19 Απριλίου, 2017

Οδός Στουρνάρη

Guest Αρθρογράφος

Η οδός Στουρνάρη είναι από τους πλέον γνωστούς δρόμους της Αθήνας. Οι περισσότεροι και μεγαλύτεροι την γνωρίζουν από την εμβληματική ελληνική ταινία «Στουρνάρα 288», όπου αποτυπώνεται με κωμικό τρόπο η διαστρωμάτωση της ελληνικής κοινωνίας του 60. Οι ατυχέστεροι συμπολίτες μας όμως που κατοικούν ή εργάζονται στα πέριξ, υποφέρουν από τις γνωστές εθιμοτυπικές πλέον οδομαχίες μεταξύ μπαχαλάκηδων – ματ που λαμβάνουν χώρα ανά τακτά χρονικά διαστήματα περίπου σε δεκαπενθήμερη βάση. Εξυπακούεται ότι όλοι οι κάτοικοι του κέντρου γνωρίζουν ότι στη Στουρνάρη απαγορεύεται αυστηρά η στάθμευση των οχημάτων, όχι τόσο για το φόβο της Αστυνομίας όπου γενικότερα είναι ανύπαρκτη και δεν εμφανίζεται ποτέ στα Εξάρχεια απρόσκλητη αν δεν προηγηθούν όλες οι απαραίτητες τυπικές διπλωματικές διαδικασίες που αφορούν την είσοδο σε διαφιλονικούμενη ζώνη ή ανεξάρτητα κρατίδια, αλλά κυρίως γιατί σε αυτό το δρόμο εμφανίζεται στατιστικά πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα ανάφλεξης αυτοκινήτων και μηχανών από οποιοδήποτε άλλο σημείο του πλανήτη.
Οι σημερινοί σαραντάρηδες και πενηντάρηδες όμως έχουν πολύ καλύτερους λόγους να θυμούνται τη Στουρνάρη. Πολύ πριν οι διάφοροι οικονομικοί αναλυτές και απόφοιτοι των business schools ανακαλύψουν την αξία των «hubs» και των «incubators», από τις αρχές της δεκαετίας του 80, η οδός Στουρνάρη αποτέλεσε το σημείο συνάντησης και συνεργασίας όλων των κουμπιουτεράδων φοιτητών και καινοτόμων επιχειρηματιών, που ξεκίνησαν δειλά δειλά να πειραματίζονται με τους πρώτους μικροϋπολογιστές που ήρθαν στην Χώρα. Στην Στουρνάρη αναπτύχθηκε ένα εξαιρετικό οικοσύστημα από μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις πληροφορικής που συνυπήρξαν αρμονικά μεταξύ τους, καλύπτοντας από γενικές λύσεις «μηχανογράφησης» όπως λέγαν τότε τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) μέχρι τις πλέον εξειδικευμένες ανάγκες ψαγμένων χρηστών που αναζητούσαν εξεζητημένα εξαρτήματα και περιφερειακά για να υλοποιήσουν τα μεγαλεπήβολα τεχνολογικά τους σχέδια. Μαζί τους αναπτύχθηκαν τεχνικά βιβλιοπωλεία, πρώιμα ελληνικά software houses ή οίκοι λογισμικού επί το ελληνικότερον. Στο δρόμο αυτό και στα πέριξ στενά ιδρύθηκαν σύλλογοι φίλων του ενός ή του άλλου λειτουργικού συστήματος / μάρκας υπολογιστή, έστησαν την έδρα τους επιστημονικές ενώσεις και λειτούργησαν οι πρώτες ιδιωτικές σχολές πληροφορικής δίπλα στο μεγαλοπρεπές και εμβληματικό κτήριο του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου που αποτέλεσε την αφορμή της δημιουργίας αλλά δυστυχώς και του τέλους όλων αυτών.
Οι μεγάλες εταιρείες πληροφορικής που γνωρίσαμε στην Ελλάδα ξεκίνησαν από εκεί σε διάφορα υπόγεια και πατάρια στην οδό Στουρνάρη. Πρώιμες μορφές φραντσάιζινγκ αναπτύχθηκαν με την ίδρυση μικρών αλυσίδων καταστημάτων πληροφορικής με βάση τα Εξάρχεια που σιγά σιγά επεκτάθηκαν και σε άλλες γειτονιές της Αθήνας. Σε μια στοιχειωδώς πολιτισμένη χώρα, αυτό το οικοσύστημα επιχειρηματιών, φοιτητών, επιστημόνων, ελεύθερων καταναλωτών και επαγγελματιών της πληροφορικής θα είχε προφυλαχθεί ως κόρην οφθαλμού, θα είχε αναπτυχθεί και θα είχε άμεσα ενσωματωθεί και συνδεθεί με το Πολυτεχνείο που έχει την φυσική του έδρα εκεί. Θα μπορούσαν να γίνουν θαύματα και να υπάρξει μια αξιοπρεπέστατη κοιτίδα νεοφυών επιχειρήσεων που θα οδηγούσε σε μια μικρή αλλά πρωτοποριακή σε ευρωπαϊκό επίπεδο βιομηχανία ΤΠΕ αν απλά είχαμε προφυλάξει αυτό τον ιστορικό δρόμο των Εξαρχείων από τις καταστροφές και την απόλυτη ανομία.
Δύο δεκαετίας μετά, δαπανώντας εκατοντάδες εκατομμύρια σε αμφίβολες πρωτοβουλίες για δίκτυα καινοτομίας, γενικές γραμματείες έρευνας & τεχνολογίας και ΕΣΠΑ, προσπαθούμε να ξαναστήσουμε αυτό που είχαμε πετύχει από το 80 και αφήσαμε να διαλυθεί χωρίς καμία ντροπή από αυτούς που ακόμα και σήμερα υποστηρίζουν ότι είναι υγιές να υπάρχουν ζώνες εκτόνωσης στο κέντρο της πόλης.

Σήμερα ακολουθώντας την εύκολη λύση του να μιμούμαστε στρεβλά τις τάσεις του εξωτερικού έχουμε καταλήξει να έχουμε περισσότερα startup events από ότι εταιρίες startups. Αντίστοιχα από χώρα προέδρων καταλήξαμε σε χώρα «mentors” και «angel investors”.

Έχοντας ζήσει το πάθος και την ένταση της Στουρνάρη την δεκαετία του 80 και του 90 πιστεύω ακράδαντα ότι μπορεί να ξαναγίνει κάτι πολύ σημαντικό στα Εξάρχεια. Όλοι όσοι περάσαν από αυτόν τον ιστορικό δρόμο τον έχουν αγαπήσει βαθιά και είναι έτοιμοι να δώσουν την δική τους μάχη για να τον ξαναδούν όπως πρώτα. Αν αξιοποιηθεί το Πολυτεχνείο ως πολυχώρος για δράσεις Πληροφορικής και νέων Τεχνολογιών στα πρότυπα της Τεχνόπολις και παράλληλα φιλοξενηθούν σε αυτόν μικρές νεοφυείς επιχειρήσεις ΤΠΕ από φοιτητές και καθηγητές όλων των ελληνικών ΑΕΙ μαζί με την απαραίτητη απόλυτη προστασία του χώρου μπορεί να ξεπηδήσει μια νέα γενιά «κουμπιουτεράδων - επιχειρηματιών» της Στουρνάρη και να αναβαθμίσει συνολικά όλη την πολύπαθη περιοχή. Εξαιρετικά Πανεπιστήμια όπως το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής και μαζί με το ΕΜΠ θα μπορούσαν να αποτελέσουν τους καταλύτες για ένα από τα πλέον φιλόδοξα εθνικά σχέδια με ελάχιστη κρατική παρέμβαση και ακόμα λιγότερες δημόσιες δαπάνες.

Ένα παλιό και μακάβριο ανέκδοτο λέει ότι μόνο οι έμποροι ναρκωτικών και οι εταιρίες πληροφορικής αναφέρονται στους πελάτες τους ως «χρήστες». Η Στουρνάρη γνώρισε και τους δύο όταν οι πρεζέμποροι πήραν τη θέση όλων των πληροφορικάριων. Καιρός να διεκδικήσουμε όσοι μεγαλώσαμε, μάθαμε και αγαπήσαμε την πληροφορική στη Στουρνάρη να γυρίσουμε επιτέλους στο σπίτι μας!

* Ο Βασίλης Βλάχος είναι μέλος της ΜΕ.ΣΥ.Α.