8 Φεβρουάριος, 2019

Πρεσπικοί Πρόσφυγες: Ένα σπαρακτικό πρόβλημα αναζητεί λύση

Πλάτωνας Τήνιος

Ως γνωστόν, η Συνθήκη των Πρεσπών (μετά την ομώνυμη Ναυμαχία) σημαίνει παλιννόστηση μεγάλων τμημάτων της ιστορίας προς την Νότια πλευρά της Βόρειας Μακεδονίας (αυτής που πρέπει να λέγεται πλέον «πρώην ΠΓΔΜ»). Η γεωγραφική μετακίνηση των ιστορικών υποκειμένων δημιουργεί πρόβλημα για τα ιστορικά αντικείμενα –για το δράμα των οποίων οφείλουμε να σπεύσουμε.

Στην Προ-πρεσπική εποχή ένδοξοι Μακεδόνες φύτρωναν βιαίως στην εκείθεν πλευρά των γλωσσικών συνόρων. Στα Σκόπια και σε πλήθος μικρότερων πόλεων της ΒΜ (πΠΓΔΜ) μετακόμισαν από το 1992 ανδριάντες, προτομές και γενικώς αγάλματα Ελλήνων Μακεδόνων. Χαρακτηριστική περίπτωση ο Αλέξανδρος Β’, που μετοίκησε οικογενειακώς – με γονείς Φίλιππο και Ολυμπιάδα, με την σύζυγο, αλλά και τον Βουκεφάλα. Ακολουθούν οι λοιποί Φίλιπποι, Αντίγονοι, Κάσσανδροι, κοκ.

Η αναγνώριση της αντίστασης επέτρεψε στους περισσότερους (πολιτικούς) πρόσφυγες της δεκαετίας του 1940να γυρίσουν στην Ελλάδα. Τώρα που ανακτήσαμε την ιστορία, δεν θα έπρεπε να επαναπατριστούν και τα αγάλματα;

Κάθε πατριώτης οφείλει να συμφωνήσει. Ο κίνδυνος είναι, όμως, ότι αφού επιστρέψουν θα μείνουν άνεργα και αναξιοποίητα σε αποθήκες. Πρέπει λοιπόν να βρεθούν λύσεις αποκατάστασης των (παρ’ ολίγο Φυρομιτών) Ελλήνων Μακεδόνων Πρεσπικών Προσφύγων.

Αλλά, ποιες λύσεις;

Όταν ο για λίγο Αυτοκράτορας του Μεξικού Μαξιμιλιανός εκτελέστηκε το 1867, δεν είχε παραληφθεί ακόμη ο ανδριάντας που είχε παραγγελθεί προς τιμήν του. Την ίδια εποχή η Λισσαβόνα αναζητούσε να τιμήσει τον Αυτοκράτορα της Βραζιλίας Πέδρο Α’. Με δεδομένο ότι (α) και οι δύο είχαν μούσι και πολλά παράσημα και (β) ο Πέδρο θα τοποθετείτο σε ψηλό κίονα στην πλατεία Ροσσίο ώστε να μην φαίνεται και πολύ, θεωρείται ότι ο Μαξιμιλιανός Πεδροποιήθηκε και άρχισε νέα καριέρα, η οποία και συνεχίζεται.

Απαιτείται λοιπόν μια δεύτερη ευκαιρία, μια νέα ζωή στην πατρίδα για τους Πρεσπικούς Πρόσφυγες.

Η Athens Voice οφείλει να αθλοθετήσει ένα βραβείο για τις πιο δημιουργικές ιδέες απασχόλησης/ανακύκλωσης. Το πλήθος αγαλμάτων προς αποκατάσταση σημαίνει ότι οι ιδέες ανακύκλωσης πρέπει να είναι ισάριθμες. Προκειμένου να μην είμαι πάλι στους χαμένους, σπεύδω να κατοχυρώσω κάποιες ιδέες.

Ιδέα Πρώτη: Η πιο προφανής είναι να τιμηθούν (σε δεύτερη χρήση) οι δικοί μας Πρεσπικοί Πρόσφυγες. Όλοι δηλαδή που (με πόνο ψυχής και αυτοθυσία) εγκατέλειψαν μικρά κόμματα και θέσεις για πιο ευρύχωρες εκλογικές αγκαλιές εκατέρωθεν των διαχωριστικών γραμμών. Δεν είναι δύσκολο εξάλλου να φανταστούμε ποιος θα γίνει η μετάλλαξη του Φιλίππου (σωματώδης ευφυολόγος με μούσι), της Ολυμπιάδας (λυγερή στην κορμοστασιά, αυστηρή στην διαπαιδαγώγηση) ή βεβαίως του Αλέξανδρου (ταξιδιάρης χωρίς μούσι, ελαφρά κλίση στα δεξιά, τάσεις μεταλοπρέπειας). Για τους Αντίγονους και Φιλίππους από Β’ και πέρα δεν υπάρχει πρόβλημα. Αφού και η Ρωμαϊκή περίοδος και αυτή δική μας είναι – οι προτομές του διπρόσωπου Ιανού θα έχουν σίγουρα μεγάλη πέραση.

Ιδέα Δεύτερη: Οι Πρέσπες συνέπεσαν με την ανατολή της μεταμνημονιακής Ελλάδας– ένας άλλος κόσμος γεννιέται. Καιρός δηλαδή να θυμηθούμε τον παλιό, πριν αυτός μας λείψει. Οι πρεσπικοί πρόσφυγες προθύμως θα γεμίσουν τα επαπειλούμενα κενά ιστορικής μνήμης. Η δεύτερη χρήση μπορεί να χαιρετίζει εμβληματικές φιγούρεςτης εποχής των Μνημονίων. Πώς να δείξουν οι ψηφοφόροι του Μαρουσιού την ευγνωμοσύνη τους προς το Δημαρχιακό ζεύγος που μετακομίζει στην Περιφέρεια; Δεν είναι πια καιρός να τιμηθεί ο Κολοσσός του Μαρουσιού; Δεν θα έπρεπε ο ΣΥΡΙΖΑ να φροντίσει να μην ξεχαστούν οι δικές του Θερμοπύλες των αρχών του 2015; Ο κ. Βαρουφάκηςκαι οι τόσες του φωτογενείς στάσειςνα πάνε χαμένες; Ο Βουκεφάλας, που δεν φοβήθηκε την σκιά του, μπορεί να θυμίζει την σθεναρή στάση στο δημοψήφισμα του 2015. Τα πρεσπικά συντριβάνια θα θυμίζουν το πόσο ηρωική μπορεί να είναι μια τρύπα στο νερό.

Το πλήθος των μαρμάρινων πρεσπικών προσφύγων σημαίνει ότι θα μείνουν και Αλέξανδροι και Φίλιπποι για μελλοντική χρήση. Καινοτόμες λύσεις είναι ευπρόσδεκτες. Παραδείγματα για συμπληρωματικές ιδέες:

  • Λύση Α: Tιμή time sharing: ενοικίαση αγαλμάτων με την ώρα για σέλφι με την έκδοση σχετικού πιστοποιητικού.
  • Λύση Β: Κινητική τέχνη- Μεταμοντέρνα απεικόνιση της σταθερότητας των αρχών. Τα αγάλματα θα μετακινούνται αφήνοντας πίσω τρύπες γεμάτες συμβολισμούς.
  • Λύση Γ: Post-Modern. Make over των αγαλμάτων με εμβληματικά καπέλα, χιτώνες και λοιπά αξεσουάρ.
  • Λύση Δ: Κβαντο-γλυπτική. Το ίδιο άγαλμα θα τιμά ταυτόχρονα περισσότερους ήρωες. Όπως κάποιος μπορεί να στηρίζει ταυτόχρονα δύο κόμματα, έτσι το άγαλμα μπορεί να τιμά κάποιες ώρες τον Άγνωστο Συριζαίο, κάποιες άλλες την Ηρωϊκή Ανελίτισσα, ενώ τις υπόλοιπες και τους δύο ταυτοχρόνως.

Η αποκατάσταση της Αρχαίας Ιστορίας δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορους άλλους κλάδους της επιστήμης της Κλειούς. Συγκεκριμένα, ενδιαφέρον εκφράζεται από τον χώρο της Φυσικής Ιστορίας. Εκεί υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για ανταλλαγές: Οι ζωολογικοί κήποι της πΠΓΔΜ έχουν πλεόνασμα αγαλμάτων χαμαιλεόντων και αμοιβάδων – είδη σε μεγάλη ζήτηση στην καθ’ ημάς Νότια Πλευρά. Αντίστροφα κινούνται αγάλματα συμπαθών υποζυγίων στα οποία υπήρχε ανέκαθεν συγκριτικό πλεονέκτημα.

Όμως, τα παράθυρα ευκαιρίας κλείνουν. Σύμφωνα με νομικούς, η δεύτερη καριέρα των αγαλμάτων οφείλει να έχει ήδη αρχίσει ως την κύρωση της ένταξης της πρώην ΠΓΔΜ στη Διεθνή Ταχυδρομική Ένωση. Όσα αγάλματα δεν έχουν αποκατασταθεί ως τότε, θα πρέπει να μετατραπούν επί τόπου σε ανδριάντες των πρωταγωνιστών της Συμφωνίας. Ήδη, λέγεται ότι διάσημος πρωην-ΠΓΔΜιτης γλύπτης έχει επισκεφθεί τους κ.κ. Ζάεφ, Ιβανώφ, Τσίπρα, Κοτζιά και Καμμένο και εξετάζει τις κατάλληλες ηρωικές στάσεις. Άλλως οι Πρεσπικοί πρόσφυγες θα αντικατασταθούν από μαζικές Πρεσπικές προσφυγές.

Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι Σκοπίων και Θεσσαλονίκης βρίσκονται σε αγωνιστική ετοιμότητα.

Εμπρός, λοιπόν, για νέες περιπέτειες.

*O Πλάτων Τήνιος είναι μέλος της ΜΕΣΥΑ

Πηγή: Athens Voice