21 Δεκεμβρίου, 2018

Συνταγματική Αναθεώρηση - συναινέσεις, αντιπαραθέσεις, μικροπολιτικές

Σπύρος Λυκούδης

Οι Μεταρρυθμιστές της Αριστεράς και ο Σπύρος Λυκούδης συνεχίζοντας τον κύκλο διαδικτυακών εκπομπών e-syzitame,
πραγματοποίησαν την Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου στις 7 μ.μ. συζήτηση με τον Αντώνη Μανιτάκη με θέμα: Συνταγματική Αναθεώρηση: Συναινέσεις, Αντιπαραθέσεις, Μικροπολιτικές.
Η εκπομπή μεταδόθηκε ζωντανά από τη Σελίδα στο facebook ΜΕΤΑρρυθμιστές της Αριστεράς και αναμεταδόθηκε από την ομάδα των ΜΕΤΑ καθώς και από τη σελίδα του Σπύρου Λυκούδη.

Σημεία της συνέντευξης:

Για την ανθεκτικότητά του Ελληνικού Συντάγματος

Ενώ όλα σχεδόν κατέρρευσαν στην Ελλάδα, ενώ υπάρχει κατάρρευση και χρεοκοπία του πολιτικού συστήματος, της αξιοπιστίας του το Σύνταγμα, η Συνταγματική νομιμότητα, οι συνταγματικοί θεσμοί, η Δημοκρατία, το Σύνταγμά μας ανταποκρίθηκε. Για μένα είναι ένα παράδοξο αλλά ευεξήγητο γεγονός. Ευεξήγητο γιατί δείχνει ότι έχουμε μια συνταγματική παράδοση δυο αιώνων. Ο κόσμος πιστεύει στην αξία της Δημοκρατίας και στο δημοκρατικό παιχνίδι. Σε όλο αυτό το διάστημα δεν είχαμε παραβίαση θεμελιωδών αρχών του κράτους δικαίου. Περάσαν μεταρρυθμίσεις και μέτρα που δεν θα μπορούσαν ποτέ να περάσουν κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Ο τρόπος που πέρασαν ήταν βίαιος, σκληρός και οδήγησε την χώρα σε φτωχοποίηση, δεν το συζητά κανείς αυτό, αλλά από την άλλη μεριά το πολιτικό σύστημα δεν ενστερνίστηκε μόνο του και έγκαιρα αυτές τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Και ενώ υπήρχε το συνταγματικό πλαίσιο, ενώ το δημοκρατικό πολίτευμα λειτουργούσε, η υποκειμενική δυνατότητα και του πολιτικού συστήματος αλλά και του λαού, δεν ανταποκρινόταν σε αυτές τις ανάγκες. Τούτων δεδομένων η επιβολή της ανάγκης των μεταρρυθμίσεων από τους δανειστές, ήταν ιστορικά αναγκαία, αυτό το πιστεύω. Τελικά επιβλήθηκαν και ήρθε ο πιο φανατικός αντίπαλος αυτών των μέτρων, δηλαδή ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος τα ενστερνίστηκε, τα υιοθέτησε. Αλλά όλο αυτό δείχνει ότι τελικά η χώρα άντεξε χάρη στους θεσμούς και χάρη στην καρτερικότητα του ελληνικού λαού. Η Μεταπολίτευση ήταν μια πολύ μεγάλη πρόοδος, τομή στην ελληνική συνταγματική ιστορία. Αλλά μπήκαμε σε μια αφελή θεσμολαγνεία και νομολατρεία. Πιστεύαμε ότι θα φτιάξουμε τους θεσμούς και οι θεσμοί από μόνοι τους θα φέρουν την αλλαγή. Πιστεύουμε ότι το Σύνταγμα, ένα κείμενο άφωνο – εμείς του δίνουμε και μιλάει – από μόνο του θα έφερνε μια φοβερή αλλαγή.

Για την θητεία του στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, την περίοδο της πιο βαθιάς κρίσης στην χώρα.

Δεν έχω μιλήσει για αυτό το θέμα γιατί με βασάνιζε και με βασανίζει. Η εμπειρία ήταν συγκλονιστική. Συγκλονιστική για αυτά που έζησα και για αυτά που έμαθα. Οι χώρες της Ε.Ε. διαπίστωσαν ότι η Ελλάδα υστερούσε. Έφτιαξαν λοιπόν και μας προσφέρανε μια δύναμη, την λεγόμενη task force, μια δωρεάν τεχνική βοήθεια των άλλων κρατών προς την Ελλάδα για να βοηθήσουν την Ελλάδα να ανασυγκροτηθεί. Πίστεψα σε αυτό το σχέδιο, μπήκα σε αυτό, υιοθέτησα τον οδικό χάρτη που μου υποδείχθηκε. Από εκεί και πέρα όμως οι ευρωπαίοι περίμεναν και από την Ελλάδα να ανταποκριθεί σε αυτές τις διαδικασίες. Ξέρετε ποια ήταν η απογοήτευση; κανείς δεν ενστερνίστηκε αυτή την προσπάθεια. Κανένα πολιτικό κόμμα. Η λέξη «μεταρρύθμιση» και ιδίως στον χώρο της Αριστεράς – πρέπει να το πούμε – έγινε κακόφημη. Δεν την χρησιμοποιούσε η Αριστερά. Δεν την ενστερνιζόταν. Με τι ειρωνεία υποδέχθηκαν και αντιμετώπιζαν την βοήθεια της task force. Βέβαια μετά την χρησιμοποίησαν αλλά αποσπασματικά και τυχαία. Άλλαζαν οι υπουργοί, άλλαξαν 3 υπουργοί στο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης την εποχή του ΣΥΡΙΖΑ, και είχαν διαφορετική πολιτική. Ξέρει τώρα κανείς ποιος είναι ο οδικός χάρτης και τι κάνουμε στη δημόσια διοίκηση;

Για την αναθεώρηση του Συντάγματος

Η αναθεώρηση αυτή που ξεκίνησε από την κυβερνητική πλειοψηφία είναι άκαιρη, άτοπη, μάταιη, θεσμικά αλλοπρόσαλλή και πολιτικά παραπλανητική.

Άκαιρη: είναι καιρός να κάνουμε μεταρρύθμιση και μάλιστα ολική αλλάζοντας το Σύνταγμα, όταν κανείς δεν ξέρει τι είδους μεταρρυθμίσεις θα κάνουμε;

Άτοπη: χωρίς πολιτική συναίνεση. Σε μια χώρα που είναι παραζαλισμένη.

Πολιτικά παραπλανητική: γιατί δεν γίνεται για την μεταρρύθμιση, γίνεται για προφανείς προεκλογικούς λόγους. Για κομματικούς λόγους.

Θεσμικά αλλοπρόσαλλη: γιατί την μεταρρύθμιση της ξεκινάει η κυβερνητική πλειοψηφία πάντα. Από ότι φαίνεται η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται να συγκεντρώσει παραπάνω από 151 βουλευτές. Άντε, 160.

Επομένως πιστεύω ότι – για να το πω και πιο ρεαλιστικά – η ΝΔ θα οδηγηθεί σε ματαίωση της αναθεώρησης. Διότι εάν δεν ψηφιστεί ούτε ένα άρθρο, τότε η αναθεώρηση δεν θεωρείται περαιωθήσα. Άρα ματαιώθηκε και άρα μπορεί να ξεκινήσει αμέσως μετά νέα προσπάθεια νέας αναθεώρησης. Αυτά έχω την εντύπωση ότι τα ξέρουν φυσικά οι πολιτικοί, τα ξέρει και ο αρχηγός της ΝΔ και ο πρωθυπουργός της χώρας. Παίζουν ένα πολιτικό παιχνίδι, αλλά σε βάρος του ελληνικού λαού. Υπάρχει μια πολιτική υποκρισία. Φτάνει πια σε αυτή τη χώρα.

Για την μεταρρύθμιση του Συντάγματος

Ήδη από το 2008 αλλά και νωρίτερα, στην αναθεώρηση του 2001 η οποία είχε ξεκινήσει όπως λέει χαρακτηριστικά ο Βαγγέλης Βενιζέλος από το 1956, δηλαδή πολύ νωρίτερα, είχε μπει το θέμα πως εκλέγεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και είχε μπει το πρόβλημα εάν θα πρέπει ή όχι να διαλύεται η Βουλή αν δεν συγκεντρωθεί η πλειοψηφία των 2/3. Όταν μπήκε αυτή η πρόβλεψη η Συνταγματική, στο μυαλού του συντακτικού νομοθέτη, στο μυαλού του Κωνσταντίνου Καραμανλή ή του Κωνσταντίνου Τσάτσου, ήταν το εξής, ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να έχει έναν ρόλο υπερκομματικό. Για να εκπληρώσει όμως αυτόν τον υπερκομματικό και διαμεσολαβητικό μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης ρόλο του θα πρέπει να εκλέγεται με ευρεία πολιτική συναίνεση. Άρα πρέπει να εκλέγεται με 180 ψήφους και μάλιστα με 3 αλλεπάλληλες ψηφοφορίες. Άλλο θέλουμε να αντιμετωπίσουμε και άλλο μας βγαίνει γιατί η ιστορία είναι απρόβλεπτη. Χρησιμοποιήθηκε αυτή η δυνατότητα ως μέσο, η μεν αντιπολίτευση να προσφύγει γρήγορα στις εκλογές για να πέσει η κυβέρνηση και η κυβέρνηση να προκαλέσει τις εκλογές.

Για την στάση που πρέπει να κρατήσει η αντιπολίτευση

Είμαι πολύ επιφυλακτικός στο γεγονός ότι το Σύνταγμα μπορεί να διορθώσει τα κακώς κείμενα στην Ελλάδα. Δεν αξίζει τον κόπο να γίνει μίνι αναθεώρηση και αυτή η μίνι αναθεώρηση να μας στερήσει για άλλα δέκα χρόνια το να γίνει μια μεγαλύτερη αναθεώρηση, που ακόμα και οι πολιτικοί και οι συνταγματολόγοι πιστεύουν σε αυτή την ανάγκη μιας μεγάλης και ριζικής αναθεώρησης. Δεν πρέπει να βιαστούμε με την αναθεώρηση και μετά την αναθεώρηση να κάνουμε τις αλλαγές στο κράτος και το πολίτευμά μας. Πρέπει πρώτα να επιτευχθούν οι προϋποθέσεις και μετά να έρθει η αναθεώρηση. Γι’ αυτό το λόγο πιστεύω ότι πρέπει να οδηγηθεί στην ματαίωση της αναθεώρησης και έχω την εντύπωση πως εκεί πάμε.

Για τον διαχωρισμό κράτους εκκλησίας

Είναι λάθος να πιστεύετε ότι δεν έχουμε χωρισμό κράτους και εκκλησίας τώρα, θεσμικά τουλάχιστον, επειδή σύμφωνα σύμφωνα με το άρθρο 3, ορίζεται επικρατούσα θρησκεία. Αυτό δεν είναι πρόβλημα γιατί υπάρχει από το 19ο αιώνα, από την δημιουργία του κράτους και έχει διευκρινιστεί κατά κόρον. Αφορά στο ότι επικρατεί στην πλειοψηφία του λαού και δεν σημαίνει ότι είναι η επικρατούσα πάνω στις άλλες. Το θέμα που έχει κυρίως προκύψει με αφορμή αυτή τη διάταξη είναι το θέμα με τα Θρησκευτικά, εκεί είναι το πρόβλημά μας. Αλλά αυτό δείχνει και πως έχουμε εγκλωβιστεί σε μια ιδεολογική μάχη χωρίς πολύ ουσία.

Για την αναθεώρηση του άρθρου 16 για τα μη κρατικά Πανεπιστήμια

Έχει εγκλωβίσει την χώρα σε μια αναχρονιστική διάταξη που είχε τον ρόλο της όταν καθιερώθηκε το 1975, τότε που επικρατούσε ο κρατικός παρεμβατισμός στην οικονομία και είχε θεοποιηθεί το κράτος. Έκτοτε όμως έχουμε την εξής πραγματικότητα. Τα τελευταία 20 χρόνια έχει γεμίσει από παραπανεπιστήμια η χώρα, τα περίφημα college των ξένων Πανεπιστημίων των οποίων συνεχώς με τον έναν ή τον άλλον τρόπο τα πτυχία αναγνωρίζονται άμεσα ή έμμεσα σαν πτυχία πανεπιστημίων. Είναι έτοιμα και μπαίνουν στην ελληνική αγορά με πολύ έξυπνο τρόπο. Επίσης ξέρουμε από την άλλη μεριά ότι αυτή την στιγμή Έλληνες σπουδάζουν στο εξωτερικό. Ξέρετε που παίρνουν πτυχία μετά την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού; Ρουμανία, Βουλγαρία, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία κλπ. Και έρχονταν λοιπόν ελλιπείς και ήμασταν αναγκασμένοι να αναγνωρίσουμε τα πτυχία τους. Νομίζω ότι αν πράγματι πιστεύουμε ότι θέλουμε να ενισχύσουμε τα δημόσια θα πρέπει να άρουμε αυτή την αναχρονιστική διάταξη και να δώσουμε την δυνατότητα στα Πανεπιστήμια για να μπουν σε άμιλλα. Εάν αφεθούν τα δημόσια Πανεπιστήμια έτσι ελεύθερα τότε πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε θαύματα, γιατί υπάρχουν αυτή την στιγμή συνάδελφοι, κέντρα ερευνών, επιστήμονες που διαπρέπουν και που με τις προσπάθειές τους και τις έρευνές τους τιμούν αυτή την στιγμή την επιστήμη και την πανεπιστημιακή τους ιδιότητα. Έχουμε τις δυνάμεις αλλά δεν έχουν πια το θεσμικό πλαίσιο, το κλίμα. Τι κλίμα να υπάρχει όταν από το πρωί ως το βράδυ ασχολούμαστε με το πανεπιστημιακό άσυλο, με την πόλωση που επικρατεί και δεν κοιτάμε την ουσία της μαθησιακής διαδικασίας;

Για τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας των νομοσχεδίων

Θα πρέπει να υπάρχει προληπτικός έλεγχος αντισυνταγματικότητας αλλά θα πρέπει να συνδυαστεί με το υπάρχον σύστημα του διάχυτου και παρεμπίπτωντος ελέγχου, δυνατότητα που έχουν όλα τα δικαστήρια. Δεν μπορούμε να καταργούμε την παράδοση δύο αιώνων, να τη βελτιώσουμε μπορούμε, να την ανοίξουμε μπορούμε. Όχι Συνταγματικό Δικαστήριο.

*Ο Σπύρος Λυκούδης είναι Αντιπρόεδρος της Βουλής, Βουλευτής Α΄Αθήνας με Το Ποτάμι

Εδώ βλέπουμε ζωντανά το video της εκδήλωσης.

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com