29 Ιανουαρίου, 2019

Το πολιτικό τοπίο μετά την συμφωνία των Πρεσπών και η θέση του Ποταμιού

Αθανάσιος Γαλάνης

Από το καλοκαίρι του 2015 μέχρι σήμερα έχουν λάβει χώρα πρωτοφανείς ανακατατάξεις και δομικές αλλαγές στον πολιτικό χάρτη της Ελλάδας. Πολλοί εντοπίζουν σαν κορυφαία στιγμή για τις μεταβολές αυτές την συμφωνία των Πρεσπών και ιδιαίτερα την ψήφισή της από το Ελληνικό Κοινοβούλιο. Όμως αυτό, κατά τη γνώμη μου, αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου. Η ουσιαστικότερη αλλαγή αφορά στην μετατόπιση του ΣΥΡΙΖΑ, από τον χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς στον χώρο της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, προσεγγίζοντας ταυτόχρονα και την Ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία, καταλαμβάνοντας και ένα τμήμα του χώρου της λεγόμενης Κεντροαριστεράς.

Το γεγονός αυτό καθίσταται εμφανέστερο αν σκεφτεί κανείς τους πολιτικούς της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς που προσεγγίζουν τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τα στελέχη των ΑΝΕΛ που παρέμειναν κοντά στον ΣΥΡΙΖΑ. Οι ερμηνείες που στέκονται σε προσωπικά συμφέροντα και στρατηγικές αποτελούν μια προσπάθεια να κρύψουν την πραγματικότητα που διαμορφώνει αυτή η μετατόπιση του ΣΥΡΙΖΑ.

Από την άλλη, η Νέα Δημοκρατία, μετά το 2011, μετακινείται σε διαρκώς πιο ακροδεξιές πολιτικές, ενστερνιζόμενη ένα ακραία νεοφιλελεύθερο οικονομικό αφήγημα. Ο Κεντροδεξιός χαρακτήρας, καθώς και τα χαρακτηριστικά της Λαϊκής Δεξιάς, βρίσκονται σε διαρκή υποχώρηση, ενώ η έκφραση της πολιτικής της αναδεικνύεται από τα πρώην στελέχη του ΛΑΟΣ, με μια φρασεολογία που «μπατάρει» το κόμμα αυτό προς την ακροδεξιά.

Τέλος, το ΚΙΝΑΛ, δεσμευμένο από τα υψηλόβαθμα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που συνεργάστηκαν με την κυβέρνηση του Αντώνη Σαμαρά, προσπαθεί να υπερασπιστεί τις κυβερνητικές πολιτικές των Μνημονίων, έτσι όπως εκφράστηκαν από τις κυβερνήσεις των Παπανδρέου, Παπαδήμα και (ιδιαιτέρως) του Αντώνη Σαμαρά. Με τον τρόπο αυτό απομακρύνεται διαρκώς από τον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας και πολύ περισσότερο από τον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Το Ποτάμι του 2019 οφείλει να αρθρώσει τον σημερινό πολιτικό του λόγο και την πολιτική του πράξη στο πλαίσιο αυτού του πολιτικού σκηνικού. Όμως, επειδή δεν μπορεί να επιβιώσει ένας πολιτικός σχηματισμός αν δεν έχει έναν σημαντικό κοινωνικό-πολιτικό χώρο που να τον εκφράζει με τρόπο αυθεντικό, θα πρέπει να εξετάσουμε τα παρακάτω:

  • Υπάρχει ένας τέτοιος χώρος και αν ναι ποιος είναι αυτός;
  • Υπάρχει πολιτικός σχηματισμός που να τον καλύπτει με τρόπο ουσιαστικό;
  • Μπορεί το Ποτάμι να τον καλύψει;
  1. Με βάση τα όσα ειπώθηκαν προηγουμένως, ο χώρος αυτός υπάρχει και είναι το κενό που άφησε το ΚΙΝΑΛ, συνεχίζοντας μια πολιτική ακολουθήματος της ΝΔ. Ανάμεσα στον ΣΥΡΙΖΑ και το μπλοκ ΝΔ – ΚΙΝΑΛ υπάρχει ένας χώρος, που θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε σαν τον χώρο της Ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς. Πρόκειται για έναν χώρο της Δημοκρατίας, της Αξιοκρατίας, της ουσιαστικής ανάπτυξης για τους πολλούς και της δημιουργίας αναχώματος στην Ελληνική και στην Ευρωπαϊκή ακροδεξιά. Ένας χώρος όπου απέναντι στον Νεοφιλελευθερισμό θα αντιτάσσει την επιστροφή της Πολιτικής και την επιβολή της Πολιτικής στην Οικονομία.
  2. Ο χώρος αυτός δεν έχει σήμερα επαρκή πολιτική έκφραση, όσο κι αν η φρασεολογία του ΚΙΝΑΛ επιχειρεί να τον προσεταιρισθεί. Όμως, η φρασεολογία της κυρίας Γεννηματά δεν συνάδει με τις γενικότερες επιλογές του ΚΙΝΑΛ, με αποτέλεσμα οι αποστροφές του λόγου της να έχουν πολύ μικρή απήχηση στον κόσμο της Ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς. Όμοια, και η Ένωση Κεντρώων, ένα κόμμα κλασσικά αρχηγικό, είναι ένα κόμμα χωρίς ολοκληρωμένη Πολιτική άποψη και Ιδεολογία.
  3. Το Ποτάμι, από τη στιγμή που αποχώρησαν τα στελέχη του που λοξοκοίταζαν προς την ΝΔ, έχει όλες τις δυνατότητες να συνενώσει όλα τα στελέχη και τους φίλους του χώρου της Ευρωπαϊκής Κεντροαριστεράς. Να χαράξει μία πολιτική γραμμή που δεν θα οριοθετείται από αντί-ΣΥΡΙΖΑ και αντί-ΝΔ ιδεολογήματα, αλλά από έναν πολιτικό λόγο που θα εκφράζει όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Συμπερασματικά, προτείνω την τάχιστη συνεννόηση με κάθε προσωπικότητα που θα ενδιαφέρεται να στηρίξει μία τέτοια πολιτική, ώστε να δείξουμε πως το Ποτάμι μπορεί να αποτελέσει το κέντρο της αλλαγής που χρειάζεται η Ελλάδα για να γίνει επιτέλους μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα.

*Ο Αθανάσιος Γαλάνης είναι μέλος της ΜΕΣΥΑ και Τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών στο Ποτάμι