25 Νοεμβρίου, 2018

Στην Ελλάδα της “κρίσης” η βία κατά των γυναικών “καλά κρατεί”!

Φωτεινή Λεομπίλλα

Είναι γεγονός πως κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, εξαιτίας κυρίως της οικονομικής κρίσης, έχουν προσβληθεί πολλές πτυχές της κοινωνίας και της καθημερινότητάς μας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, μεταξύ άλλων, η βία κατά των γυναικών κάτι που έχει οδηγήσει αρκετούς ερευνητές να δηλώνουν σκωπτικά ότι “η κρίση σήκωσε το χέρι”.

Η βία κατά των γυναικών, η οποία περιλαμβάνει εγκλήματα που επηρεάζουν δυσανάλογα τις γυναίκες, όπως οι σεξουαλικές επιθέσεις, οι βιασμοί και η «ενδοοικογενειακή βία», συνιστά παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των γυναικών όσον αφορά την αξιοπρέπεια, την ισότητα και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Ο αντίκτυπος της βίας κατά των γυναικών δεν αφορά μόνο τις γυναίκες που έχουν πέσει θύματα, αφού επηρεάζει τις οικογένειες, τους φίλους και την κοινωνία στο σύνολό της. Απαιτείται λοιπόν μια κριτική εξέταση του τρόπου με τον οποίο η κοινωνία και το κράτος αντιμετωπίζουν αυτή την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Δυστυχώς η πλειοψηφία των γυναικών που είναι θύματα βίας δεν καταγγέλλουν τις “εμπειρίες” τους ούτε στην αστυνομία ούτε σε οργανώσεις υποστήριξης θυμάτων. Αυτό αποτελεί μεγάλο πρόβλημα ιδιαίτερα σε κοινωνίες όπου η συζήτηση και η αποκάλυψη προσωπικών εμπειριών βίας δεν είναι ακόμη ο κανόνας (μεταξύ αυτών και η ελληνική κοινωνία).

Ως εκ τούτου, οι περισσότερες γυναίκες που πέφτουν θύματα βίας δεν απευθύνονται στο δικαστικό σύστημα και άλλες υπηρεσίες, φαινόμενο ιδιαίτερα οξυμένο στα κράτη μέλη όπου η βία κατά των γυναικών δε θεωρείται πολιτικό θέμα. Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι προς το παρόν οι ανάγκες και τα δικαιώματα των γυναικών τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ γενικότερα δεν καλύπτονται στην πράξη.

Η πρόσφατη κύρωση της “Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης”* εκ μέρους της ελληνικής πολιτείας σαφώς και είναι προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά από μόνη της δεν επαρκεί.

Στο Ποτάμι πιστεύουμε ότι είναι ανάγκη να επανεξεταστεί η νομοθεσία σε σχέση με την πρακτική εφαρμογή της ώστε να ενθαρρυνθούν τα θύματα να καταγγέλλουν περιστατικά, να βελτιωθούν οι τρόποι αντιμετώπισης των γυναικών που έχουν υποστεί βία και να διασφαλιστεί ότι υπάρχουν επαρκείς πόροι για στοχευμένη υποστήριξη των θυμάτων. Γι' αυτό και θεωρούμε ως ελάχιστη υποχρέωση της πολιτείας την ενίσχυση των οργανώσεων που ασχολούνται με θέματα “έμφυλης βίας” για την ανάληψη προγραμμάτων-δράσεων ευαισθητοποίησης του κοινού στο θέμα της έμφυλης βίας. Επίσης υπάρχει ανάγκη για τη λειτουργία προγραμμάτων ενημέρωσης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης καθώς και σε χώρους άτυπης εκπαίδευσης ή αθλητικούς χώρους διαφόρων μορφών. Προκειμένου να γίνουν πράξη τα παραπάνω, το Ποτάμι θα πιέσει προς κάθε κατεύθυνση και με κάθε πρόσφορο μέσο τόσο μέσα στη Βουλή όσο και με κοινωνικές δράσεις.

Τον Δεκέμβριο του 1991, η 25η Νοεμβρίου ανακηρύχθηκε από την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ως Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των γυναικών με σκοπό να αναδείξει ένα σημαντικό πρόβλημα με παγκόσμια διάσταση. Μετά από τόσα χρόνια δυστυχώς το πρόβλημα είναι ακόμα εδώ και μάλιστα σε ανησυχητικές διαστάσεις. Για όσο λοιπόν, ακόμα, υπάρχουν θύματα έμφυλης βίας η μέρα αυτή θα είναι εδώ για να μας θυμίζει όλα όσα δεν έχουμε κάνει και κυρίως όσα οφείλουμε, ως κοινωνία και πολιτεία, να κάνουμε προκειμένου να γίνει η εξάλειψη της έμφυλης βίας πραγματικότητα.

*Η σύμβαση της Κωνσταντινούπολης υιοθετήθηκε από την Ε.Ε το 2011 και είναι το πρώτο νομικά δεσμευτικό περιφερειακό κείμενο στην Ευρώπη που αντιμετωπίζει σφαιρικά και διεξοδικά τις διαφορετικές μορφές βίας κατά των γυναικών, όπως η ψυχολογική βία, η παρενοχλητική παρακολούθηση (stalking), η σωματική βία, η σεξουαλική βία και η σεξουαλική παρενόχληση. Από τον Απρίλιο του 2017 δεσμεύει το σύνολο των χωρών της Ε.Ε και η χώρα μας ήταν από τα τελευταία κράτη-μέλη που την κύρωσαν.

* Η Φωτεινή Λεομπίλλα είναι μέλος του Π.Σ. στο Ποτάμι για τον Τομέα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.