30 Μαΐου, 2018

Τα μετέωρα βήματα της Ιταλίας και της Ισπανίας

Οντίν Λιναρδάτου

Ιταλία και Ισπανία βρίσκονται στο χείλος του γκρεμού τρία μόλις χρόνια μετά την καταστροφική επέλαση Τσίπρα – Βαρουφάκη στην ευρωζώνη. Οι νέες εκλογές στην Ιταλία είναι πιθανό να εξελιχθούν σε άτυπο δημοψήφισμα για το ευρώ ενώ η πρόταση  μομφής που έχουν καταθέσει οι Ισπανοί Σοσιαλιστές εναντίον του πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι είναι πιθανό να οδηγήσει και την Ισπανία σε πρόωρες εκλογές.

O Ιταλός πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα αναδεικνύεται μια από τις ισχυρότερες πολιτικές φιγούρες της ιταλικής και ευρωπαϊκής πολιτικής. Οι υποστηρικτές του τον θεωρούν προστάτη της δημοκρατίας και οι λαϊκιστές, Νο1 εχθρό του δημόσιου συμφέροντος.

Ρώιτερς και Φαϊνάνσιαλ Τάιμς φοβούνται πως η αντίδραση του Ματαρέλα, πρώτη φορά Ιταλός πρόεδρος αρνείται τον διορισμό ενός υπουργού για καθαρά πολιτικούς λόγους, οδηγεί σε μετωπική σύγκρουση τους ευρωπαϊστές με τους λαϊκιστές και κανείς δεν γνωρίζει ποιος θα είναι ο νικητής.

Ο Ματαρέλα έσωσε σε πρώτη φάση το ευρώ λένε αλλά ο πόλεμος για την επιβίωση του κοινού νομίσματος κηρύχθηκε.

Οι πιθανότητες η βουλή αυτή να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στον οικονομολόγο Κάρλο Κοταρέλι, ο οποίος πήρε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο, είναι σχεδόν μηδενικές.

Το πιθανότερο είναι η υπηρεσιακή κυβέρνηση του να οδηγήσει τη χώρα το φθινόπωρο σε εκλογές και εκεί πια η ακροδεξιά Λέγκα του Βορά και το λαϊκιστικό Κίνημα των Πέντε Αστέρων μπορεί να αιφνιδιάσουν τους ψηφοφόρους και να ενώσουν τις δυνάμεις τους.

Όπως δηλώνει άλλωστε ο ηγέτης της Λέγκας Ματέο Σαλβίνι “οι επερχόμενες εκλογές δεν θα είναι πολιτικές αλλά ένα καθαρό δημοψήφισμα όπου οι Ιταλοί θα κληθούν να αποφασίσουν αν θέλουν να ζουν σε μία σκλαβωμένη χώρα ή σε ένα  ελεύθερο κράτος“.

Ο Σαλβίνι δηλώνει συνεχώς πως σήμερα η Ιταλία δεν είναι μία ελεύθερη χώρα αλλά βρίσκεται υπό γαλλική, γερμανική και ευρωπαϊκή κατοχή.

Ο πολιτικός αναλυτής Φρανσέσκο Γκαλιέτι εκτιμά πως πράγματι οι εκλογές θα μοιάζουν με δημοψήφισμα για το ευρώ και την Ευρωπαϊκή Ένωση  για αυτό και θα αποτελέσουν πραγματικό κίνδυνο για την επιβίωση της ευρωζώνης.

Αν οι Ιταλοί δώσουν ψήφο διαμαρτυρίας εναντίον της Ένωσης και του ευρώ αυτό θα αποτελέσει μεγαλύτερη πρόκληση για τα κράτη μέλη και από το Μπρέξιτ.

Και είναι σαφές πως η υπερχρεωμένη τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης αποτελεί τη  μεγαλύτερη και σοβαρότερη  απειλή που έχει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη.

Οι δημοσκοπήσεις δεν εμπνέουν αισιοδοξία μια που φέρνουν τη Λέγκα του Βορά να αυξάνει το ποσοστό της και από 17% να φτάνει στο 24% ενώ τα Πέντε Αστέρια κρατούν το ποσοστό τους του 32%.

Ο πρώην πρωθυπουργός Μασίμο Νταλέμα πιάστηκε να λέει σε ανοιχτά μικρόφωνα πως αν η Ιταλία πάει σε εκλογές επειδή ο πρόεδρος δεν δέχεται τον διορισμό του Σαβόνα στο υπουργείο  Οικονομικών  τότε “ τα αντισυστημικά κόμματα θα πάρουν 80%”.

Η Λέγκα απειλεί και με διαδηλώσεις εναντίον του Σέρτζιο Ματαρέλα.

Τα δε παραδοσιακά κόμματα , το Δημοκρατικό Κόμμα του Ματέο Ρέντσι και το Φόρτσα Ιταλία του Σιλβιο Μπερλουσκόνι δεν φαίνεται να εμπνέουν καμία εμπιστοσύνη στον ιταλικό λαό ο οποίος θα βρεθεί σε δύσκολη θέση όποτε και αν γίνουν οι εκλογές.

Σε αυτό που ποντάρει ο Ιταλός πρόεδρος είναι πως αν οι Ιταλοί καταλάβουν πως  το διακύβευμα  είναι η έξοδος η μη της Ιταλίας από την Ευρώπη τότε θα πάρουν τη σωστή απόφαση.

Διαφορετικά η Ιταλία θα βρεθεί πολύ πιο κοντά στην Ουγγαρία από ότι θα φανταζόταν κανείς.

Όμως δεν κλυδωνίζεται μόνο η Ιταλία. Και η Ισπανία περνάει δύσκολες ώρες με την κυβέρνηση του Λαϊκού Κόμματος να βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόταση μομφής εξαιτίας των δικαστικών αποφάσεων που έκριναν το δεξιό κόμμα ένοχο για δωροδοκία.

Οι Σοσιαλιστές του Πέδρο Σάντσεθ κατέθεσαν την πρόταση μομφής την οποία και θα στηρίξουν οι Ποδέμος.

Αυτοί που διαφοροποιούνται ελαφρά είναι οι Σιουδαδάνος, οι οποίοι έρχονται πρώτοι στις τελευταίες δημοσκοπήσεις.

Αρνούνται να υπερψηφίσουν την πρόταση μομφής του Σαντσεθ καλούν όμως τον Ραχόι να προκηρύξει  μόνος του πρόωρες εκλογές γιατί όπως του είπαν η καταδίκη της κυβέρνησης για τα σκάνδαλα διαφθοράς έχει ουσιαστικά ακυρώσει τη νομιμότητα αυτού του κοινοβουλίου.

Ο Ραχόι βέβαια απορρίπτει την ιδέα των πρόωρων εκλογών γιατί αυτές λέει θα προκαλούσαν ανεπανόρθωτο κακό στην ισπανική οικονομία αλλά και στο καταλανικό ζήτημα.

Ο Αλμπερτ Ριβέρα του αντέτεινε πως η παραμονή του στην εξουσία είναι αυτή που κάνει κακό και πως μόνο μία νέα,  δυνατή και καθαρή κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει το δύσκολο θέμα των Καταλανών που επιθυμούν την απόσχιση τους από την Ισπανία.

Οι ψήφοι του Ποδέμος και του PSOE δεν επαρκούν όμως για να περάσει η πρόταση μομφής. Χρειάζεται και η στήριξη από τους Σιουδαδάνος ή από άλλα κόμματα όπως είναι το καταλανικό κόμμα που στηρίζει την απόσχιση.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μπει πάλι σε μεγάλες περιπέτειες και όσο καθυστερεί τις μεταρρυθμίσεις οι δυσκολίες και οι κίνδυνοι θα μεγαλώνουν.

* Η Οντίν Λιναρδάτου είναι υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων

Πηγή: Μεταρρύθμιση