7 Ιούνιος, 2019

Οι προοδευτικές λύσεις που πρεσβεύει το Ποτάμι δεν θα πάψουν να είναι επίκαιρες για τη χώρα

Γιώργος Μαυρωτάς

Ομιλία του Γιώργου Μαυρωτά κατά τη συζήτηση της κύρωσης σύμβασης δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος

Την ιδιαίτερη σημασία των έργων v και vi της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, ανέδειξε ο Αντιπρόεδρος του Ποταμιού Γιώργος Μαυρωτάς κατά την τελευταία ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά τη συζήτηση περί της κύρωσης των σχετικών συμβάσεων.

Εξήρε τόσο τη σημασία της ενίσχυσης του έργου των αεροδιακομιδών του Ε.Κ.Α.Β. σε μια χώρα με μεγάλη νησιωτικότητα και ορεινότητα όπως η Ελλάδα όσο και την αναγκαιότητα παραγωγής ραδιοφαρμάκων για τους Έλληνες καρκινοπαθείς. Διαπίστωσε τις ωφέλειες που προκύπτουν από τις συνέργειες ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, στις οποίες είναι κάποιοι αντίθετοι.

Αναφερόμενος στη μείωση του αφορολόγητου, δεχόμενος πως η διεύρυνση της φορολογικής βάσης θα μπορούσε να είναι θεωρητικά ορθή, δεν επιτυγχάνεται στην πράξη, καθώς δεν αφορά ελεύθερους επαγγελματίες και έσοδα που φορολογούνται αυτοτελώς, έχοντας εφαρμογή σε χαμηλοσυνταξιούχους και χαμηλομίσθους, επιβαρύνοντας δε επιπλέον και αυτούς με τα μικρομεσαία και μεσαία εισοδήματα που έχουν σηκώσει τα μεγαλύτερα βάρη της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Υπενθυμίζοντας πως το Ποτάμι, ασκώντας υπεύθυνη αντιπολίτευση είχε πάντα προτάσεις να καταθέσει, παρουσίασε μια σειρά μέτρων που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν τη μείωση του αφορολόγητου, όπως η ταυτόχρονη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ειδικά για χαμηλόμισθους, αντισταθμιστικά μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους όπως η μείωση συμμετοχής στη φαρμακευτική δαπάνη, η δημιουργία ενδιάμεσης κλίμακας φορολογίας με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή και η ουσιαστική αύξηση του αφορολόγητου για κάθε ανήλικο τέκνο, μέτρο που μπορεί να συμβάλει και στην αντιμετώπιση του δημογραφικού.

Ολοκληρώνοντας, ευχαρίστησε τον Σταύρο Θεοδωράκη για την ευκαιρία που του έδωσε, τους συνεργάτες του και τους εργαζομένους στο Ποτάμι για την υποστήριξη του έργου του, τους βουλευτές των άλλων κομμάτων και το προσωπικό της Βουλής. Τόνισε, πως το Ποτάμι αν και δεν θα συνεχίσει την κοινοβουλευτική παρουσία του, θα παραμείνει ενεργό καθώς οι αξίες που πρεσβεύει, όπως δημιουργία, αξιοκρατία, σύνεση, σύνθεση, επιδίωξη συναινέσεων, θεσμική θωράκιση, δεν θα πάψουν ποτέ να είναι επίκαιρες στη χώρα.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:

Τελευταία μέρα της Βουλής, τελευταίο νομοσχέδιο για την κυβέρνηση και αφορά στην: 

«Κύρωση των επιμέρους συμβάσεων για τα Έργα V και VI της από 06-09-2018 Σύμβασης Δωρεάς μεταξύ του Ιδρύματος "Κοινωφελές Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος" και του Ελληνικού Δημοσίου για την ενίσχυση και αναβάθμιση των υποδομών στον τομέα της Υγείας»

Το ζουμί είναι όμως στις τροπολογίες και ειδικά σε μία από αυτές: αυτήν για την κατάργηση της μείωσης του αφορολόγητου που θα ίσχυε από 1/1/2020. Κάτι που σίγουρα αδικεί το νομοσχέδιο για τη δωρεά που μετατρέπεται σε όχημα τροπολογιών

Θα ξεκινήσω με δυο λόγια για τη δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Αφορά τα δύο έργα: 5 και 6 της συνολικής δωρεάς 

v. της προμήθειας νέου εξοπλισμού, καθώς και της συντήρησης υφιστάμενου με σκοπό την ενίσχυση της δυναμικότητας και αποτελεσματικότητας των αεροδιακομιδών του Ε.Κ.Α.Β.,

vi. της προμήθειας και εγκατάστασης ειδικού ιατρικού εξοπλισμού (PET - Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων καθώς και της δημιουργίας μονάδων παραγωγής ραδιοφαρμάκων) σε επιλεγμένα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας,

Δύο εξαιρετικά σημαντικά έργα που δείχνουν τις συνέργειες ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και πώς μπορούν να αναβαθμίσουν τις υπηρεσίες υγείας στη χώρα μας, όταν ξεπερνάμε «παιδικά συμπλέγματα». 

Ειδικά το έργο 5 κόστους 25 εκατομμυρίων για την αναβάθμιση των αεροδιακομιδών με δύο νέα αεροπλάνα και συντήρηση 2 ελικοπτέρων είναι εξαιρετικά σημαντικό για το Ε.Κ.Α.Β. Σε μια χώρα με έντονη νησιωτικότητα και ορεινότητα είναι κρίσιμο να νιώθουν οι πολίτες μια ασφάλεια σε θέματα υγείας όπου και αν βρίσκονται. Ακόμα και στο πιο απομακρυσμένο νησί. 

Με την κρίσιμη αυτή δωρεά επαυξάνεται η «ηρωική» θα έλεγα συνεισφορά του τμήματος αεροδιακομιδών του Ε.Κ.Α.Β. που έχει πληρώσει φόρο αίματος πάνω στο καθήκον όπως η συμμαθήτριά μου, η γιατρός του Ε.Κ.Α.Β., Σοφία Μπεφόν που έχασε τη ζωή της στο τραγικό δυστύχημα με ελικόπτερο του Ε.Κ.Α.Β. το 2001, μαζί με άλλους 4 συνεπιβάτες. 

Το έργο 6 αφορά στην προμήθεια και εγκατάσταση ειδικού ιατρικού εξοπλισμού (ΡΕΤ - Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων καθώς και της δημιουργίας μονάδων παραγωγής ραδιοφαρμάκων) σε επιλεγμένα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας. 

Το έργο αυτό θα συντελέσει στην συνολική αναβάθμιση του συστήματος υγείας, καθώς θα δημιουργηθούν μονάδες παραγωγής ραδιοφαρμάκου, απαραίτητες και αναγκαίες για την υγειονομική κάλυψη του πληθυσμού και την πληρέστερη λειτουργία ενός εκσυγχρονισμένου δημόσιου συστήματος υγείας και ως εκ τούτου κρίνεται εξαιρετικά αναγκαίο για τους Έλληνες ασθενείς με καρκίνο.

Πάμε τώρα στην τροπολογία για το αφορολόγητο. Ο στόχος της μείωσης του αφορολόγητου θα μπορούσε να είναι θεωρητικά σωστός: 

Διεύρυνση της φορολογικής βάσης: «Λιγότερα από περισσότερους»

Στην πράξη όμως, το είχαμε πει και τότε που το ψηφίσατε, δεν επιτυγχάνεται το ζητούμενο διότι δεν αφορά:

Α) τους ελεύθερους επαγγελματίες (αυτοί δεν έχουν αφορολόγητο)

Β) έσοδα από ακίνητα, καταθέσεις κ.λ.π. που φορολογούνται αυτοτελώς και έχουν ξεχωριστή κλίμακα χωρίς αφορολόγητο.

Τελικά οι μόνοι που θα κληθούν να πληρώσουν φόρους ενώ πριν δε πλήρωναν είναι:  

α) Συνταξιούχοι με εισόδημα 5600-9000. 

Μα αυτοί πληρώνονται ήδη από το δημόσιο Ταμείο. Το κράτος τα βγάζει από τη μία τσέπη και τα βάζει στην άλλη. Η αύξηση της φορολογίας για αυτήν την ομάδα είναι δημοσιονομικά ισοδύναμη, με τη μείωση των συντάξεων αυτής της ομάδας. 

(Το να σου δίνω 100 και να σου παίρνω πίσω  20 ως φόρο είναι το ίδιο με το να σου δίνω 80). 

β) οι εργαζόμενοι (κυρίως στον ιδιωτικό τομέα) με μηνιαίες καθαρές αποδοχές 400-630€  ή μεικτές 480-750€ (14 μισθοί).

Όμως, οι μισθωτοί εργαζόμενοι στη χώρα καταβάλλουν ήδη υψηλές ασφαλιστικές εισφορές από το 1ο ευρώ. Δεν είναι ακριβές πως δε συμμετέχουν στα δημοσιονομικά βάρη. Ποσό ίσο με το 41% των μεικτών αποδοχών τους κατευθύνεται στα δημόσια Ταμεία. 

Εφόσον το ασφαλιστικό έχει γίνει ουσιαστικά φορολογικό, στην Ελλάδα οι ασφαλιστικές εισφορές είναι υψηλές και με αυτήν την έννοια οι μισθωτοί εργαζόμενοι ακόμα και αυτοί που εμπίπτουν στο αφορολόγητο, υπερφορολογούνται δεν υποφορολογούνται. 

Και το κυριότερο κατά τη γνώμη μας. Δεν είναι μόνο οι χαμηλόμισθοι, δηλαδή οι πρώτες κλίμακες που θα επιβαρυνθούν, ενώ δεν πλήρωναν με τη μείωση του αφορολόγητου. Θα επιβαρυνθούν και αυτοί που ήδη πλήρωναν και έχουν σηκώσει το μεγάλο βάρος της δημοσιονομικής προσαρμογής, δηλαδή τα μεσαία και μικρομεσαία εισοδήματα.  Όσοι έχουν εισόδημα πάνω από περίπου 10.000 καλούνται να πληρώσουν επιπλέον 650€ τον χρόνο με τη μείωση του αφορολόγητου.

Όπως έχετε δει όμως τα τελευταία 4 χρόνια, στο Ποτάμι δεν κάνουμε μόνο κριτική, αλλά κάνουμε και προτάσεις. Πώς όμως θα μπορούσε να είναι αποδεκτή και βιώσιμη μια μείωση του αφορολόγητου ώστε να διευρυνθεί η φορολογική βάση; Αυτό θα μπορούσε να γίνει αν η άσκηση οικονομικής πολιτικής δεν γινόταν μεμονωμένα και αποσπασματικά. Πρέπει να υπάρχει ολιστική προσέγγιση λαμβάνοντας υπόψιν όλες τις παραμέτρους.

Παραδείγματος χάριν:

Α) Μείωση του αφορολόγητου με ταυτόχρονη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών (π.χ. εισφορές υπέρ Εργατικής κατοικίας και εργατικής εστίας) ειδικά για χαμηλόμισθους. 

(π.χ. κατάργηση της επικουρικής για τους χαμηλόμισθους. Υπάρχουν πολλές χώρες στην Ευρώπη που οι υποχρεωτικές ασφαλιστικές εισφορές για συμπληρωματική ασφάλιση πέραν του 1ου πυλώνα 

(1ος πυλώνας = κύρια σύνταξη) 

αρχίζουν να επιβαρύνουν τα εισοδήματα από ένα κατώφλι και πάνω (Ολλανδία, Γαλλία, Αγγλία, Ελβετία).

Μια τέτοια πρόταση έχει κάνει ο Ι.Ο.Β.Ε. στην πρότασή του για το Ασφαλιστικό: 

Οι χαμηλόμισθοι να μην πληρώνουν εισφορές επικουρικής. Για την ακρίβεια εισάγεται ένα κατώφλι στις εισφορές. Αποδίδονται εισφορές  μόνο για το τμήμα των αποδοχών που ξεπερνά το κατώφλι, π.χ. 6% για μεικτές αποδοχές πάνω από 9100€).

Β) Αντισταθμιστικά μέτρα για τους χαμηλοσυνταξιούχους (π.χ. χαμηλότερη συμμετοχή στα φάρμακα, έκπτωση ιατρικών δαπανών κ.λπ.) 

Επειδή οι οποίοι δεν επωφελούνται από τη μείωση των εισφορών

Γ) Δημιουργία ενδιάμεσης κλίμακας φορολογίας με χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή (π.χ. συντελεστής 10% για εισοδήματα 5.600-10.000€)

Ένας χαμηλότερος ενδιάμεσος συντελεστής αμβλύνει το πρόβλημα. Αυξάνεται μεν ο φόρος για όσους δεν πλήρωναν τίποτε, αλλά όμως σαφώς λιγότερο. Επιπλέον ακυρώνεται η αύξηση του φόρου για τα μικρομεσαία εισοδήματα (>10.000€) που είναι και η στόχευση του νομοθέτη. 

Εξάλλου η λογική είναι να πληρώσουν κάτι λίγο αυτοί που μέχρι τώρα δεν πληρώνουν (διεύρυνση της φορολογικής βάσης) και όχι να πληρώσουν περισσότερα αυτοί που ήδη φορολογούνται βαριά.

Εσείς αντίθετα στα αντίμετρα που καταργείτε, καταργείτε τη μείωση των φορολογικών συντελεστών από 22% σε 20%.

Δ) Τέλος, η όποια γενική μείωση του αφορολόγητου θα μπορούσε να συνοδεύεται από μεγάλη και ουσιαστική αύξηση του αφορολόγητου για κάθε ανήλικο τέκνο, ώστε να αντισταθμίζεται πλήρως. 

Αυτή θα ήταν και μια πολιτική φιλική προς την αντιμετώπιση του μεγάλου δημογραφικού μας προβλήματος. 

Όλα αυτά τα λέμε γιατί πρέπει να υπάρχουν σοβαρές εναλλακτικές (όχι μόνο ότι καταργούμε τα αντίμετρα) που δείχνουν μια στόχευση και ένα συνολικό σχεδιασμό και όχι οριζόντιες μειώσεις. Όχι δηλαδή τροπολογίες του τύπου «πάρτε πίσω το μέτρο» επειδή έτσι θέλουμε όπως κατατέθηκαν και από άλλα κόμματα, αλλά να υπάρχει και σοβαρή αντιπρόταση. Και αυτό γιατί στο ενδεχόμενο κατάργησής του μέτρου, θα πρέπει να ζυγίσουμε και τον αντίκτυπο που θα έχει αυτή η ενέργεια στις διεθνείς αγορές. Θα είναι ένα ακόμα μήνυμα πως η χώρα ξηλώνει το πουλόβερ των μεταρρυθμίσεων, ένα ακόμα πλήγμα στην εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα. Αν όμως υπάρχει ένα σοβαρό σχέδιο από πίσω, αυτό θα συμβάλλει στην αξιοπιστία της χώρας. 

Σχετικά με τις άλλες τροπολογίες κάποιες μπορεί να είναι όντως αναγκαίες για τη συνέχιση της λειτουργίας του κράτους και κάποιες άλλες είναι αποτέλεσμα αδράνειας όταν έπρεπε. Ένα σημαντικό κριτήριο για μας είναι και το αν θα κάνει δεκτές βουλευτικές τροπολογίες. Αν θα μείνει σε αυτά που είπε ο Υπουργός την Τετάρτη σε αντίστοιχη περίπτωση. Ή αν ξαναέγινε Υπουργικό Συμβούλιο -που δεν το πήραμε χαμπάρι- και άλλαξε η απόφαση, να μην γίνουν δεκτές. 

Κλείνοντας επειδή αυτή είναι η τελευταία μου ομιλία στη Βουλή θα ήθελα να ευχαριστήσω τους συναδέλφους βουλευτές όλων των κομμάτων για τη συνεργασία τους μέσα από γόνιμες -τις περισσότερες φορές- αντιπαραθέσεις. Να ευχαριστήσω το πάντα πρόθυμο προσωπικό της Βουλής που μας βοήθησε ουσιαστικά στη λειτουργία μας ως βουλευτές. Και κυρίως να ευχαριστήσω τους συνεργάτες μου στο γραφείο που δούλευαν 7 ημέρες την εβδομάδα, 24 ώρες την ημέρα για να είμαι εγώ κατάλληλα προετοιμασμένος.

Και επίσης τους συνεργάτες του Ποταμιού, τα παιδιά από την Κοινοβουλευτική Υποστήριξη στους οποίους οφείλεται ένα μεγάλο μέρος από την πολύ καλή εικόνα που έδειξε το Ποτάμι στη Βουλή. Μπορεί να διαφωνούσατε με τις θέσεις μας, αλλά δεν θα διαφωνήσετε ότι ήμασταν πάντα καλά διαβασμένοι. 

Και βέβαια ευχαριστώ και τον Σταύρο που μου άνοιξε την πόρτα γι αυτό το ωραίο ταξίδι που θα συνεχιστεί. Η πορεία του Ποταμιού στη Βουλή μου θύμισε λίγο τα παιδικά μου χρόνια.

«Τι ομάδα είσαι;» ρώταγαν

«Πανιώνιος» απαντούσες.

«Και από τις μεγάλες;»

Το Ποτάμι αρνιόταν να απαντήσει σε αυτήν την ερώτηση και για αυτό έγινε στόχος και των δύο μεγάλων. Και βέβαια και των αντίστοιχων Μ.Μ.Ε. των οποίων ακούω κάποιους έγκριτους δημοσιογράφους να πανηγυρίζουν -ειρωνικά όπως συνηθίζουν μάλιστα-  για την πτώση του.

Το Ποτάμι όμως μην βιαστείτε να το νεκρολογήσετε. Μπορεί να μην είναι παρόν στην επόμενη Βουλή, αλλά θα είναι παρόν στην πολιτική σκηνή γιατί σε μια μεταβατική και ρευστή περίοδο -όπως αυτή που διανύουμε- χρειάζεται ο γόνιμος, ορθολογικός, συνθετικός λόγος του. Και επειδή «οι καλοί δεν χάνονται» και το Ποτάμι είναι καλό για τον τόπο, δεν θα χαθεί. Μόνο για λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς τα εμπρός θα τραβήξει, γιατί η ανάγκη για δημιουργία, αξιοκρατία, σύνεση, σύνθεση, επιδίωξη συναινέσεων, θεσμική θωράκιση, η ανάγκη για προοδευτικές λύσεις πέρα από ιδεολογικά χαρακώματα που πρεσβεύει δεν θα πάψουν ποτέ να είναι επίκαιρες στη χώρα.