8 Απρίλιος, 2019

Προστασία δεδομένων και στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες

Βασίλης Σωτηρόπουλος

Μία από τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν ήδη από την αρχή της εφαρμογής του GDPR ήταν η λεγόμενη «κόπωση συγκατάθεσης»

Ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR) που τέθηκε σε εφαρμογή πέρυσι τον Μάιο ήταν μόνο η αρχή ενός πακέτου μεταρρυθμίσεων στον τομέα αυτόν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας τους γενικούς κανόνες στον GDPR, πρόκειται να ρυθμίσει την προστασία δεδομένων σε μια σειρά από ειδικότερες περιστάσεις επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ήδη έχει ψηφιστεί ο αντίστοιχος Κανονισμός που εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες στα όργανα και τους οργανισμούς της ίδιας της διοικητικής δομής της Ε.Ε., αντικαθιστώντας τον παλαιό Κανονισμό 45/2001. Την ίδια ημέρα με τον GDPR θεσπίστηκε επίσης (το 2016) και η Οδηγία που αφορά τις επεξεργασίες δεδομένων από τις αρχές επιβολής του νόμου και της καταπολέμησης του εγκλήματος, νομοθέτημα που ακόμη δεν έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο παρά την παρέλευση της σχετικής προθεσμίας.

Το ενδιαφέρον συγκεντρώνεται στην προστασία δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, με τον νέο Κανονισμό που λέγεται ePrivacy. Από το 2017 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει ένα σχέδιο του Κανονισμού που ήδη έχει τύχει εκτενούς επεξεργασίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά και από το Συμβούλιο της Ε.Ε. και πρόκειται να αντικαταστήσει την παλιά αντίστοιχη Οδηγία 2002/58. Οι κανόνες αφορούν τα ειδικότερα δικαιώματα χρήσης των προσωπικών δεδομένων από τους παρόχους ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως είναι για παράδειγμα η χρήση των τηλεφωνικών καταλόγων, καθώς και η επαναχρησιμοποίηση των email για εμπορικούς σκοπούς. Μία από τις ενστάσεις που διατυπώθηκαν ήδη από την αρχή της εφαρμογής του GDPR ήταν η λεγόμενη «κόπωση συγκατάθεσης», δηλαδή οι υποχρεώσεις των φορέων να αναζητήσουν εκ νέου επικαιροποίηση (ή και εξαρχής παροχή συχνά) των συγκαταθέσεων των υποκειμένων των δεδομένων. Υπήρχε ήδη από τότε αμφιβολία αν αυτό τελικά αφορά την ρύθμιση και των ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή αν αυτή εξακολουθούσε να διέπεται από την Οδηγία 2002/58 που ήταν και το ορθότερο.

Η Ε.Ε. στοχεύει στη θέσπιση ενός νομοθετήματος που δεν θα είναι «κλειστό» σε μελλοντικές τεχνολογικές αναπροσαρμογές. Ο κανονισμός ePrivacy θα είναι το τρίτο νομοθέτημα για το ίδιο ακριβώς θέμα, αφού αντικαθιστά την Οδηγία του 2002 που με τη σειρά της αντικατέστησε την Οδηγία του 1997. Συνεπώς, ο στόχος είναι να σταθεροποιηθεί η ρύθμιση με τεχνολογικά ουδέτερες διατάξεις. Έπειτα, η Ε.Ε. και με τον ePrivacy θέλει να επιβάλλει κανόνες σε πλατφόρμες που δεν έχουν την κύρια εγκατάστασή τους σε ευρωπαϊκό έδαφος, όπως είναι οι τεχνολογικοί γίγαντες υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης και κινητής τηλεφωνίας. Αυτός ήταν στόχος και του ίδιου του GDPR που αρχικά δείχνει να οδήγησε σε σοβαρές επενδύσεις συμμόρφωσης των «γιγάντων». Ωστόσο και αυτός ο Κανονισμός ePrivacy θα προβλέπει όταν ψηφιστεί δυνατότητες επιβολής προστίμων εκατομμυρίων ευρώ και υπολογιζόμενα με ποσοστό 4% του διεθνούς τζίρου μεγάλων εταιριών. Συνεπώς, θα οδηγήσει και σε ένα νέο κύμα συμμόρφωσης, όπως αυτό που προκάλεσε και ο GDPR, αλλά στον τομέα των επιχειρήσεων ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναλαμβάνει λοιπόν έναν ουσιαστικό ρόλο για να συγκεράσει τόσο τα συμφέροντα των εταιριών, όσο και τα δικαιώματα των φυσικών προσώπων. Η χρήση της τεχνολογίας επικοινωνιών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινότητας των Ευρωπαίων πολιτών και παράλληλα με την εξάπλωση της αυξάνεται και η απαίτηση του ίδιου του καταναλωτικού κοινού για αυξημένη προστασία της ιδιωτικότητάς του. Η Ε.Ε. βρίσκεται παραδοσιακά στην πρωτοπορία της προστασίας των δικαιωμάτων αυτών, γεγονός που έχει δημιουργήσει αρκετές φορές εντάσεις με την σχέση της με τρίτες χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα που δεν έχουν νομοθετήματα τέτοιου είδους και η προστασία της ιδιωτικότητας υπακούει σε εντελώς διαφορετική λογική από την ευρωπαϊκή. Η Ευρώπη δεν πρέπει να μειώσει το επίπεδο της προστασίας των θεμελιωδών ελευθεριών, οφείλει όμως να μην επιδιώκει μόνο τον ρόλο του διεθνούς νομοθέτη, αλλά να διευκολύνει και την επιχειρηματική ανάπτυξη, δεδομένου ότι το πρόβλημά της δεν είναι τόσο η έλλειψη ρυθμίσεων, όσο η μικρή ευρωπαϊκή αγορά τεχνολογιών αιχμής.

*Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος, δικηγόρος και υποψήφιος Ευρωβουλευτής με το Ποτάμι.

Πηγή: Axia News

Σχετικά