21 Ιανουάριος, 2019

Αν περάσει η συμφωνία των Πρεσπών να ξεχάσουμε τον Μακεδονικό χαλβά και όλα τα δικά μας μακεδονικά προϊόντα;

Αντιγόνη Λυμπεράκη

Ομιλία της Αντιγόνης Λυμπεράκη στην εκδήλωση "Εδώ μιλούν οι τολμηροί - Μακεδονικό: η συζήτηση που δεν έγινε"

Ολοι συμφωνούν ότι η διαμάχη για την Μακεδονία ήταν και είναι αχρείαστη – και για εμάς και για "αυτούς"..

Ολοι συμφωνούν ότι, αν δεν υπήρχε αυτό το θέμα, η σωστή και επωφελής πορεία θα ήταν άνοιγμα των συνόρων – προκειμένου η οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής να μας ευνοήσει όλους– και για εμάς και γι’ "αυτούς".

Όλοι συμφωνούν, τέλος, ότι συμφέρει όλους – και εμάς και ‘αυτούς’ – αυτές οι οικονομικές σχέσεις να λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών κανόνων και της ευρωπαϊκής προοπτικής – όσο στενότερα και όσο γρηγορότερα, τόσο το καλύτερο.

Ολοι συμφωνούν άρα, ότι η εξομάλυνση των σχέσεων είναι καλή γιατί έχει οικονομικά οφέλη. Το να χρειάζεται οι Ελληνικές εξαγωγές (δίπλα στη Θεσσαλονίκη) να πηγαίνουν μέσω Αλβανίας ή Βουλγαρίας, δεν συμφέρει ούτε εμάς ούτε "αυτούς" (όπως είπε ο επικεφαλής του ΣΒΒΕ κ. Αθ.Σαββάκης.

Ετσι όλοι θα έπρεπε να συμφωνήσουν (αλλά δεν θα το κάνουν) ότι μετατρέποντας το θέμα ως μοχλό εσωτερικού ελληνικού διχασμού θα μας στερήσει τον πιο σημαντικό κέρδος της συμφωνίας – ό,τι και να γίνει εδώ. Η στρατηγική διχασμού ισοδυναμεί με ‘πολιτική καμμένης γής’ – προκειμένου να μη υπάρχουν αντίπαλος παρά μόνο αποκαΐδια.

Ισως πιο τεχνοκρατικά: Η ελληνική οικονομία χρειάζεται ανοιχτούς ορίζοντες και μεγάλες αγορές· αφήνοντας τις μηχανισμούς της αγοράς να λειτουργήσουν προωθούμε το γενικό καλό αλλά από θέση ισχύος. Η Βόρεια Ελλάδα πάντα ασφυκτιούσε από την έλλειψη ενδοχώρας· η αναπτυξιακή άνθιση της δεκαετίας του ’90 οφείλετο στο άνοιγμα των συνόρων. Αυτές οι προοπτικές δηλητηριάζονται όταν τα εξωτερικά οφέλη μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα μπροστά στον εσωτερικό διχασμό.

Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα – όπου οι κερδισμένοι θα είμαστε εμείς. Μόνο πολύ μεγάλη παράνοια θα θεωρεί ότι η Ελλάδα κινδυνεύει από τον οικονομικό ανταγωνισμό της Βόρειας Μακεδονίας.
Υπάρχει όμως και η μικρή εικόνα. Η κινδυνολογία για τις εμπορικές ονομασίες.

Πάλι όμως το μάτι στην μπάλα: Ο Μακεδονικός Χαλβάς είναι καλός, επειδή είναι καλός χαλβάς και όχι επειδή είναι Μακεδονικός. Και, για να μη ξεχνιόμαστε, το πρόβλημα υπάρχει εξίσου αν κάποιος παράγει μακεδονικό χαλβά με εργοστάσιο στο Καστέλι Χανίων (πατρίδα του Σταύρου), παρά στη Μπίτολα. [Ακόμη περισσότερο, μάλιστα ίσχυε πριν την συμφωνία όταν 140 χρόνια θεωρούσαν ότι δεν υπήρχε κάν θέμα μακεδονικού προϊόντος ελληνικής προέλευσης.

Το αντίστοιχο πρόβλημα είναι αυτό της φέτας. Δεν έχει κερδίσει τον κόσμο επειδή είναι ελληνική αλλά επειδή είναι φέτα (και άρα γευστικότερη από άλλα λευκά τυριά). Τα τρία χρόνια της διορίας που θέτει η Συμφωνία των Πρεσπών πρέπει να αναλωθούν σε βελτίωση της ποιότητας – και έτσι το θέμα της ονομασίας και να υπάρχει θα είναι δευτερεύουσας σημασίας.

Όταν ένα προϊον έχει κατακτήσει δεσπόζουσα θέση λόγω ποιότητας, τότε μόνο τίθεται το θέμα αθέμιτου ανταγωνισμού. Αλλά αυτό θα ισχύει ανεξάρτητα από το όνομα (ή το ψευδώνυμο) της χώρας προέλευσης Αυτού του είδους τα θέματα επιλύονται αποτελεσματικότερα στο πλαίσιο της ΕΕ. Αρα μας συμφέρει η όσο πιο στενή σχέση των Σκοπίων όσο πιο γρήγορα.

Συνοψίζοντας,

ο (οικονομικός) ιστορικός του μέλλοντος θα παραφράσει παλιά μεγαλεία, μονολογώντας:

Στων Πρεσπών την Ολόμαυρη Ράχη,
Αφημένη η φέτα μονάχη,
αριθμεί καλές ευκαιρίες
στο κουτί της σήμα φορεί,
από κάτι παλιές ανοησίες
Που απέμειναν
στην έρημη γη.

*Η Αντιγόνη Λυμπεράκη είναι Υπεύθυνη Διεθνών Σχέσεων στο Ποτάμι