26 Μαΐου, 2017

Παγκόσμια Ανησυχία και Αβεβαιότητα

Παντελής Οικονόμου

Η στρατιωτική πυρηνική ικανότητα είναι παράγοντας κλειδί στις γεωπολιτικές ρυθμίσεις και στην δημιουργία στρατηγικών ισορροπών. O πρόεδρος Τραμπ έχει μέχρι στιγμής αναστατώσει τον συγκεκριμένο χώρο:

Απέτυχε να μπλοκάρει το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας και να επιμείνει στην προσήλωσή της στη Συνθήκη Μη-Διάδοσης των πυρηνικών όπλων (ΝΡΤ).

Ενθάρρυνε φίλους των ΗΠΑ όπως η Ιαπωνία, Νότια Κορέα και Σαουδική Αραβία στο να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα κατά παράβαση της ΝΡΤ, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει στην πυρηνικοποίηση και άλλων μεσαίων δυνάμεων, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και της Αιγύπτου.

Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης επίσκεψής του στη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ, δεν αναφέρθηκε στο θέμα της δημιουργίας Ζώνης Ελεύθερης από Πυρηνικά Όπλα στην Μέση Ανατολή. Ένα στόχο που έθεσε το Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ το 1991 με το υπ αριθμόν 687 ψήφισμα του και στην συνέχεια ενίσχυσε η απόφαση της διεθνούς διάσκεψης για την αναθεώρηση της ΝΡΤ το 2010. Επίσης, ο πρόεδρος δεν παρότρυνε τους Σαουδάραβες να εγκαταλείψουν την πρόθεση τους για απόκτηση πυρηνικής ικανότητας υπό «ορισμένες περιστάσεις», όπως συχνά εκφράστηκε δημοσίως από αξιωματούχους της χώρας.

Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ πρότεινε την εγκατάλειψη της πυρηνικής συμφωνίας των P5 + 1 με το Ιράν του 2015, πράξη που θα τερμάτιζε την παρακολούθηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ) και την πρωτοφανή διαφάνεια που έτσι παρέχεται.

Αυτές οι τοποθετήσεις του προέδρου Τραμπ ρίχνουν μια σκιά πάνω από την συνθήκη ΝΡΤ, η οποία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της προσπάθειας για τον έλεγχο και την μη διάδοση των πυρηνικών όπλων παγκόσμια. Η μη αυστηρή τήρηση της ΝΡΤ από τις Η.Π.Α αποδυναμώνει δραστικά την διεθνή Συνθήκη, δεδομένου ότι οι αδυναμίες στην οικουμενική εφαρμογή της αποτελούν ήδη την αχίλλειο πτέρνα της.

Η διάσκεψη για την αναθεώρηση της NPT τον Μάιο του 2015 στην Νέα Υόρκη απέτυχε να καταλήξει σε συμπεράσματα. Κατέδειξε έτσι το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στις πυρηνικές δυνάμεις (και τους συμμάχους τους) και στον υπόλοιπο κόσμο. Τα κράτη μέλη του ΟΗΕ αποφάσισαν με μεγάλη πλειοψηφία τον Δεκέμβριο του 2016 να ετοιμάσουν εντός του 2017 μια νομικά δεσμευτική παγκόσμια συνθήκη που θα καθιστά τα πυρηνικά όπλα παράνομα. Ο στόχος είναι να πιέσουν τις πυρηνικές δυνάμεις για την εξάλειψη των πυρηνικών όπλων.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ στην διάσκεψη ασφάλειας εφέτος τον Φεβρουάριο στο Μονάχο αμφέβαλε για την ορθή αντίληψη του Αμερικανού Προέδρου γύρω από την σημασία και τον ρόλο του ΟΗΕ και της ΕΕ. Αναρωτήθηκε, «θα είμαστε σε θέση να δράσουμε από κοινού ή θα γυρίσουμε πίσω σε τοπικιστικές πολιτικές (parochial policies);».

Ο πρόεδρος Τραμπ μέχρι στιγμής δεν πρόσφερε ένα σαφές όραμα για μια νέα παγκόσμια τάξη. Επιπλέον, τόσο αυτός όσο και ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος δεν φαίνονται έτοιμοι να δεχτούν την εν εξελίξει αναδιανομή ισχύος και τις συντελούμενες διεθνείς ανακατατάξεις. Ο Αριστοτέλης όρισε ως «τελικό αίτιο» δηλαδή σκοπό, «αυτό για χάρη του οποίου προκλήθηκε κάτι». Ο σκοπός του Trump παραμένει ασαφής. Κι η ανθρωπότητα στο μεταξύ παραμένει ανήσυχη και αβέβαιη.

* Ο Παντελής Οικονόμου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου

Πηγή: peacefare.net