20 Μαρτίου, 2017

Παραίτηση Κιμούλη: η τριτοκοσμική οσμή της Ελλάδας του 21ου αιώνα

Χαρίδημος Τσούκας

Ελπίζω να γράψω κάτι εκτενέστερο για την παραίτηση Κιμούλη, δεδομένου ότι είναι μέρος ενός γενικότερου μοτίβου οργανωσιακής διακυβέρνησης και διοίκησης δημοσίων οργανισμών (αν και φοβάμαι ότι θα επαναλάβω τον εαυτό μου, κάτι που απεχθάνομαι). Ωστόσο, εν συντομία, δύο στοιχεία στην επιστολή παραίτησής του είναι αξιοπρόσεκτα.

Πρώτον, αναγνωρίζει ο κ. Κιμούλης την «τεράστια ευθύνη διοίκησης» του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Στ. Νιάρχος. Δεν του πέρασε από το μυαλό, όμως, το εξής απλό ερώτημα όταν αποδέχθηκε το διορισμό του: τι εχέγγυα μπορώ να παράσχω δημοσίως ότι μπορώ να ανταπεξέλθω με επιτυχία σε αυτή την «τεράστια ευθύνη διοίκησης»; Το ενδιαφέρον είναι ότι όχι μόνο δεν έθεσε ο ίδιος στον εαυτό του αυτό το ερώτημα, αλλά ότι δεν τον ανάγκασε κανείς, θεσμικά, το θέσει. Ουδείς τον έκρινε, με κανέναν δεν ανταγωνίστηκε για τη θέση του προέδρου, κανέναν απαιτητικό κριτή δεν αναγκάστηκε να πείσει. Σήμερα παραιτείται από ένα αξίωμα που δεν κέρδισε, αλλά του παραχωρήθηκε.

Δεύτερον, και εξόχως λυπηρό για κάθε σκεπτόμενο Έλληνα, είναι η τριτοκοσμική οσμή που αναδύεται από την αιτιολόγηση της παραίτησής του. Προσέξτε τι ομολογεί (παραμερίστε τις στομφώδεις, διανοουμενίστικές φιοριτούρες χάριν της ουσίας): η σύνθεση του ΔΣ του Ιδρύματος είναι προϊόν «εσωκομματικών διαπραγματεύσεων»∙ ο διευθύνων σύμβουλος «υποκαθιστά στην ουσία όλο το Διοικητικό Συμβούλιο εκμεταλλευόμενος τις εύθραυστες εσωτερικές ισορροπίες του κυβερνώντος κόμματος»!

Θυμίζω ότι το ΔΣ (και τον κ. Κιμούλη) διόρισε ο Υπουργός Οικονομικών, το υπουργείο του οποίου εποπτεύει το Κέντρο. Με άλλα λόγια, ο κ. Κιμούλης επιβεβαιώνει αυτό που διαισθητικά γνωρίζουμε: το (εκάστοτε) κυβερνών κόμμα κάνει ξεδιάντροπα κουμάντο στη διοίκηση των δημοσίων ιδρυμάτων και οργανισμών, όχι ο αρμόδιος θεσμικά φορέας. Τα κριτήρια διορισμών είναι αποτέλεσμα «εσωκομματικών διαπραγματεύσεων», όχι κριτηρίων επαγγελματικής αριστείας.

Τα όσα αναφέρει ο κ. Κιμούλης παραπέμπουν σε εξελίξεις σε κάποια τριτοκοσμική, ψευδο-δημοκρατική ή κομμουνιστική χώρα, όπου τους καχεκτικούς ή ανύπαρκτους θεσμούς υποκαθιστά το κυβερνόν κόμμα, το οποίο παρεμβαίνει παντού στο δημόσιο βίο. Δεν υπάρχουν ανεξάρτητοι θεσμοί, το κράτος δεν το διοικούν δημόσιοι λειτουργοί, το μόνο σημείο αναφοράς είναι η κυβερνώσα κομματική γραφειοκρατία.

Ο κ.Κιμούλης συνεισέφερε άθελά του στη συλλογική μας αυτογνωσία, επιβεβαιώνοντας το χάσμα που χωρίζει τη χώρα με τον αναπτυγμένο κόσμο της νεωτερικότητας. Θεσμικά είμαστε πλησιέστερα στη Ρωσία και την Τουρκία παρά στη Γαλλία και τη Βρετανία. Τώρα, το τι θα κάνουμε με αυτή την αυτογνωσία είναι άλλης τάξεως ερώτημα (ότι κάνουμε πάντα είναι η δική μου σύντομη απάντηση).

* Ο Χαρίδημος Τσούκας είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου