26 Σεπτεμβρίου, 2015

Το Ποτάμι, η αποχή και οι άλλοι

Γραφείο Τεκμηρίωσης

Η εκλογή της 20ής Σεπτεμβρίου ήταν άλλος ένας σταθμός, άλλη μια επιβεβαίωση της βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης ανάμεσα στην κοινωνία και το πολιτικό σύστημα.

Άλλες 700 χιλ. ψηφοφόροι εγκατέλειψαν τις κάλπες, επιλέγοντας στάση απόρριψης της κορυφαίας δημοκρατικής διαδικασίας, της εκλογής.

Στο Ποτάμι πιστεύουμε ότι η κρίση του πολιτικού συστήματος και η οικονομική κρίση είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Και είμαστε ιδιαίτερα καχύποπτοι με όλους εκείνους που πανηγυρίζουν την εκλογική τους «νίκη», αγνοώντας την αλήθεια της απομάκρυνσης 2 εκατομμυρίων ψηφοφόρων από τις κάλπες τα τελευταία δέκα χρόνια.

Η χώρα δεν θα μπορέσει να υπερβεί την κρίση, όσο οι πολιτικοί διαχειριστές συνεχίζουν να επιδιώκουν την συγκάλυψη των ευθυνών τους, αρνούμενοι να αναλάβουν γενναίες πρωτοβουλίες αλλαγών, να μιλήσουν καθαρά και να προτείνουν λύσεις.

Ο ΣΥΡΙΖΑ κάνοντας εκ των προτέρων την επιλογή να συγκυβερνήσει και πάλι με τους ΑΝΕΛ και με μια οριακή πλειοψηφία που αποτελεί δώρο του στρεβλού και άδικου εκλογικού συστήματος, αποδεικνύει ότι είναι συντηρητική δύναμη, απομεινάρι του κύκλου της μεταπολίτευσης, που υποτάσσει τα πάντα στον στόχο της νομής της εξουσίας.

Το Ποτάμι ξεκαθαρίζει προς όλες τις κατευθύνσεις: Με τις συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις ήμασταν και θα είμαστε πολιτικοί αντίπαλοι.

Είμαστε εδώ για να εκφράσουμε τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας και τους αποκλεισμένους από την αγορά εργασίας.

Είμαστε εδώ για να εκφράσουμε τις νέες και τους νέους που τους έθεσαν εκτός των τειχών, οι παλιοί βολεμένοι.

Δεν θα υποκύψουμε σε τακτικισμούς, πιέσεις και ψευδεπίγραφες ενότητες που έχουν στόχο να ξεπλύνουν τις πολιτικές αμαρτίες τους παρελθόντος. Τουλάχιστον όχι μέχρι να πάψουν οι υπεύθυνοι να κρύβονται πίσω από το δάκτυλό τους.

Λέμε ξεκάθαρα:

Τα γερασμένα κόμματα της μεταπολίτευσης δεν μπορούν να είναι η εναλλακτική απάντηση στην Κυβέρνηση της αντιμεταρρύθμισης.

ΝΔ και ΠΑΣΟΚ αρνούνται να δεχθούν τις ευθύνες τους. Αρνούνται να προσχωρήσουν στην προοδευτική λογική. Κλείνουν το μάτι και πάλι στην πελατειακή αντίληψη, κοιτούν απλώς να εκμεταλλευτούν τη φθορά του ΣΥΡΙΖΑ για να κερδίσουν μερικούς πόντους στο εκλογικό παιχνίδι.

Για τον λόγο αυτό πιστεύουμε ότι δεν θα ξεπεράσουν την κρίση τους και θα ολοκληρώσουν σύντομα τον πολιτικό τους ρόλο.

Η μάχη σήμερα δεν είναι να ηττηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ και να «επανέλθουν» οι βαρόνοι και οι καρεκλοκένταυροι της πολιτικής (και της οικονομίας).

Η μάχη σήμερα είναι να ηττηθεί όλο το παλιό πολιτικό σύστημα, όλα τα κόμματα που έχουν κυβερνήσει, όλοι οι μηχανισμοί που κρατούν γονατισμένη την κοινωνία.

Η επιβίωση των ανθρώπων, και κυρίως των νέων, εξαρτάται από την έκβαση αυτής της μάχης.

Και το Ποτάμι ιδρύθηκε για να δώσει αυτή ακριβώς τη μάχη. Και όχι για να κερδίσει μια θέση στην μοιρασιά της εξουσίας, του κράτους και των πολιτικών προνομίων.


Παρατηρήσεις επί της αποχής και άλλα ενδιαφέροντα στοιχεία εκλογικής συμπεριφοράς

Τα στοιχεία των εκλογών της 20ής Σεπτεμβρίου 2015 δείχνουν ότι από το 2004 μέχρι σήμερα -τη χρονιά που η χώρα μας, έχοντας ήδη εισέλθει στη ζώνη του Ευρώ, διοργάνωνε τους Ολυμπιακούς αγώνες- πάνω από 2 εκατομμύρια πολίτες εγκατέλειψαν τις κάλπες και δεν άσκησαν το εκλογικό τους δικαίωμα.

Διαχρονική συμμετοχή στις Βουλευτικές εκλογές

elections0920151

Η αύξηση της αποχής, από κάλπη σε κάλπη, δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της οικονομικής κρίσης. Αποτυπώνει την κρίση εμπιστοσύνης στην οποία εισέρχεται το πολιτικό σύστημα μετά την ιστορική αποτυχία της «κεφαλαιοποίησης» των Ολυμπιακών αγώνων. Ταυτόχρονα, η αύξηση της αποχής συμπίπτει με την Ευρωπαϊκή στασιμότητα στην πορεία της ολοκλήρωσής της και στην συνέχεια, λίγα χρόνια μετά, με την ελληνική δημοσιονομική κρίση και την διεθνή οικονομική κρίση.

Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι η αυξανόμενη αποχή από την εκλογική διαδικασία δεν είναι κοινωνικά ισόρροπη. Είναι φανερό ότι οι κοινωνικά ασθενέστεροι και στην συνέχεια οι χαμένοι των μνημονίων απομακρύνονται με ταχύτερους ρυθμούς από την εκλογική διαδικασία.

Όπως φαίνεται από τα συγκριτικά στοιχεία των exit polls του 2004 και το τωρινό, το σημερινό εκλογικό σώμα συγκριτικά με εκείνο του 2004 είναι: Πιο ηλικιωμένο - Με υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο - Με ενισχυμένη την παρουσία των συνταξιούχων.

Συγκριτικά στοιχεία του εκλογικού σώματος: 2004 και 9/2015

elections0920152

Οι νέοι δηλαδή (25-34), αυτοί που έχουν χαμηλά εκπαιδευτικά «προσόντα» και οι αγρότες έχουν απομακρυνθεί σε μεγαλύτερο βαθμό από την εκλογική διαδικασία.

Και το υποσύνολο του εκλογικού σώματος που μετέχει της εκλογικής διαδικασίας, το υποσύνολο των «κεκτημένων», είναι που αυξάνει το ειδικό του βάρος στις εκλογικές αναμετρήσεις.

Η αδυναμία του πολιτικού κόσμου να ανταποκριθεί με επάρκεια, όχι μόνο σε αυτούς που δεν συμμετέχουν αλλά ακόμη και σε αυτούς που ψηφίζουν, οδηγεί στην παράταση της κρίσης και σε αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις.

Ειδικά από το 2009 και μετά, πραγματοποιήθηκαν μέσα σε έξι χρόνια 4 εκλογικές αναμετρήσεις και συγκροτήθηκαν 7 Κυβερνήσεις με μέσο χρόνο θητείας τους 10 μήνες.

Δεν χρειάζονται περαιτέρω στοιχεία για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος του προβλήματος και της περιορισμένης αποτελεσματικότητας της διακυβέρνησης.

Με αυτήν ιστορική πολιτική και εκλογική διαδρομή λοιπόν, καταλήγουμε στην εκλογική αναμέτρηση της περασμένης Κυριακής, στην οποία, συγκριτικά με τις εκλογές προ επταμήνου, μετείχαν περίπου 670 χιλ. ψηφοφόροι λιγότεροι.

Ψηφοφόροι οι οποίοι τελικά δεν εκφράζουν μια δυσαρέσκεια για τη μία ή την άλλη κομματική πρόταση, αλλά για το κομματικό σύστημα στο σύνολό του.

Οι εκλογικοί συσχετισμοί που κατεγράφησαν την περασμένη Κυριακή, αναπαρήγαγαν σχεδόν το προηγούμενο εκλογικό αποτέλεσμα σε ό,τι αφορά τα ποσοστά των δύο μεγαλύτερων κομμάτων.

Τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά της ψήφου

Ο ΣΥΡΙΖΑ διατήρησε μεγάλο προβάδισμα στις γυναίκες και στις νεότερες ηλικίες, ενώ η Νέα Δημοκρατία φάνηκε να είναι ανταγωνιστική μόνο στους ηλικιωμένους ψηφοφόρους.

Ψήφος κατά ηλικία ΣΥΡΙΖΑ & ΝΔ

elections0920153

Το ίδιο ηλικιακό προφίλ με τη ΝΔ είχε και η Δημοκρατική Συμπαράταξη, η οποία στους ηλικιωμένους άνω των 55 ετών συγκέντρωσε ποσοστό 9%. Αντίθετα η Χ.Α. συνέχισε να είναι πιο ισχυρή στους νέους και ειδικά στις ηλικιακές ομάδες 18-24 ετών όπου συγκέντρωσε ποσοστό 10% και στην ηλικιακή ομάδα 25-34 ετών που συγκέντρωσε 8%.

Το ΚΚΕ εμφάνισε μια πιο ισορροπημένη ψήφο ηλικιακά, με τις μεγαλύτερες δυνάμεις του σε όσους αυτοπροσδιορίζονται κοινωνικά στην εργατική τάξη με ποσοστό περίπου 15%.

Το Ποτάμι συγκέντρωσε το υψηλότερο ποσοστό του μεταξύ των ελεύθερων επαγγελματιών με 6%. Η επίδοση του Ποταμιού στους αγρότες, στους οποίους περιορίστηκε στο ελάχιστο 0,5% αποτελεί την κύρια αιτία της πτώσης του.

Την κρίση πολιτικής εμπιστοσύνης δεν την υπογραμμίζει μόνο η τεράστια αποχή. Είναι και η «απόσταση» που χωρίζει αυτούς που ψήφισαν από τα κόμματα της επιλογής τους. Στις εκλογές της περασμένης Κυριακής, μόλις το 55% δήλωσε πως αισθάνεται «κοντά» στο κόμμα που επέλεξε. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο και από το ποσοστό του Ιανουαρίου και αυξάνεται αλματωδώς στους νέους.