7 Φεβρουάριος, 2019

Το πλαίσιο ένταξης των δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ

Μίλτος Κύρκος

Συνέντευξη στην εκπομπή Europe με την Εύα Μπούρα

  • Με το θέμα της κύρωσης της σύμβασης της εισδοχής στο ΝΑΤΟ, η ΝΔ έχει κι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Βάζοντας στην άκρη την πολεμική που αναπτύχθηκε για το όνομα, για το αν ήταν συμφέρουσα κλπ, σαφώς η ΝΔ είναι υπέρ και της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, αλλά και της ισχυροποίησης και της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ. Οπότε, πρέπει αυτή τη στιγμή οι συνάδελφοί μου της ΝΔ να εξηγήσουν: εντάξει η συμφωνία πέρασε, ψηφίστηκε, αλλά για το ΝΑΤΟ, κι εκεί λέτε όχι; Δηλαδή να μη διευρυνθεί το ΝΑΤΟ; Με όλη τη σχέση που έχει αυτό με τη ρωσική διείσδυση, με τη σύγκρουση που παίζεται και στον χώρο της Σερβίας; Δηλαδή, θέλουμε να έχουμε στα βόρεια σύνορά μας μία τρύπα, η οποία δεν θα είναι μέσα στο ΝΑΤΟ, οπότε θα είναι πιο εύκολο να αναπτυχθούν άλλες δυνάμεις;
  • Όσον αφορά το θέμα της ευρωπαϊκής ένταξης της χώρας, εγώ με πολύ σκεπτικισμό αντιμετώπισα τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη η οποία έλεγε “θα βάλουμε βέτο στην ένταξη”. Αν βάλουμε βέτο στο να ανοίξει ένα κεφάλαιο, επαναλαμβάνουμε το τραγικό λάθος που κάναμε – εξαιτίας του Κυπριακού – που δεν ανοίξαμε στην Τουρκία τα κεφάλαια της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δηλαδή μην επαναλάβουμε τα ίδια πράγματα, μάθαμε κάτι, βέτο δεν πρέπει να υπάρχει στην έναρξη του ανοίγματος των κεφαλαίων. Το κλείσιμο γίνεται με τους κανόνες και τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και δεν χαρίζεται πουθενά η ΕΕ. Οπότε, και μόνο να κινείς ένα θέμα, “εμείς είμαστε ισχυροί και θα βάλουμε βέτο στη γειτονική χώρα”, απλώς μιλάς στο ακροατήριό σου για να πεις ότι κάτι θα κάνω. Μακάρι η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας να συμβαδίζει με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης κάποια στιγμή και να είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα τους βοηθήσουμε να μπουν στην Ένωση. Καταλαβαίνετε τα προβλήματα του αλυτρωτισμού κλπ πόσο θα έχουν ξεχαστεί.
  • Αυτό που πρέπει να δούμε είναι ποια είναι η δική μας στάση απέναντι στα προβλήματα και τι πρέπει εμείς, ως χώρα, να κάνουμε: Να κυρώσουμε τη συμφωνία. Να σπρώξουμε και εμείς οι ίδιοι για να δοθεί ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Να βάλουμε το δικό μας βάρος, ώστε αυτές να κυλήσουν με τον καλύτερο τρόπο. Να προωθήσουμε και την οικονομική συνεργασία: Για παράδειγμα στον τομέα μεταφορών που είμαι και εγώ αρμόδιος στο κοινοβούλιο, έχουμε τον άξονα Θεσσαλονίκη - Σκόπια - Σερβία η οποία οδηγεί, είτε οδικώς, είτε σιδηροδρομικώς, σε μεγαλύτερη και σημαντικότερη ανάπτυξη του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Έχουμε επίσης τα ενεργειακά δίκτυα, στα οποία η χώρα μας - σιγά σιγά, μέσα στο γενικό καταμερισμό - πρέπει να γίνει παραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από τις ανανεώσιμες πηγές, και όχι να αγοράζουμε ακριβό ρεύμα ή να καίμε κάρβουνο. Για τα δικά μας τα συμφέροντα, η ένταξη των δυτικών Βαλκανίων (που δεν θα γίνει ως ένα σύνολο, εγώ πιστεύω θα γίνει κομμάτι - κομμάτι, η Σερβία όπως είπε ο κύριος Μπουρνούς είναι πιο μπροστά, αλλά υπάρχει το ζήτημα του Κοσόβου), είναι πολύ επωφελής. Για τη Βόρεια Μακεδονία, λοιπόν, μπορούμε πιο εύκολα να αρχίσουμε τα ενταξιακά κεφάλαια και να δούμε πώς προχωράει. Γιατί όπως ξέρουμε πολύ καλά αυτά τα κεφάλαια δεν είναι κάτι περίεργο. Είναι οι τέσσερις ελευθερίες της Ευρώπης, δηλαδή κεφάλαιο, εργαζόμενοι, υπηρεσίες, εμπορεύματα. Είναι η συγκρότηση της οικονομίας της αγοράς, αν μπορούν δηλαδή να ανταγωνιστούν. Είναι οι ανεξάρτητες Αρχές που διασφαλίζουν τη δημοκρατία. Και είναι το κράτος δικαίου. Συγκεκριμένα πράγματα. Όσο πιο πολύ προχωρά η Βόρεια Μακεδονία σε αυτά, τόσο το καλύτερο για μας.

Δείτε τη συνέντευξη:

Διαβάστε τη συνέντευξη:

Πηγαίνουμε στο επόμενο βήμα που είναι η κύρωσης της σύμβασης της εισδοχής στο ΝΑΤΟ. Η συμφωνία των Πρεσπών, θεωρείτε ότι είναι μία επιτυχής συμφωνία;

Τρεις βουλευτές από το κόμμα μου ψήφισαν τη συμφωνία. Αυτή ήταν η θέση μας από τότε που η κυβέρνηση εμφάνισε τη συμφωνία. Αλλά και προγραμματικά το Ποτάμι έλεγε πως έπρεπε να βρεθεί μία λύση σ' αυτό το ζήτημα, σύμφωνα με την εθνική γραμμή: το όνομα erga omes και αλλαγή του συντάγματος. Τότε φαινόταν πολύ μακρινό. Έγινε πραγματικότητα, όμως, και το ψηφίσαμε, το στηρίξαμε στη Βουλή και όπως είπε και ο κ. Μπουρνούς θα περάσει από το ΝΑΤΟ και μετά είναι η σειρά της ΕΕ να κάνει το επόμενο σημαντικό βήμα.

Το ζήτημα της κύρωσης του πρωτοκόλλου εισδοχής θεωρείται μία πιο απλή υπόθεση απ' ό,τι το θέμα της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της γειτονικής χώρας στην ΕΕ διότι θα περάσουν χρόνια, τα πράγματα είναι πιο δύσκολα, δεν ξέρουμε αν τελικά γίνει....

Είναι πολύ σημαντικό να αρχίσει αυτή η διαδικασία γιατί η ενταξιακή διαδικασία , όπως θα μας πει και ο κ. Μποτόπουλος, είναι ένα εργαλείο που οι χώρες αλλάζουν. Το είδαμε με τη δική μας χώρα, θα το δούμε και με την γειτονική χώρα.

Πιστεύω πως με το θέμα της κύρωσης για το ΝΑΤΟ, η ΝΔ έχει κι ένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Βάζοντας στην άκρη την πολεμική που αναπτύχθηκε για το όνομα, για το αν ήταν συμφέρουσα κλπ, σαφώς η ΝΔ είναι υπέρ και της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, αλλά και της ισχυροποίησης , και της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ.

Οπότε, πρέπει αυτή τη στιγμή οι συνάδελφοί μου της ΝΔ να εξηγήσουν : εντάξει η συμφωνία πέρασε, ψηφίστηκε, αλλά για το ΝΑΤΟ, κι εκεί λέτε όχι; Δηλαδή να μη διευρυνθεί το ΝΑΤΟ; Με όλη τη σχέση που έχει αυτό με τη ρωσική διείσδυση, με τη σύγκρουση που παίζεται και στον χώρο της Σερβίας; Δηλαδή, θέλουμε να έχουμε στα βόρεια σύνορά μας μία τρύπα, η οποία δεν θα είναι μέσα στο ΝΑΤΟ, οπότε θα είναι πιο εύκολο να αναπτυχθούν άλλες δυνάμεις;

Όσον αφορά δε το θέμα της ευρωπαϊκής ένταξης της χώρας, εγώ με πολύ σκεπτικισμό αντιμετώπισα τη δήλωση του κ. Μητσοτάκη η οποία έλεγε “θα βάλουμε βέτο στην ένταξη”.

“Βέτο” σε ορισμένα κεφάλαια, απ΄ό,τι κατάλαβα. ΄Ετσι κι αλλιώς δεν μπορείς να βάλεις βέτο πάνω σε όλο το θέμα της ένταξης.

Αν βάλουμε βέτο στο να ανοίξει ένα κεφάλαιο, επαναλαμβάνουμε το τραγικό λάθος που κάναμε – εξαιτίας του Κυπριακού – που δεν ανοίξαμε στην Τουρκία τα κεφάλαια της δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δηλαδή μην επαναλάβουμε τα ίδια πράγματα, μάθαμε κάτι τι, βέτο δεν πρέπει να υπάρχει στην έναρξη του ανοίγματος των κεφαλαίων. Το κλείσιμο γίνεται με τους κανόνες και τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και δεν χαρίζεται πουθενά η ΕΕ.

Οπότε, και μόνο να κινείς ένα θέμα, “εμείς είμαστε ισχυροί και θα βάλουμε βέτο στη γειτονική χώρα”, απλώς μιλάς στο ακροατήριό σου για να πεις ότι κάτι θα κάνω.

Μακάρι η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας να συμβαδίζει με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης κάποια στιγμή και να είμαστε εμείς οι πρώτοι που θα τους βοηθήσουμε να μπουν στην Ένωση. Καταλαβαίνετε τα προβλήματα του αλυτρωτισμού, κλπ πόσο θα έχουν ξεχαστεί.

Ποιο θα είναι το μέλλον της γειτονικής χώρας και γενικότερα των Βαλκανίων μέσα στην περιοχή σε σχέση με το ενδιαφέρον της ΕΕ; Δηλαδή το τελευταίο διάστημα βλέπουμε ότι η Αμερική ευθυγραμμίζεται με το θέμα της επίλυσης των διαφορών στα δυτικά Βαλκάνια και με την Γερμανία και με την Ευρώπη. Εάν οι ΗΠΑ είναι ένας απρόβλεπτος παράγων – ξέρουμε ότι ο κ. Trump δεν θέλει το ΝΑΤΟ – αυτές οι απρόβλεπτες κινήσεις πώς μπορούν να επηρεάσουν μία ενταξιακή πορεία των δυτικών Βαλκανίων, άσχετα από το αν χρειάζονται πολλά χρόνια;

Δηλαδή, αν αδρανήσουν οι ΗΠΑ θα είναι σε θέση η Ευρώπη να σηκώσει όπως αυτό των Βαλκανίων, και ένα βάρος της ανατολικής Μεσογείου με όλα αυτά που συμβαίνουν; Εσείς πώς το αντιλαμβάνεστε, που είστε ευρωβουλευτής και ασχολείσθε;

Εγώ δεν πιστεύω ότι οι ΗΠΑ θα αποσυρθούν από το ΝΑΤΟ, ούτε πιστεύω πως οι κινήσεις του Trump έχουν μία τέτοια συγκρότηση ώστε να έχουν σαν στρατηγικό στόχο αυτό.

Ο Trump δεν θέλει να πληρώνει τόσα χρήματα στο ΝΑΤΟ ώστε να εξασφαλίζει στους Ευρωπαίους την ασφάλειά τους και ζητάει να συμμετέχουν στον λογαριασμό.

Φυσικά έχει και το απρόβλεπτο στην πολιτική του όπου ανά πάσα στιγμή πρέπει να είσαι έτοιμος. Για αυτό, το ερώτημά σας είναι πολύ σωστό.

Όμως αυτό που πρέπει να δούμε είναι ποια είναι η δική μας στάση απέναντι στα προβλήματα και τι πρέπει εμείς, ως χώρα, να κάνουμε: Να κυρώσουμε τη συμφωνία. Να σπρώξουμε και εμείς οι ίδιοι για να δοθεί ημερομηνία έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Να βάλουμε το δικό μας βάρος ώστε αυτές να κυλήσουν με τον καλύτερο τρόπο. Να προωθήσουμε και την οικονομική συνεργασία. Ας πούμε και στον τομέα μεταφορών που είμαι και εγώ αρμόδιος στο κοινοβούλιο, έχουμε τον άξονα Θεσσαλονίκη - Σκόπια - Σερβία η οποία οδηγεί, είτε οδικώς, είτε σιδηροδρομικώς, σε μεγαλύτερη και σημαντικότερη ανάπτυξη του λιμανιού της Θεσσαλονίκης. Έχουμε επίσης τα ενεργειακά δίκτυα, στα οποία η χώρα μας - σιγά σιγά, μέσα στο γενικό καταμερισμό - πρέπει να γίνει παραγωγός ηλεκτρικού ρεύματος μέσα από τις ανανεώσιμες πηγές, και όχι να αγοράζουμε ακριβό ρεύμα ή να καίμε κάρβουνο.

Βλέπω λοιπόν πως για τα δικά μας τα συμφέροντα, η ένταξη των δυτικών Βαλκανίων (που δεν θα γίνει ως ένα σύνολο, εγώ πιστεύω θα γίνει κομμάτι - κομμάτι, η Σερβία όπως είπε ο κύριος Μπουρνούς είναι πιο μπροστά αλλά υπάρχει το ζήτημα του Κοσόβου), είναι πολύ επωφελής.

Για τη Βόρεια Μακεδονία, λοιπόν, μπορούμε πιο εύκολα να αρχίσουμε τα ενταξιακά κεφάλαια και να δούμε πώς προχωράει. Γιατί όπως ξέρουμε πολύ καλά αυτά τα κεφάλαια δεν είναι κάτι περίεργο. Είναι οι τέσσερις ελευθερίες της Ευρώπης, δηλαδή κεφάλαιο, εργαζόμενοι, υπηρεσίες, εμπορεύματα. Είναι η συγκρότηση της οικονομίας της αγοράς, αν μπορούν δηλαδή να ανταγωνιστούν. Είναι οι ανεξάρτητες Αρχές που διασφαλίζουν τη δημοκρατία. Και είναι το κράτος δικαίου.

Συγκεκριμένα πράγματα. Όσο πιο πολύ προχωρά η Βόρεια Μακεδονία σε αυτά, τόσο το καλύτερο για μας.

Σε αυτό που είπατε πριν. Το Κόσοβο - που αυτή τη στιγμή έχει πάρει από το Κοινοβούλιο και από την Κομισιόν ελευθερία της βίζας, αλλά δεν έχει περάσει από τα κράτη-μέλη του Συμβουλίου των αρχηγών - έχει κατά βάση έναν μουσουλμανικό πληθυσμό. Στην Ευρώπη υπάρχουν πολλές φωνές οι οποίες λένε πως χώρες που έχουν βασικά μουσουλμανικό πληθυσμό, δεν ανήκουν στην ΕΕ. Ή αν το πάμε και στην ακροδεξιά, δεν έπρεπε καν να έχουμε καμία σχέση με αυτές.

Η Αλβανία έχει βασικά ένα μουσουλμανικό πληθυσμό. Εμείς, και σε αυτή την διαπολιτισμική σύγκρουση, δεν πρέπει να πάρουμε το μέρος μιας υποτίθεται ευρωπαϊκής θρησκευτικής διένεξης, “η χριστιανική Ευρώπη εναντίον όλων των άλλων”. Πρέπει να δούμε το δικό μας συμφέρον σε αυτή τη γειτονιά.

Εν όψει όμως των ευρωεκλογών και των ευρωσκεπτικιστών, παίζουν πολλά τέτοια.

Δεν θα μπουν ούτε το Κόσοβο, ούτε η Αλβανία μέχρι τις ευρωεκλογές.

Εδώ ακριβώς θα ήθελα να πάρω την ευκαιρία και να θέσω ένα ερώτημα και στο Γιάννη και στο φίλο μου τον Κώστα.

Για αυτό που είπες, για την “ εργαλειακή χρήση της Συμφωνίας των Πρεσπών” όσον αφορά το Ελληνικό πολιτικό σκηνικό. Και συμφωνώ με την κριτική σου ότι η κυβέρνηση προσπάθησε να το εκμεταλλευτεί.

Έχω όμως ένα παράδειγμα που είναι πολύ χαρακτηριστικό: Το θέμα της Τουρκίας και της ένταξής της. Στο ευρωκοινοβούλιο αυτή τη στιγμή ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία πρωτοστατούν στην ανατροπή της εθνικής μας θέσης, που ήταν πάντα ότι η Ελλάδα βοηθάει και είναι υπέρ της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας ως εργαλείο για να μπορούμε να παρεμβαίνουμε εκεί.

Και δεν βλέπουμε καμία προσπάθεια από την κυβέρνηση, που σε αυτό το θέμα πολύ σωστά συντάσσεται με αυτούς που λένε “Ας παγώσουμε τις διαδικασίες, αλλά να μην τις τερματίσουμε για πάντα”, “να μην κλείσει η πόρτα”, “να μη σκοτώσουμε το όνειρο” - το λέμε για τους Τούρκους πολίτες. Βλέπουμε πως τα δύο κόμματα - τα οποία δικαίως παραπονιούνται μέσα στο ελληνικό περιβάλλον για τη συμφωνία των Πρεσπών ότι “Δεν μας ρώτησαν και εμείς θα είχαμε άλλη άποψη” - εκεί πρωτοστατούν προκειμένου να κλείσουμε για πάντα την πόρτα της Τουρκίας.

Αυτά είναι πολύ σοβαρά ζητήματα για να τα εντάσσουμε σε μικροκομματικές σκοπιμότητες.

Θα ήθελα πραγματικά στην επίσκεψη του πρωθυπουργού μεθαύριο στην Τουρκία να υπάρξει και μία αναφορά σε αυτό το ζήτημα. Γιατί η Ελλάδα όντως - χωρίς να ξεχνάμε σε καμία περίπτωση, και τις επεκτατικές βλέψεις της Τουρκίας, και τις δύσκολες δηλώσεις, και τα θέματα που είναι ανοιχτά (το θέμα των Δωδεκανήσων, το θέμα του Καστελόριζου επειδή συνδέονται με τα ενεργειακά). Σημαντικά θέμα, δεν τα ξεχνάμε - έχει σταθερή εθνική θέση εδώ και χρόνια.

Είμαστε υπέρ της ενταξιακής πορείας της γείτονος, ως εργαλείο.

Λοιπόν, πρέπει να τα βλέπουμε τα πράγματα στις πραγματικές τους διαστάσεις.

Κύριε Κύρκο, σε σχέση με την ενταξιακή αυτή πορεία των Βαλκανίων, εσείς είστε ευρωβουλευτής. Αλλά και ενόψει και των ευρωεκλογών. Μπορεί να είστε υποψήφιος.

Σε αυτό που είπατε, fast track. Η δική μας εμπειρία που ήταν πολύτιμη όσον αφορά τα μνημόνια. Είδαμε λοιπόν - τρεις κυβερνήσεις, τρία μνημόνια - πως αν δεν έχεις την ιδιοκτησία του προγράμματος, όσο και αν οι άλλοι, οι ξένοι, είναι από πάνω και μετράνε το τι έχεις κάνει, δεν αρκεί. Η Κύπρος βγήκε γρήγορα, η Ιρλανδία βγήκε γρηγορα, η Πορτογαλία βγήκε γρήγορα. Εμείς βγήκαμε μετά από τρία μνημόνια. Και η οικονομία δεν έχει γίνει ανταγωνιστική. Η λιτότητα δεν έχει σταματήσει.

Άρα, δεν είναι οι ξένοι που θα σου επιβάλουν το ένα ή το άλλο. Δεν είναι το πολιτικό σχέδιο που έχει η Ευρώπη για το αν η Βόρεια Μακεδονία θα προχωρήσει γρήγορα ή αργά. Είναι κατά πόσο οι δυνάμεις μέσα στο εσωτερικό της χώρας θα καταφέρουν να επιβάλουν τις πολύ δύσκολες αλλαγές, που θα συγκρουστούν με παράδοση δεκαετιών σε αυτή τη χώρα.

Όσον αφορά το ευρωπαϊκό περιβάλλον..

Και υπάρχει ένα θέμα. Το θέμα της ταυτότητας στο οποίο πανευρωπαϊκά έχει ξεπεράσει και έχει υπερκεράσει και το θέμα της οικονομίας. Το βλέπουμε στις ευρωεκλογές, το είδαμε.

Ακριβώς. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μία πολύ δύσκολη κατάσταση. Η προσέγγιση και η απάντηση που πρέπει να δώσουμε προϋποθέτει μία δύσκολη συζήτηση. Αλλά πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι.

Η λύση στην Ευρώπη είναι πιο πολλή Ευρώπη.

Σε αυτή τη συζήτηση που θα κάνουμε και που ήδη κάνουμε ένα μέρος της αριστεράς δεν χωράει - ήταν στον ΣΥΡΙΖΑ μέχρι το 2015. Ένα μέρος της ακροδεξιάς και της δεξιάς δεν χωράει.

Χωράει ένα μεγάλο μέρος της κεντροδεξιάς, χωράει όλη η κεντροαριστερά, χωράει ένα μέρος της αριστεράς, χωράνε οι φιλελεύθεροι και οι πράσινοι.

Αυτό λοιπόν που πρέπει να συμφωνήσουμε είναι τα επόμενα βήματα, που πρέπει να είναι σαφώς πιο πολλή Ευρώπη. Ενιαία οικονομική πολιτική, κοινωνικό κράτος, κοινωνικός πυλώνας. Πιο καλή Ευρώπη. Ευρώπη για τους πολίτες της δηλαδή.

Αυτά είναι τα ζητήματα που μπορούν να μας ενώσουν και που ξεπερνάνε λίγο το δίπολο που έθεσε αυτή τη στιγμή ο Γιάννης που για την Ελληνική πραγματικότητα όμως είναι μία συζήτηση που πρέπει να γίνει και έχει καθυστερήσει να γίνει.