25 Ιουλίου, 2016

Σκέψεις για τους 8 κι ευκαιρία για εμάς

Ποτάμι

Ερωτώνται οι πάντες. Πολιτικοί, ειδικοί και αρμόδιοι: Τι πρέπει να γίνει;
Όλες, μα όλες οι απαντήσεις τους αναφέρονται σε δύο στόχους:

1. Στην εφαρμογή των νόμων του κράτους, της Ευρώπης και την προσήλωσή μας στις διεθνείς συμβάσεις και,
2. Στην ικανοποίηση του εθνικού μας συμφέροντος.

Απάντηση λογική, λογικότατη, ή μήπως ένας εύκολος αφορισμός.

Εξηγούμαι: Τι από τα δύο θα υπερισχύσει στην περίπτωση που οι δύο στόχοι αντιστρατεύονται. Τι δηλαδή πρέπει να γίνει αν το εθνικό και διεθνές νομικό πλαίσιο υπαγορεύει μια απόφαση που θα βλάπτει τα εθνικά στρατηγικά μας συμφέροντα; Όπως και το αντίστροφο.

Κι αν είναι σωστός ο συλλογισμός, δικαιούται ο αποφασίζων νομικός ή πολιτικός να πάρει το ρίσκο της τελικής απόφασης; Κι επίσης, είναι σωστό ο έλληνας πολίτης να ζητάει μια ‘’δίκαιη’’ ή ‘’θαρραλέα’’ απόφαση για την οποία μάλλον αμέσως μετά θα οικτίρει τον αποφασίσαντα, αντιδρώντας στις αρνητικές συνέπειες της; Διότι, μην γελειόμαστε, σε όποια απόφαση θα υπάρξουν παράπλευρες συνέπειες.

Το δίλημμα από μόνο του αναδεικνύει την μεγάλη πρόκληση. Νομική, πολιτική και κατ άλλους εθνική. Εθνική, διότι είναι συνδεδεμένη με την αντιμετώπιση του εθνικού κινδύνου (national risk) μιας βίαιας αντιπαράθεσης που απορρέει από την ευρύτερη απειλή (threat) των γεωπολιτικών αλλαγών.

Η γενικότερη γεωπολιτική κρίση στην περιοχή και ειδικότερα στην Τουρκία και η άμεση επίδρασή της στις ευαίσθητες ισορροπίες και ανισορροπίες της περιοχής εξαρτώνται κυρίως από τους ισχυρούς πρωταγωνιστές ‘’του παιχνιδιού’’, αλλά και από τις εκάστοτε αντιδράσεις των άμεσα και έμμεσα εμπλεκομένων, όπως επίσης και από καθολικά απρόβλεπτους παράγοντες.

Η πολυπλοκότητα των ευρύτερων εξελίξεων και ειδικότερα στην Τουρκία, το απρόβλεπρο της τελικής τους έκβασης, οι πιθανές αρνητικές συνέπειες για την χώρα μας και τέλος ο ελάχιστος βαθμός επιρροής μας στα γεγονότα, τα καθιστούν μια σοβαρή εθνική απειλή της οποίας οι πιθανοί απορρέοντες κίνδυνοι απαιτούν σοβαρή αντιμετώπιση.

Ένας παρόμοιος εθνικός κίνδυνος είναι η υπόθεση των οκτώ Τούρκων στρατιωτικών. Σίγουρα όμως καιροφυλαχτούν και πολλοί άλλοι εν δυνάμει κίνδυνοι που εύχομαι να έχουν ήδη αναγνωριστεί και ιεραρχηθεί στο πλαίσιο ένός εθνικού σχεδιασμού, της Στρατηγικής Εθνικής Ασφάλειας (ΣΕΑ) που θα πρέπει να είναι επικαιροποιημένη και σε διαρκή εφαρμογή.

Το απαραίτητο μέσο για ενεργοποίηση και εφαρμογή αυτής της θεμελιακής εθνικής αναγκαιότητας, της ΣΕΑ, είναι ένα θεσμοθετημένο Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας. Το Ποτάμι έχει επισημάνει και στο παρελθόν, ότι κάθε σύγχρονο και σοβαρό κράτος ανεξάρτητα από το μέγεθος και την ισχύ του έχει στο οπλοστάσιο του τα παραπάνω δύο ‘’εθνικά εργαλεία’’.

Κάποια σοβαρά κράτη έχουν βρεί την λύση στην αντιμετώπιση παρόμοιων εθνικών προκλήσεων, ή αν θέλετε την βέλτιστη λύση, στο ζύγισμα του δίκαιου και του συμφέροντος. Αυτός που ζυγίζει και εισηγείται είναι ένα σώμα- θεσμός, το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας με βάση την ολιστική εθνική γνώση, την συνέχεια και την συνέπεια, δηλαδή την Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας.

Προχθές, ο Ομπάμα κάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΠΑ για να εξετάσει το θέμα της ένοπλης βίας μεταξύ αστυνομικών και πολιτών.
Χθές, ο Ερντογκάν κάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας της χώρας του για να εξετάσει την εκδηλωθείσα προσπάθεια στρατιωτικού πραξηκοπήματος, και σήμερα, η Μέρκελ καλεί το Εθνικό Συμβούλιο Ασγαλείας της Γερμανίας για να εξετάσει τις πρόσφατες τρομοκρατικές επιθέσεις στην χώρα της.

Ας τους αντιγράψουμε λοιπόν. Τουλάχιστον στον τρόπο αντιμετώπισης εθνικών κινδύνων. Κάτι θα ξέρουν. Τι περιμένουμε; Αν όχι τώρα, πότε; (για να δανειστώ την σοφή επί του προκειμένου ερώτηση του έμπειρου και ικανότατου διπλωμάτη μας πρέσβη ε.τ. κ. Αλέξανδρου Μαλλιά).

Παντελής Οικονόμου
Εμπειρογνώμονας του Τομέα Εξωτερικής Πολιτικής και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και μέλος της Επιτροπής Διαλόγου

Σχετικά