14. Τέλος στη διαφθορά

  • Ο έλεγχος του «πόθεν έσχες» πολιτικών και δημόσιων λειτουργών πρέπει να είναι αυστηρός και συστηματικός. Με τυχαία δειγματοληψία, θα ελέγχονται υπόχρεοι σε «πόθεν έσχες» από όλες τις κατηγορίες. Κάθε χρόνο θα πολλαπλασιάζονται οι έλεγχοι στην κατηγορία με τις περισσότερες διαπιστωμένες περιπτώσεις διαφθοράς.
  • Δημοσιοποίηση των οικονομικών στοιχείων της λειτουργίας της κυβέρνησης (εκτός από ευαίσθητες υπηρεσίες), του κοινοβουλίου και διαφάνεια στον τρόπο χρηματοδότησης των κομμάτων.
  • Οι Δήμοι, τα νοσοκομεία και άλλοι οργανισμοί που θα ελέγχονται, θα επιλέγονται μέσω τυχαίου δείγματος, με κλήρωση ανοιχτή στο κοινό και όρους που διασφαλίζουν το αδιάβλητο της διαδικασίας.
  • Σε όλους τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα γίνονται εξονυχιστικοί έλεγχοι δαπανών, πληρωμών και τήρησης της νομιμότητας από το Ελεγκτικό Συνέδριο αλλά και ελεγκτικές εταιρίες. Πρέπει να γίνει άμεση ενεργοποίηση του θεσμού της Αυτοτελούς Υπηρεσίας Εποπτείας ΟΤΑ και του Ελεγκτή Νομιμότητας που συστήθηκε με το ν. 3852/2010 (Νόμος Καλλικράτη).
  • Το Ποτάμι προτείνει την επανεξέταση του ρόλου του Συντονιστή κατά της Διαφθοράς, ώστε να καταστεί ρητά ανεξάρτητο συντονιστικό όργανο όλων των εμπλεκομένων δικαστικών και διοικητικών Αρχών και Υπηρεσιών και να αποτελέσει τον βασικό εισηγητή προς τη Βουλή νομοθετικών ρυθμίσεων σχετικά με θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς.
  • Προτείνουμε θεσμοθέτηση του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης ως Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής, ώστε να αυξηθεί το κύρος του, να ελαχιστοποιηθεί η εξάρτησή του από την εκάστοτε κυβερνητική πλειοψηφία και να διασφαλιστεί η θέση του ως ανεξάρτητου πειθαρχικού οργάνου της διοίκησης.
  • Ενίσχυση των πόρων του Συνηγόρου του Πολίτη, που είναι ένας πετυχημένος θεσμός και παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των καθημερινών φαινομένων κακοδιοίκησης. Χρειάζεται τώρα και η θεσμική διασύνδεσή του με τους δημοτικούς και περιφερειακούς συμπαραστάτες του δημότη και της επιχείρησης.
  • Διαφάνεια σχετικά με το ρόλο και τη χρηματοδότησή των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Ετήσια δημοσίευση των οικονομικών στοιχείων και του έργου τους, καθώς και των ονομάτων των στελεχών τους. Λογοδοσία των ΜΚΟ στις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές μέσω των οποίων χρηματοδοτούνται.

15. Αυτοδιοίκηση με τους δικούς της πόρους

  • Ο χάρτης και οι αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να επαναξετασθούν. Στόχος είναι η παραγωγή έργου και όχι η παραγωγή χαρτιών μέσα από αλληλοσυγκρουόμενες αρμοδιότητες Δήμων και Περιφερειών.
  • Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει αρμοδιότητες αλλά και τους πόρους, για να ανταποκριθεί σε αυτές. Ο εξορθολογισμένος φόρος των ακινήτων πρέπει τόσο να καθορίζεται, όσο και να εισπράττεται από την τοπική αυτοδιοίκηση. Αυτή θα είναι και η βασική πηγή εσόδων της.

16. Τοπικές συνελεύσεις

  • Tοπικά ή επί μέρους θέματα μπορούν να αντιμετωπίζονται με την άμεση έκφραση της βούλησης των πολιτών σε θεσμοθετημένες τοπικές συνελεύσεις. Tεχνολογικά μέσα, όπως είναι η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας μπορούν να αξιοποιηθούν για τέτοιους σκοπούς. Tα συμβούλια της γειτονιάς μπορούν να λειτουργήσουν τόσο παράλληλα, όσο και ανεξάρτητα από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Mπορούν να ανασυστήσουν το θεσμό της κοινότητας, χωρίς εκπροσώπηση και επιχορήγηση, αλλά με διαφάνεια και συμμετοχή.

17. Τεχνολογία στην υπηρεσία των πολιτών

  • Ο πολίτης πρέπει να μπορεί να ελέγχει τις συναλλαγές του με τη Δημόσια Διοίκηση μέσα από το κεντρικό κυβερνητικό portal ΕΡΜΗΣ. Γι’ αυτό ζητούμε ενίσχυση του  EΡΜΗΣ ώστε και να καλύπτει το σύνολο των αναγκών επικοινωνίας του πολίτη με τη Διοίκηση. Αντίστοιχη ενίσχυση απαιτείται και στα ΚΕΠ.
  • Η καθιέρωση της ηλεκτρονικής υπογραφής, των ψηφιακών λογιστικών τεκμηρίων και των ψηφιακών αρχείων, γενικά, ως ισοδύναμων με τα πρότυπα, θα διευκολύνει τις συναλλαγές και θα συμβάλει στον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του κράτους.
  • Θεσμοθέτηση της κάρτας του πολίτη: Κάθε πολίτης αποκτά ένα μοναδικό αριθμό, που επιτρέπει την ταυτοποίησή του σε κάθε συναλλαγή με το δημόσιο.

18. Το «τελικό κείμενο»

  • Κάθε προσπάθεια του πολίτη να μελετήσει την υφιστάμενη νομοθεσία σκοντάφτει στις ατελείωτες διατάξεις, άρθρα, νόμους και εδάφια προηγούμενων νόμων, που ή τροποποιούνται ή καταργούνται ή παραμένουν σε ισχύ. Είναι αναγκαία, τόσο η απλοποίηση, όσο και η επικαιροποίηση της νομοθεσίας, καθώς και η πλήρης κωδικοποίησή της με την έκδοση ενός μόνο νόμου με όλες τις προηγούμενες διατάξεις που ισχύουν ενσωματωμένες σε αυτόν, που θα ονομάζεται «τελικό κείμενο».
  • Το «τελικό κείμενο» ευνοεί τη διαφάνεια, βάζει φρένο στην πολυνομία, απλουστεύει τη ζωή του πολίτη, αποτρέπει τις «φωτογραφικές διατάξεις».
  • Το έργο αυτό πρέπει να το αναλάβει μια νέα Ανεξάρτητη Αρχή με στελέχη που συνδυάζουν επιστημονική στελέχωση και διοικητική εμπειρία, στο πρότυπο άλλων ευρωπαϊκών θεσμών (όπως το Law Commission στην Βρετανία).
  • Η τήρηση της νομοθετικής τάξης από τη Διοίκηση και η αποφυγή ρυθμίσεων με εγκυκλίους που αλλάζουν τον σκοπό και το πνεύμα του νόμου πρέπει να καταστούν αυτονόητες.

19. Κράτος – εκκλησία: ο διαχωρισμός ωφελεί και τους δύο

  • Το Ποτάμι σέβεται την Ορθόδοξη Εκκλησία, ωστόσο το κράτος είναι διαφορετικός, ανεξάρτητος θεσμός. Έχει ωριμάσει η ιδέα του διαχωρισμού της εκκλησίας και του θρησκευτικού τυπικού από τις κοσμικές κρατικές λειτουργίες. Αυτός ο διαχωρισμός θα είναι συναινετικός, δεν θα έχει νικητές και ηττημένους, δεδομένου ότι αποσκοπεί στην καλύτερη λειτουργία και των δυο θεσμικών οντοτήτων.
  • Η απεμπλοκή της Ορθόδοξης Εκκλησίας από τον εναγκαλισμό του κράτους, θα έχει θετικά αποτελέσματα για την ίδια. Αποτελεί επιτακτική ανάγκη για να μπορέσει η Εκκλησία να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών.