητεί την επιστήμη με μη ορθολογικά κριτήρια και με μη επιστημονική βάση. Αυτό ως ένα σημείο πρέπει να το αποφύγουμε στο θέμα των μεταλλαγμένων. Πρέπει, λοιπόν, να συζητάμε κατά τη γνώμη μου, πολύ περισσότερο από τις απαγορεύσεις και από τα τείχη, για ελέγχους, για την ανάπτυξη του EFSA και ενδεχομένως, μιας εγχώριας επιτροπής εμπειρογνωμόνων, που απ’ ότι γνωρίζω δεν υπάρχει, για καλύτερους τρόπους ελέγχου επηρεασμένη ενδεχομένως από τα φάρμακα, για την ανάπτυξη καινούργιων μεθόδων που μπορούν να ανιχνεύσουν στο μέλλον τις μεταλλάξεις και εκεί που δεν είναι γνωστές, όπως είπατε. Γενικώς, ίσως θα έπρεπε να δούμε ένα κανονιστικό πλαίσιο τέτοιο, που θα επιτρέπει την ανάπτυξη του τομέα αυτού της επιστήμης υπό ασφυκτικό, αν θέλετε, έλεγχο.

Τέλος, είναι σημαντικό ότι ενδεχομένως στην Ευρώπη θα έπρεπε να συζητήσουμε πολύ σοβαρά την χρηματοδότηση και την υποστήριξη της έρευνας στον τομέα, με μια προϋπόθεση, να είναι off label, να μην τα καλύπτουν οι πατέντες. Θα έπρεπε και θα μπορούσαμε να σπάσουμε το πολύ κακό μονοπώλιο της Mosando, παράγοντας, δημιουργώντας, αναπτύσσοντας σπόρους και εναλλακτικές λύσεις και ενδεχομένως και με μεθόδους όπως είναι η πολύ ωραία μέθοδος που προμοτάρει πολύ πιο ήπια η Greenpeace, το market assistance breeding, όπως λέγεται.

Θα μπορούσαμε λοιπόν, να δώσουμε το βάρος σε καινούργια έρευνα έξω από πατέντες, ελεύθερη, η οποία θα μπορούσε να λύσει προβλήματα και να υποστηρίξει πραγματικά το μέλλον και της επιστήμης, αλλά και της ανθρωπότητας. Σας ευχαριστώ».

*Ο Κωνσταντίνος Μπαργιώτας είναι βουλευτής Λάρισας