19 Φεβρουαρίου, 2015

Η ρετσινιά της ανοησίας

Καθήκον κάθε λαού που θέλει να προκόβει και να υπάρχει σε ένα διαρκώς πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον είναι να μορφώνει τα παιδιά του. Να τα μορφώνει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τις κλίσεις του καθενός από αυτά.

Το ότι υπάρχουν παιδιά με ψυχοσωματικές αδυναμίες που πρέπει να ενταχθούν στο σύνολο χωρίς κόμπλεξ και με μεγαλύτερη προσπάθεια από την πολιτεία, όσον αφορά στους πόρους και στη διάθεση, το έχουμε φαντάζομαι αποδεχτεί.

Το ότι υπάρχουν επίσης παιδιά με εξαιρετικές ικανότητες σε επίπεδο ευφυΐας ή άλλων κλίσεων π.χ. στη μουσική ή τον αθλητισμό φαίνεται πως κάποιοι δεν το έχουν αποδεχτεί. Κι όμως είναι καθήκον της πολιτείας μας και να το αποδεχτεί και να επενδύσει πάνω του.

Είναι καθήκον μας να αναπτύξουμε αυτές τις κλίσεις και όχι να εντάξουμε όλα τα παιδιά σε έναν γενικό μέσο όρο. Η άρνηση της αριστείας δεν διαφέρει από τις πρακτικές άλλων εποχών όταν προσπαθούσαν με το ζόρι οι δάσκαλοι και οι γονείς να εντάξουν βαριά περιστατικά νοητικής στέρησης σε μια υποτιθέμενη κανονικότητα.

Το να επενδύσει ένα κράτος σε παιδιά που μπορεί να γίνουν εξέχοντες επιστήμονες, καλλιτέχνες, αθλητές, να τα βοηθήσει, να μην τα χάσει, σημαίνει λαμπρό μέλλον για την κοινωνία. Σημαίνει καινοτομία στην επιστήμη και την έρευνα, οικονομία ακμάζουσα, τέχνη που οδηγεί σε πρόοδο όλο τον λαό και ηγεσία που του προσφέρει προοπτική.

Αν θέλει το κράτος να εμφυσήσει μια όμοια πνοή στις ψυχές των μικρών μαθητών δεν μπορεί αυτή να αφορά το επίπεδο κατανόησης της γλώσσας, των αριθμών, της μουσικής κλίμακας ή των συμβολισμών. Αυτή πρέπει να αφορά αποκλειστικά και μόνο στη διαμόρφωση επαρκούς και όμοιας αντίληψης της «δίκης» και της «αιδούς».

Όπως και να λένε λοιπόν τα σχολεία μας, όποιους μαθητές κι αν αφορούν, η βάση πρέπει να είναι η ανθρωπιστική παιδεία και η δημοκρατική πρακτική. Γιατί η «δίκη» και η «αιδώς» είναι οι μόνες έννοιες που μπορούν το ίδιο να κατανοηθούν από όλους τους ανθρώπους, τον καθένα από εμάς, σε όποιο επίπεδο και να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Αυτή είναι η βάση της δημοκρατίας, όπως αναλύθηκε από τον Πρωταγόρα στον ομώνυμο διάλογο του Πλάτωνα.

Η προσπάθεια να διαστρεβλώσουμε τη δημοκρατία, επεκτείνοντας την αρχή της ισότητας σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης διανόησης ή συμπεριφοράς είναι καθαρή ανοησία που οδηγεί σε φασισμό. Αριστερό φασισμό ή δεξιό φασισμό, μας είναι αδιάφορο. Οδηγεί στο να κόβεις από νωρίς ότι όμορφο εξέχει από το μέσο όρο προς τα πάνω ή προς τα κάτω Σύριζα με Μπαλτά.

Όχι λοιπόν, η αριστεία δεν είναι ρετσινιά. Η ανοησία είναι ρετσινιά και στο μέλλον είναι σίγουρο ότι θα την κολλήσουν οι ιστορικοί σε ένα πανεπιστημιακό κατεστημένο που από το 1982 μέχρι σήμερα έχει μαρμαρώσει κάθε πνευματική ικμάδα αυτού του λαού.

Νομίζετε ότι οι απόψεις περί κατάργησης της αριστείας και του πειραματισμού στα σχολεία μας, αυτές που επικράτησαν από τις εθνικολαϊκιστικές κυβερνήσεις εδώ και 30 χρόνια, είναι άσχετες με το ότι δεν ακούμε πια τραγούδια της προκοπής στη γλώσσα μας; Ότι δεν έχουμε πνευματικό κόσμο επιπέδου; Ότι πέθαναν οι ποιητές μας; Ότι χάθηκαν οι επιστήμονές μας στην εσπερία; Ότι προσκυνούμε σήμερα τους πλέον μέτριους επειδή βγάζουν τα πουκάμισα έξω ή αντιγράφουν φωνές και συνθήματα του παρελθόντος;

* Ο Παναγιώτης Πασπαλιάρης είναι μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής