6 Φεβρουαρίου, 2017

Ασφαλιστικό σύστημα και ανταποδοτικότητα

Ποτάμι

Ένα νέο ασφαλιστικό σύστημα πρέπει να είναι ανταποδοτικό των εισφορών και να έχει στο επίκεντρο τον εργαζόμενο, χωρίς να αναδιανέμει από αυτόν που πληρώνει πολλές εισφορές προς αυτόν που πληρώνει λίγες

Στα οκτώ χρόνια κρίσης το ασφαλιστικό βρίσκεται συνεχώς στην επικαιρότητα ως το σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας. Κάτι που ήταν ήδη γνωστό από τη δεκαετία του ενενήντα, αλλά όλοι έκαναν τα στραβά μάτια. Και αντί να αντιμετωπιστεί ως ένα θέμα υψίστης σημασίας που απαιτεί εθνική συνεννόηση, ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε την πρωτοβουλία να φτιάξει μόνος του ένα αναχρονιστικό, γεμάτο μερεμέτια και θνησιγενές ασφαλιστικό σύστημα που τιμωρεί την εργασία, που στηρίζεται στις εξοντωτικές εισφορές για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους της μεσαίας τάξης, δημιουργώντας αντικίνητρο ασφάλισης και κίνητρο εισφοροδιαφυγής. Ένα ασφαλιστικό σύστημα που σε παγκόσμια πρώτη εισάγει τη σοφιστία των προσωπικών διαφορών στις επαναϋπολογιζόμενες υφιστάμενες συντάξεις και που εξαφανίζει τις επικουρικές συντάξεις. Ένα ασφαλιστικό σύστημα που έχει στηθεί στη λογική που στήνονται τα φορολογικά συστήματα, είναι δηλαδή αναδιανεμητικό (που μπορεί ως λέξη να ακούγεται ωραία, αλλά στην πράξη σημαίνει ότι αυτός που εργάζεται πολλά χρόνια και που έχει πληρώσει πολλές εισφορές θα λάβει παρόμοιας τάξης μεγέθους σύνταξη με εκείνον που εργάζεται λίγα χρόνια) και όχι ανταποδοτικό. Ένα ασφαλιστικό σύστημα που από τότε που ψηφίστηκε, μόνο προβλήματα και διαμάχες δημιουργεί.

Το ΠΟΤΑΜΙ είναι το μόνο κόμμα που από το βήμα της Βουλής έχει προτείνει ένα εντελώς νέας αρχιτεκτονικής ασφαλιστικό σύστημα 3 Πυλώνων, παρόμοιο με εκείνο που εφαρμόζεται σε όλα τα σύγχρονα Ευρωπαϊκά Κράτη και που θα αποδίδει μια κύρια σύνταξη, μια επαγγελματική σύνταξη και μια προαιρετική ιδιωτική σύνταξη. Πιο συγκεκριμένα:

Η κύρια σύνταξη (πρώτος πυλώνας) θα αποδίδεται από το δημόσιο (κράτος/ασφαλιστικά ταμεία) και θα αποτελείται από δύο τμήματα: i) το ανταποδοτικό τμήμα με άμεση σύνδεση των εισφορών και του ύψους των συντάξεων, μέσω της δημιουργίας ατομικού λογαριασμού καταβληθεισών εισφορών για κάθε ασφαλισμένο. Έτσι δίδεται κίνητρο ασφάλισης, καθώς αφενός οι εισφορές που πληρώνει κάποιος θα προσμετρούνται στη δική του σύνταξη και αφετέρου διασφαλίζει τις επερχόμενες γενιές από τις προηγούμενες που τείνουν να μειώνουν τα ποσοστά αναπλήρωσης των νεότερων για να εξασφαλίσουν υψηλότερες συντάξεις για τους εαυτούς τους, ii) το εθνικό τμήμα σύνταξης που θα συνεπικουρεί το ανταποδοτικό τμήμα και θα είναι υψηλότερο για εκείνους με χαμηλή ανταποδοτική σύνταξη.

Ειδικά για τον ελεύθερο επαγγελματία και τον αυτοαπασχολούμενο θα του δίδεται η δυνατότητα επιλογής του ύψους των εισφορών που θα καταβάλει ως ποσοστό επί των καθαρών του εισοδημάτων, με ένα ελάχιστο υποχρεωτικό ποσοστό ασφάλισης. Η ευελιξία αυτή καθίσταται δυνατή εξαιτίας της άμεσης σύνδεσης των καταβληθεισών εισφορών με το ύψος του ανταποδοτικού τμήματος της κύριας σύνταξης. Έτσι τους δίδεται η επιλογή να διαλέξουν: ψηλές εισφορές και ψηλή σύνταξη ή χαμηλότερες εισφορές και χαμηλότερη σύνταξη.

Η επαγγελματική σύνταξη (δεύτερος πυλώνας) θα αντικαταστήσει την απαξιωμένη επικουρική σύνταξη και θα αποδίδεται από Επαγγελματικά Ταμεία βάσει του κεφαλαιοποιητικού συστήματος. Επαγγελματικό Ταμείο θα μπορεί να ιδρύει και να διαχειρίζεται αυτόνομα κάθε επαγγελματικός κλάδος (μηχανικοί, γιατροί, αγρότες, κ.λ.π.) και στα οποία δεν θα συμμετέχει το κράτος.

Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους, που θα έχουν ευελιξία επιλογής στο ύψος των εισφορών του πρώτου πυλώνα, θα υπάρχει κατ’ επιλογήν δυνατότητα μετά το ελάχιστο υποχρεωτικό του πρώτου πυλώνα να μεταφέρουν εισφορές προς τον δεύτερο πυλώνα.

Η προαιρετική ιδιωτική σύνταξη (τρίτος πυλώνας) θα αποδίδεται από ασφαλιστικές εταιρίες, που θα μπορούν είτε να συνάπτουν ατομικά συμβόλαια με τους ασφαλισμένους, είτε να συμπράττουν με τα επαγγελματικά ταμεία για τη δημιουργία πρόσθετων ασφαλιστικών πακέτων με αυξημένες αποδόσεις.

Ο ρόλος του κράτους στον τρίτο πυλώνα θα είναι αφενός η χορήγηση φορολογικών ελαφρύνσεων με στόχο να ενθαρρυνθεί αυτό το είδος συνταξιοδοτικών πακέτων και αφετέρου η διασφάλιση της διαφάνειας, η εποπτεία των όρων των συμβολαίων και η εποπτεία της φερεγγυότητας των ασφαλιστικών εταιριών.