20 Φεβρουάριος, 2019

Πρέσπες: Πύρρειες νίκες και ήττες;

Πλάτωνας Τήνιος

Η ναυμαχία των Πρεσπών τέλειωσε και αρχίζουν τα επινίκια.

Όμως, και ο Πύρρος νίκησε το 279 π.Χ. Όταν όμως κάποιος τον συνεχάρη, ο Πύρρος του είπε «Μια ακόμα τέτοια νίκη.. και θα χαθούμε εντελώς». Όπως εξηγεί ο Πλούταρχος, η νίκη αυτή υποχρέωσε τον νικητή να εγκαταλείψει τους στόχους του, ακύρωσε δηλαδή τον σκοπό του πολέμου.

Μήπως τελικά οι νίκες των Πρεσπών ήταν Πύρρειες;

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να διχάσει την αντιπολίτευση, αλλά κατέληξε να κερδίσει τα ειλικρινή συγχαρητήρια του ευρωπαϊκού κατεστημένου. Για να κεφαλαιοποιήσει αυτά τα κέρδη, πρέπει να λοξοδρομήσει από τις αρχικές του (αριστερές) στοχεύσεις, συμπεριφερόμενος ως συνεπής και νομοταγής ευρωπαίος. Θα κερδίσει δηλαδή αν πείσει ότι μεταμορφώθηκε σε κάτι άλλο, πιθανώς εκλογικά ανθεκτικό, αλλά όχι και πολύ ΣΥΡΙΖΑ. Κερδίζει κάποιον πόλεμο, όχι αυτόν στον οποίο άρχισε να πολεμάει.
Η ΝΔ προωθούσε μεταρρυθμίσεις. Με την Μακεδονολογία λοξοδρόμησε, αποδίδοντας πρώτο λόγο σε στελέχη ταυτισμένα με μεταρρυθμιστικό "Μη μου άπτου". Δεν έπεσε στη Συριζαϊκή παγίδα, αλλά έβαλε στο ράφι ρηξικέλευθες προτάσεις. Κινδυνεύει να κερδίσει εκλογικούς πόντους, χάνοντας όμως την στρατηγική στόχευση για μεταρρυθμίσεις. Ίσως κερδίσει την εξουσία, χάνοντας όμως τον λόγο για τον οποίο την επιδίωκε.

Οι νικητές σίγουρα νίκησαν μια τακτική νίκη. Όμως, η απρόσμενη ένταση του διχασμού άλλαξε το τοπίο, εκβιάζοντας αναθεώρηση στόχων, πιθανώς δε και φυσιογνωμιών. Το αν η νίκη θα είναι στρατηγική, ή αν θα είναι Πύρρειος, θα φανεί με τον χρόνο.

Τι γίνεται με τους ηττημένους; Μήπως, παραδόξως, μπορούν να βγούν κερδισμένοι από μια «Πύρρειο ήττα»;
Το Ποτάμι επέλεξε να ηττηθεί. Σε αντίθεση με τους νικητές, (αλλά και τους λοιπούς ηττημένους) κράτησε την αρχική του θέση «Ναι στις Πρέσπες- Όχι στον ΣΥΡΙΖΑ». Το πρώτο συστατικό ήταν γνωστό ότι κόστιζε δύο βουλευτές, το δεύτερο ένα· ο λογαριασμός των δύο μαζί ήταν η κοινοβουλευτική παρουσία του κόμματος – η αποτίμηση της συνέπειας. Το Ποτάμι κατέβαλε το τίμημα ασμένως και συνειδητά.

Η κοινή γνώμη μέμφεται όσους μετακινούνται για να εξασφαλίσουν μια καρέκλα, σημερινή ή αυριανή. Θα έπρεπε, αν ήταν βέβαια συνεπής, να επιβραβεύσει το αντίθετο.

Έτσι, συμπλήρωμα "Πυρρείου νίκης" των μεγάλων, θα έπρεπε να είναι το αντίθετό της, μια "Πύρρειος ήττα" που σώζει τον ηττημένο. Ο οποίος, για να κρατήσουμε την ιστορική αναλογία, χάνει σκόπιμα την μάχη, προκειμένου να διατηρήσει την μακροχρόνια στόχευση – που είναι η έμπρακτη διαφοροποίηση με το παλιό σύστημα.
Πόσο, πράγματι, αποτιμά η πολιτική αγορά την συνέπεια; Πόσο κοστίζει ο κυνισμός;

Ήταν ο Πλούταρχος, υπεύθυνος στους Δελφούς για την ερμηνεία της Πυθίας, που έβγαλε την τελική απόφαση για τον Πύρρο. Ο δικός μας Πλούταρχος εισπνέει ακόμη αναθυμιάσεις και κρατά σημειώσεις. Και για νίκες και για ήττες.

*O Πλάτων Τήνιος είναι μέλος της ΜΕΣΥΑ

Πηγή: Τα Νέα