23 Φεβρουάριος, 2017

Τι συμβαίνει στα «ευαίσθητα» γαλλικά προάστια

Σώτη Τριανταφύλλου

Η περιοχή του Παρισιού έχει τους δικούς της θύλακες ανομίας – δεν βρίσκονται στο κέντρο της πόλης, όπως συμβαίνει στην Αθήνα, αλλά στα εγγύς προάστιά της. Γι’ αυτή τη χωροταξική ιδιότητα ευθύνεται η πολεοδομία της γαλλικής πρωτεύουσας: το Παρίσι περιχαράσσεται από τον περιφερειακό αυτοκινητόδρομο ο οποίος το χωρίζει, σαν μια τάφρος, από τα προάστια. Ο αυτοκινητόδρομος αυτός, ένα “ring”, ενέτεινε από τη δεκαετία του 1960 –ανεπίγνωστα για τους αρχιτέκτονές του– την ταξική ζωνοποίηση: δεν την επινόησε· ο περιφερειακός χτίστηκε στην περιοχή όπου το Παρίσι «τέλειωνε» και άρχιζαν τα άχτιστα οικόπεδα.

Από τότε, συνέβησαν πολλά. Σε μερικά προάστια δημιουργήθηκαν πράσινες, φυλλώδεις συνοικίες με ατομικά σπίτια ή με επαύλεις· σε άλλα συνέρρευσαν μουσουλμάνοι μετανάστες που εγκαταστάθηκαν σε συγκροτήματα κοινωνικής στέγασης. Οι άνθρωποι που δεν γνωρίζουν τις συνθήκες στη Γαλλία αλλά μαθαίνουν για τα βίαια επεισόδια στα λεγόμενα λαϊκά προάστια, πιστεύουν ότι στο Σεν Ντενί ή στο Ολνέ σου Μπουά επικρατεί «εξαθλίωση» – κι ότι η αιτία της βίας είναι η φτώχεια. Η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική.

Ο περιφερειακός ήταν ένα πολεοδομικό σφάλμα το οποίο δεν έκαναν άλλες μεγαλουπόλεις (το Λονδίνο για παράδειγμα): όρισε, με σαφή τρόπο, ένα εσωτερικό (intra muros) κι ένα εξωτερικό (extra muros). Όσοι ζουν «έξω» βλέπουν το Παρίσι σαν μια βιτρίνα. Και, συχνά, θέλουν να τη σπάσουν. Οι αιτίες συνυφαίνονται μεταξύ τους: η σχολική αποτυχία, το εμπόριο ναρκωτικών και το Ισλάμ.

Στα λεγόμενα «ευαίσθητα» ή «εύθραυστα» προάστια –οι Γάλλοι διαπρέπουν στους ευφημισμούς– το ποσοστό ανεργίας είναι υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο: όχι επειδή λείπουν οι επιχειρήσεις (αντιθέτως, στήνονται πολλές καινούργιες επιχειρήσεις διότι τα ενοίκια ακινήτων είναι κατά 20% χαμηλότερα από ό,τι εντός των τειχών) αλλά επειδή η αποτυχία στο σχολείο –ιδιαίτερα των αγοριών– καταλήγει σε έλλειψη στοιχειωδών προσόντων. Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστικές (που εξωραΐζουν την κατάσταση) τα μισά αγόρια των ευαίσθητων προαστίων απομακρύνονται από το σχολείο γύρω στην πρώτη γυμνασίου – εξαιτίας της ισλαμικής διαπαιδαγώγησης («έλα στο τζαμί, μην πας στο σχολείο») και του ότι οι πολυμελείς μουσουλμανικές οικογένειες δεν προβάλλουν τη μόρφωση ως αξία. Αυτό έχει καταστροφικές συνέπειες στη ζωή των κοριτσιών: τα αγόρια κυριαρχούν στον δημόσιο χώρο και παρεμποδίζουν τη σχολική και γενικότερα τη δημόσια παρουσία των κοριτσιών. Μολονότι τα κορίτσια έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο, αναγκάζονται μέσω οικογενειακής παρέμβασης ή κοινωνικού εκφοβισμού να το διακόπτουν. Η διακοπή της σχολικής εκπαίδευσης προκαλεί, εκτός των άλλων, ανεργία.

Και η ανεργία οδηγεί –τα αγόρια– στις συμμορίες ναρκωτικών που βρίσκονται, παραδοσιακά, στα χέρια Αράβων και Αφρικανών. Με αυτόν τον τρόπο οι νέοι των μουσουλμανικών προαστίων γλιστρούν έξω από το σύστημα, από τον κοινωνικό κορμό· γίνονται «περιθωριακοί». Παραλλήλως, η επιθετικότητά τους προς τα κορίτσια και η ατιμωρησία στην παραβατικότητα οδηγεί τα κορίτσια στο σπίτι και στην «εθελοντική» κάλυψή τους με μπούρκα μολονότι ο νόμος τις προστατεύει – ο επίσημος νόμος· στα προάστια όμως επικρατεί η σαρία.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ.

* Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου