25 Ιανουαρίου, 2017

ΟΑΣΘ: Το σκανδαλώδες μονοπώλιο των 60 χρόνων και το μέλλον της συγκοινωνίας στη Θεσσαλονίκη

Γιάννα Παναγοπούλου

Μετά από 60 χρόνια σκανδαλώδους μονοπωλιακής σύμβασης που εξασφάλισε ο ΟΑΣΘ αρχικά από το 1957 και στη συνέχεια μέχρι τις μέρες μας, η Θεσσαλονίκη ταλαιπωρείται ακόμα με το μοναδικό μέσο μαζικής μεταφοράς που διαθέτει.

Ο ΟΑΣΘ, αν και οφειλέτης, καταφέρνει επί εξήντα αδιάλειπτα χρόνια να μοιράζονται μερίσματα στους μετόχους του και να πληρώνει πλουσιοπάροχους μισθούς και μέρισμα από μετοχές στους εργαζόμενούς του ό,τι κι αν συμβαίνει, είτε εξυπηρετούνται σωστά οι επιβάτες είτε όχι, είτε έχει κέρδη είτε ζημίες, να μειώνει τους οδηγούς του και να αυξάνει το διοικητικό προσωπικό, να κάνει δουλειές με συγγενικά πρόσωπα, απευθείας αναθέσεις, να νοικιάζει στον εαυτό του αμαξοστάσια με μίσθωμα πάνω από το τεκμαρτό.

Ο Κ. Καραμανλής, για να προσπεραστούν τα εμπόδια που θέτει η ευρωπαϊκή Οδηγία 1370/2007 τόσο με την προϋπόθεση του διεθνούς διαγωνισμού όσο και σχετικά με το ανώτατο χρονικό όριο της δεκαετίας στην παραχώρηση των συγκοινωνιών σε ιδιώτη, παρέτεινε αορίστως την ισχύ της λεόντειας σύμβασης «μέχρι δύο (2) έτη από την ολοκλήρωση του υπό εκτέλεση ΜΕΤΡΟ Θεσσαλονίκης».

Τα ανεκτέλεστα δρομολόγια, ο γερασμένος στόλος, οι ελλείψεις σε οδηγούς, η σχέση ποιότητας –τιμής, τα ασυντήρητα και βρώμικα λεωφορεία που αφήνουν πίσω τους ένα μαύρο σύννεφο όταν ξεκινούν, μολύνοντας την ήδη βεβαρυμμένη ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης, καθιστούν τον ΟΑΣΘ ένα γόρδιο δεσμό που πρέπει να κοπεί.

Βέβαια στα θετικά του Ο.Α.Σ.Θ., πρέπει να πιστωθεί ότι είναι ο πρώτος οργανισμός μεταφορών στην Ελλάδα που έχει εγκαταστήσει σύστημα τηλεματικής για τον εντοπισμό των λεωφορείων και τη διαχείριση της κυκλοφορίας αυτών, όπως και για την πληροφόρηση των επιβατών με οπτική και ηχητική αναγγελία των στάσεων εντός όλων των λεωφορείων και σε 200 τηλεματικές έξυπνες στάσεις με την αναγγελία της ώρας διέλευσης των διερχόμενων λεωφορείων.

Με δεδομένο ότι οι αστικές συγκοινωνίες είναι εργαλείο ανάπτυξης, δείκτης ποιότητας ζωής, προστασίας περιβάλλοντος και πολιτισμού, απαιτείται σχέδιο και πολιτική βούληση, τα οποία ωστόσο η κυβέρνηση δεν διαθέτει. Απαιτείται να καθοριστεί το πλαίσιο για την ανάπτυξη ποιοτικών και καθολικών υπηρεσιών Αστικής Συγκοινωνίας, στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, πριν και μετά τη λειτουργία του ΜΕΤΡΟ και κάθε άλλου μέσου μαζικής μεταφοράς, που θα αναπτυχθεί μελλοντικά στη Θεσσαλονίκη.

Ο στρατηγικός σχεδιασμός της Πολιτείας για το συγκοινωνιακό μέλλον της Θεσσαλονίκης πρέπει να περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο συγκοινωνιακό σύστημα, που να στηρίζεται σε περισσότερα του ενός μεταφορικά μέσα (λεωφορεία, μετρό, θαλάσσια συγκοινωνία) και τη συγκρότηση Φορέα – Ανεξάρτητης Ρυθμιστικής Αρχής με τη συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που θα αναλάβει το σχεδιασμό, την τήρηση των προδιαγραφών ποιότητας, την ενιαία τιμολόγηση των υπηρεσιών (κόμιστρο), τον έλεγχο και την αξιολόγηση των παρόχων μαζικής συγκοινωνίας.
Που θα αναλάβει, φυσικά, τη διεξαγωγή Διεθνούς Διαγωνισμού, σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική και το ενωσιακό πλαίσιο, το οποίο τίθεται υποχρεωτικά σε εφαρμογή από το 2019, για όλες τις χώρες της ΕΕ, απελευθερώνει τις αστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες, διαλαμβάνει την προστασία του ανταγωνισμού για την εξασφάλιση ποιοτικών υπηρεσιών καθώς και το χρόνο των συμβάσεων που δεν μπορεί να ξεπερνά τα δέκα χρόνια.

Η πολιτεία πρέπει επιτέλους να αναλάβει τις ευθύνες της και να κάνει τα αυτονόητα. Έτσι μόνο θα μπορούσε να έχει ένα αξιοπρεπές μέλλον η αστική συγκοινωνία στη Θεσσαλονίκη.

* Η Γιάννα Παναγοπούλου είναι υπεύθυνη του τομέα Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Βήμα Press