7 Νοεμβρίου, 2016

Ο Τομέας Αθλητισμού σε διαβούλευση

Τομέας Νέας Γενιάς και Αθλητισμού

Το NEW DEAL για τον Ελληνικό Αθλητισμό (σχέδιο πολιτικών και προγραμματικών θέσεων προς δημόσια διαβούλευση)

Μια πρόταση του Πάνου Μπιτσαξή, Πολιτικού Υπευθύνου του Τομέα Αθλητισμού και Νέας Γενιάς «του Ποταμιού»

Πρόλογος

Ο αθλητισμός είναι βασικό κοινωνικό αγαθό που αφορά όλες τις ηλικίες και όλες τις τάξεις της κοινωνίας. Από το παιδί της προσχολικής ηλικίας ως τον συνταξιούχο. Ιδιαίτερα μάλιστα για τα σημερινά παιδιά. Παλαιότερα «παιχνίδι» σήμαινε αλάνα, τώρα «παιχνίδι» σημαίνει οθόνη, καναπές computer και playstation. Προσθέστε και λίγο junk food και θα δείτε πώς η Ελλάδα έχει από τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας. Μιλώντας όμως για ευεργετικές επιδράσεις του αθλητισμού στην υγεία, δεν εννοούμε μόνο τη σωματική υγεία, αλλά και την ψυχική υγεία καθώς και την κοινωνική συμπεριφορά.

Πιστεύουμε ότι κριτήριο «αθλητικότητας» μιας χώρας δεν είναι τόσο ο πίνακας μεταλλίων των Ολυμπιακών Αγώνων, όσο το ποσοστό του πληθυσμού της που ασχολείται περισσότερο ή λιγότερο συστηματικά με τον αθλητισμό. Όμως, ο υψηλός αθλητισμός και η ενασχόληση της νεολαίας με τον αθλητισμό, είναι δύο συγκοινωνούντα δοχεία που το ένα τροφοδοτεί το άλλο. Καθότι όμως η «πίτα» είναι συγκεκριμένη, θα πρέπει να υπάρχει σωστή αναλογία στην κατανομή των πόρων. Οι πόροι αυτοί δεν έχουν πλέον καμία σχέση με αυτούς της περιόδου 1980-2010. Είναι σαφώς λιγότεροι και άρα πιο πολύτιμοι. Κάθε ευρώ που πηγαίνει στον αθλητισμό πρέπει να πιάνει τόπο κι όχι να καταλήγει σε σωματεία σφραγίδες, άχρηστες εγκαταστάσεις, ή «φουσκωμένα» διοικητικά έξοδα. Βλέπουμε τους πόρους προς τον αθλητισμό όχι ως έξοδο, αλλά ως μια επένδυση που θα αποδώσει στο μέλλον.

Κάθε ευρώ που δίνουμε στον αθλητισμό δεν πρέπει να νοείται ως κόστος αλλά ως μια μακροπρόθεσμη επένδυση για μια υγιή κοινωνία. Σκοπός λοιπόν κάθε αθλητικής πολιτικής πρέπει να είναι το να αυξήσουμε τον αθλητισμό που κάνουμε σε σχέση με αυτόν που «καταναλώνουμε».

Για τους λόγους αυτούς, όπως σχεδόν τα πάντα στη χώρα μας, έτσι και ο ελληνικός αθλητισμός, για να επιβιώσει και να αναπτυχθεί στην παραπάνω κατεύθυνση, χρειάζεται σε όλη του τη διάρθρωση και την οργάνωση μεγάλες και γενναίες τομές και μεταρρυθμίσεις. Όσο αυτές καθυστερούν, το σπιράλ της παρακμής και της υποβάθμισης θα αποτελεί τη μόνη ζώσα πραγματικότητα. Οι επιμέρους επιτυχίες των ελλήνων αθλητών, όσο σημαντικές και αν είναι, δεν θα μπορούν να αναστρέψουν αυτήν τη πορεία.

Η πρόταση που υποβάλουμε σήμερα, είναι πρόταση εφαρμόσιμης και ρεαλιστικής μεταρρύθμισης της οργάνωσης του αθλητισμού. Το επίκεντρο της είναι το πέρασμα από τον κρατικοδίαιτο αθλητισμό σε ένα μοντέλο αρμονικής σύζευξης της κρατικής ευθύνης και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.
Η αντικατάσταση της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (ΓΓΑ) με ένα ευέλικτο Οργανισμό αποτελεί μια καίρια τομή που, αν και φαίνεται εκ πρώτης όψεως, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες προτάσεις, ότι φέρνει τα πάνω κάτω, είναι με τη σωστή σχεδίαση πρόταση λύσης και διεξόδου.
Η πρότασή μας αποτελεί προσχέδιο πολιτικών και προγραμματικών θέσεων «του Ποταμιού». Είναι ανοικτή σε εσωτερική και δημόσια διαβούλευση, όχι μόνο για ιδεολογική συζήτηση, αλλά και για κάθε συμπλήρωση, εμπλουτισμό και περαιτέρω εξειδίκευση.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟ

1. Εισαγωγή
α. Ο αθλητισμός είναι ουσιώδες, δημόσιο και συνταγματικά προστατευόμενο αγαθό. Η χώρα μας είναι γενέτειρα του αθλητισμού και των αθλητικών αξιών. Από την ελληνική παράδοση προέρχεται η σύζευξη του σώματος και του πνεύματος σε μία ενιαία αντίληψη υγείας, ευεξίας, δημιουργικότητας και άμιλλας. Ο αθλητισμός είναι πηγή χαράς, ψυχαγωγίας και υγείας για όλους. Υπό την έννοια αυτή, πρόσβαση στον αθλητισμό πρέπει να έχουν όλοι οι Έλληνες, ανεξάρτητα από ηλικία, φύλο, σωματική αρτιμέλεια και διανοητική ικανότητα. Το κράτος οφείλει να υπηρετεί αυτό το σκοπό.
β. Η αθλητική δραστηριότητα στην Ελλάδα στηρίχτηκε σχεδόν αποκλειστικά στο κράτος. Οικοδομήθηκε ένα ιδιόμορφο «ελληνικό μοντέλο» κρατικοδίαιτου αθλητισμού. Με τον τρόπο αυτό αναπτύχθηκαν άναρχα και πελατειακά οι αθλητικές υποδομές και εμφανίστηκαν αναπόφευκτα έντονα φαινόμενα διαφθοράς.
Με τη γενικότερη οικονομική κρίση το μοντέλο αυτό έχει παρακμάσει και κινδυνεύει να παρασύρει σε κατάρρευση τον ελληνικό αθλητισμό, παρά τα ελπιδοφόρα σημεία αντοχής τα οποία έχει αναπτύξει και στηρίζονται κυρίως στο μεράκι ορισμένων ανθρώπων. Το αθλητικό γίγνεσθαι φυτοζωεί σε συνθήκες ανοργανωσιάς, χρηματοδοτικής ασφυξίας και υποδομών, που «πεθαίνουν» από την έλλειψη συντήρησης και την ανικανότητα αξιοποίησης.
γ. Το επαγγελματικό ποδόσφαιρο είναι βυθισμένο στη σήψη και τη διαφθορά. Η βία ως πολυπαραγοντικό φαινόμενο παρουσιάζει, ανησυχητικά, αυξητικές τάσεις. Η φερεγγυότητα του ποδοσφαιρικού προϊόντος, η αγωνιστική και στοιχηματική χειραγώγηση των αγώνων και ο τυφλός παραγοντισμός αποτελούν χρόνια φαινόμενα που διαρκώς επιδεινώνονται. Το κράτος αδυνατεί να βάλει τάξη. Τα φαινόμενα αυτά εντείνονται από μονοπωλιακές και ολιγοπωλιακές δομές, που στο όνομα του στενού συμφέροντος ναρκοθετούν το ποδόσφαιρο. Οι αναφορές και οι υπόνοιες, αλλά και οι εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις στο πεδίο κατηγοριών για οργανωμένη εγκληματική δράση, πληθαίνουν.
Ο επαγγελματικός αθλητισμός στα υπόλοιπα ομαδικά αθλήματα έχει εντονότατα προβλήματα αγωνιστικής ισορροπίας λόγω υπερσυγκέντρωσης πόρων σε ελάχιστες ομάδες.
δ. Η γενικότερη οργάνωση του αθλητισμού ασφυκτιά στο βρόγχο άσκοπης κρατικής γραφειοκρατίας.
ε. Ελάχιστα γίνονται από το κράτος για την αθλητική ανάπτυξη, τον αθλητικό τουρισμό, τη διεθνή αθλητική συνεργασία, την αθλητική υγεία και τον λαϊκό αθλητισμό. Όπου υπάρχουν δράσεις προς αυτήν την κατεύθυνση, γίνονται ασυντόνιστα και σχεδόν αποκλειστικά από την ιδιωτική πρωτοβουλία.
Η ιδιωτική πρωτοβουλία, σε βάσεις υγιείς, πρέπει να ενισχυθεί και να μην συνθλίβεται στα γρανάζια του κρατικού Μινώταυρου. Πρέπει να αφεθεί ελεύθερη και να ανθίσει μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο με κανόνες ίδιους για όλους. Εκτός από τη σημασία που θα έχει στην καθεαυτή αθλητική ανάπτυξη, το περιθώριο των επενδύσεων, της απασχόλησης και της δημιουργίας πλούτου σε μία χώρα ιδεώδη από πλευράς κλίματος, υποδομών, αλλά και αθλητικής παράδοσης, θα είναι τεράστιο. Το κράτος, αντί να αντιστέκεται, πρέπει να είναι αρωγός και συνεταίρος στις δράσεις της ιδιωτικής πρωτοβουλίας διαθέτοντας κυρίως τις υποδομές του.
στ. Η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο τόσο στις αθλητικές υποδομές όσο και στη στήριξη τοπικών σωματείων τόσο σε ερασιτεχνικό αλλά ακόμα και σε επαγγελματικό επίπεδο. Το παράδειγμα της Ιταλίας δίπλα μας όπου μικρές κωμοπόλεις πρωταγωνιστούν σε συγκεκριμένα αθλήματα λόγω και της αρωγής από τις τοπικές αρχές είναι χαρακτηριστικό.
ζ. Η μάστιγα του ντόπινγκ, όπως δείχνουν πολλές εμπειρίες από το πρόσφατο παρελθόν, έχει μολύνει και τον ελληνικό αθλητισμό. Ο διοικητικός μηχανισμός και η οργάνωση του αντιντόπινγκ τα τελευταία χρόνια έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα με αποτέλεσμα να υπολειτουργούν και παρουσιάζουν σοβαρά ελλείμματα. Επίσης ο κρατικός μηχανισμός επιστημονικής υποστήριξης των αθλητών δεν έχει αποδώσει αυτά που θα μπορούσε με βάση και την εμπειρία άλλων κρατών. και
η. Τα κίνητρα για την προσέλκυση νέων στον πρωταθλητισμό, με τις συνεχείς και επάλληλες μεταβολές τους, αντί να προκαλούν την υγιή άμιλλα, έχουν ως αποτέλεσμα την άνιση μεταχείριση, την ευνοιοκρατία και τον κακώς εννοούμενο, αλλά και ευάλωτο στο ντόπινγκ, επαγγελματικό πρωταθλητισμό.
θ. Η εικόνα του ελληνικού αθλητισμού, υπό το φως των παραπάνω δεδομένων, είναι φανερό ότι μπορεί να βελτιωθεί.. Η προοπτική του όμως μέσα στο υπάρχον κρατικοδίαιτο μοντέλο δεν μπορεί να υποστηρίξει μια τέτοια βελτίωση..
Οι προσπάθειες των ελλήνων αθλητών, αντί να ενισχύονται, δυναστεύονται μέσα στις παραπάνω δομές. Η Κυβέρνηση, αλλά και το σύνολο του πολιτικού συστήματος, δεν δείχνουν την διάθεση, αλλά και την ικανότητα, να αλλάξουν το τοπίο. Ο αθλητισμός δεν είναι προτεραιότητα για κανέναν, με φυσικό επακόλουθο να φθίνει και να παρακμάζει μέσα στην ίδια του την γενέτειρα.
ι. «Το Ποτάμι» θέτει ως μεγάλη προτεραιότητα τον ελληνικό αθλητισμό. Επιθυμεί να απαντήσει με συγκεκριμένο τρόπο και με επεξεργασμένο σχέδιο στα προβλήματά του. Επιθυμεί να συμβάλει σε έναν εθνικό διάλογο για τον αθλητισμό.
Με την κατάρρευση του κρατικοδίαιτου μοντέλου καλούμαστε να απαντήσουμε με τρόπο αποτελεσματικό και πειστικό στο καίριο ερώτημα: «ποιά πρέπει να είναι η οργάνωση του ελληνικού αθλητισμού;», αλλά και περαιτέρω, «με ποιούς τρόπους θα αντληθούν υπέρ του ελληνικού αθλητισμού οι απαραίτητοι πόροι;»
ια. Για «το Ποτάμι» οι απαντήσεις είναι απλές και καθαρές. Ο κρατισμός είναι αδιέξοδος δρόμος. Για να ακμάσει ξανά ο ελληνικός αθλητισμός απαιτείται αρμονική σύζευξη της κρατικής λειτουργίας με την ιδιωτική πρωτοβουλία και την τοπική αυτοδιοίκηση. Αυτός είναι ο δρόμος που προτείνουμε. Αυτός είναι ο προγραμματικός στόχος που επεξεργαζόμαστε με τις παρούσες πολιτικές και προγραμματικές μας θέσεις.

2. Γενική περιγραφή της επικρατούσας κατάστασης στον Ελληνικό Αθλητισμό
α. Το κρατικοδίαιτο μοντέλο, πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε ο ελληνικός αθλητισμός, με στήριγμα τις τακτικές και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον κρατικό κορβανά, πνέει τα λοίσθια.
Η υποχρηματοδότηση έχει φέρει τον ελληνικό αθλητισμό στα όριά του.
Οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και ο κρατικός παρεμβατισμός εμποδίζουν την αθλητική ανάπτυξη.
Το σύστημα εποπτείας και ελέγχου των αθλητικών Ομοσπονδιών είναι βαθιά αναποτελεσματικό, στερείται ουσίας και, αντί να προωθεί την διαφάνεια, υποθάλπει και διευκολύνει την αδιαφάνεια.
Το εφαρμοζόμενο σύστημα διοικητικής διαχείρισης και έγκρισης των χρηματοδοτήσεων παρουσιάζει δυσλειτουργίες και ανεπίτρεπτες καθυστερήσεις.
Το νομικό καθεστώς των αθλητικών Ομοσπονδιών είναι συγκεχυμένο και ασαφές, ασυμβίβαστο με την αθλητική πραγματικότητα. Κανείς δεν μπορεί να διακρίνει κάποια στοιχειώδη λογική στον τρόπο οργάνωσης του συστήματος των Ομοσπονδιών. Άλλοτε θεωρείται ότι ανήκουν στο δημόσιο τομέα και άλλοτε στον ιδιωτικό. Στην πραγματικότητα δεν ανήκουν πουθενά και οι δομές τους αδυνατούν να συμβάλλουν στην αθλητική ανάπτυξη.
Στο χώρο του αθλητισμού υπήρχαν και εξακολουθούν να υπάρχουν διαχρονικά φαινόμενα σπατάλης, διαφθοράς, πελατειακής φαυλότητας και παραγοντισμού.
Η σχέση της Πολιτείας με τις Ομοσπονδίες των επαγγελματικών αθλημάτων είναι προβληματική και αντιπαραγωγική.
Είναι προφανές πως πρέπει να υπάρξουν βαθιές τομές και μεταρρυθμίσεις στο σύστημα οργάνωσης του αθλητισμού. Χωρίς τις τομές και τις μεταρρυθμίσεις αυτές, ο αθλητισμός θα παρακμάσει.
β. Η ΓΓΑ είναι ένας ογκώδης γραφειοκρατικός και δυσλειτουργικός θεσμός. Παρά τις πομπώδεις αλλαγές στον Οργανισμό της και τις συχνές περιδιαβάσεις της από Υπουργείο σε Υπουργείο, η όλη λειτουργία της, οι δομές της και ο τρόπος οργάνωσής της, όχι μόνο δεν μπορούν να συμβάλουν, αλλά στην ουσία παρεμποδίζουν και γραφειοκρατικοποιούν τον ελληνικό αθλητισμό. Η ύπαρξή της, όπως είναι σήμερα, στερείται παντελώς νοήματος. Παρά ταύτα διαθέτει έμψυχο δυναμικό με γνώσεις και πείρα που, με την κατάλληλη αξιοποίηση, μπορεί να συμβάλει πολλαπλά στην αθλητική ανάπτυξη, στον εθνικό αθλητικό σχεδιασμό και τον επιτελικό χαρακτήρα των κρατικών δομών.
γ. Η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή (ΕΟΕ), παρά τις προσπάθειές της, είναι εγκλωβισμένη, λόγω της οργάνωσής της ως νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου. Παρά ταύτα, η παρουσία της ήταν κομβική στις πρόσφατες επιτυχίες των ελλήνων αθλητών στο Ρίο και μπορεί στο μέλλον να διδραματίσει θετικό ρόλο σε διάφορους τομείς. Η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία (ΔΟΑ) επιτελεί αξιόλογο εκπαιδευτικό έργο με διεθνείς προεκτάσεις κυρίως σε θέματα αθλητικής δεοντολογίας.
δ. Ο Επαγγελματικός αθλητισμός στο σύνολό του έχει αναπτυχθεί με μεγάλες ανισορροπίες. Η καλαθοσφαίριση δείχνει να έχει πιο στέρες βάσεις ενώ το επαγγελματικό ποδόσφαιρο είναι βυθισμένο στα σκάνδαλα και την απαξίωση.
ε. Ο αθλητισμός ΑΜΕΑ, ενώ έχει ιδιαίτερα επιτυχημένη διεθνή παρουσία, παρουσιάζει, λόγω της κρίσης, μία διαρκή υποβάθμιση. Η Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή (ΕΠΕ) έχει ανάλογα προβλήματα και δυσλειτουργίες με την ΕΟΕ.
στ. Ο αθλητισμός των ατόμων με νοητική υστέρηση, που στηρίζεται κυρίως στην ιδιωτική πρωτοβουλία, και η διασύνδεσή του με τα σχολεία ειδικής αγωγής παρουσιάζουν αξιόλογη δραστηριότητα, η οποία πρέπει να ενισχυθεί ηθικά, αλλά και οργανωτικά, από τις κρατικές δομές, προνοιακές και εκπαιδευτικές.
ζ. Αξιόλογη αθλητική δραστηριότητα αρχίζει να αναπτύσσεται, με βάση τον εθελοντισμό, στο χώρο των αστέγων, των απεξαρτημένων ατόμων και κοινωνικών ομάδων που έχουν υποστεί σε ακραίο βαθμό τις συνέπειες της κρίσης. Ο αθλητισμός, ως μία από τις απαντήσεις δημιουργικής διεξόδου από τη βάρβαρη καθημερινότητα της κρίσης, πρέπει να είναι μία από τις μεγάλες προτεραιότητες της πολιτείας.

3. Η πρόταση «του Ποταμιού» για μια νέα οργάνωση του Ελληνικού Αθλητισμού
α. Μελετώντας τα διεθνή πρότυπα, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η ΓΓΑ με τη μορφή και τη δομή που έχει, αλλά και τις χρόνιες παντοειδείς κακοδαιμονίες της πρέπει να καταργηθεί. Στη θέση της πρέπει να οικοδομηθεί ένας σύγχρονος αποτελεσματικός και καλά οργανωμένος Εθνικός Οργανισμός Αθλητισμού-Ελληνικός Οργανισμός Αθλητισμού (ΕΟΑ).
Πολλές δυσλειτουργίες έχουν την πηγή τους στο γεγονός ότι το Υφυπουργείο Αθλητισμού έχει μόνο μία Γενική Γραμματεία απόκάτω, την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού κι έτσι δημιουργούνται συχνά επιπλοκές και σύγχυση αρμοδιοτήτων.
Για την οργάνωση του ΕΟΑ είναι χρήσιμη η δημιουργική εφαρμογή, στις ελληνικές συνθήκες, της εμπειρίας του Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού (ΚΟΑ), καθώς και του Ιταλικού αθλητικού φορέα (CONI, που είναι η αντίστοιχη ολυμπιακή επιτροπή), κυρίως διότι και οι δύο λειτουργούν σε περιβάλλον ανάλογο με το ελληνικό και είναι ιδιαιτέρως αποδοτικοί και αποτελεσματικοί.
Ο ΕΟΑ πρέπει να δομηθεί οργανωτικά ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου. Να έχει ευέλικτο σύστημα διοικητικής διαχείρισης και έγκρισης χρηματοδοτήσεων, χωρίς αγκυλώσεις, αλλά και χωρίς εκπτώσεις από την αξίωση της διαφάνειας.
Πρέπει να στελεχωθεί από το άξιο προσωπικό της ΓΓΑ, που στενάζει και στερείται δυνατοτήτων δημιουργικής αξιοποίησης των ικανοτήτων του και των γνώσεών του μέσα στις αναποτελεσματικές και γραφειοκρατικές δομές της ΓΓΑ. Η στελέχωσή του μπορεί να ενισχυθεί από έμπειρα στελέχη, που εργάζονται σε εποπτευόμενους φορείς της νυν ΓΓΑ, και αθλητές με εξειδικευμένη γνώση, που έχουν διοριστεί στο δημόσιο λόγω των αθλητικών προνομίων.
Η οργάνωση του ΕΟΑ πρέπει να γίνει με βάση κύκλους αθλημάτων. Ο χαρακτήρας του Οργανισμού αυτού πρέπει να είναι επιτελικός, κυρίως σε θέματα εθνικού αθλητικού σχεδιασμού, αθλητικής ανάπτυξης, αθλητικού τουρισμού και διεθνούς αθλητικής συνεργασίας. Στον Οργανισμό αυτό πρέπει να ενταχθούν ως ανεξάρτητες δομές το Εθνικό Συμβούλιο Καταπολέμησης Ντόπινγκ (μετά την μετατροπή του σε ΝΠΙΔ) αντιντόπινγκ και το Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών (ΕΚΑΕ). Ο Οργανισμός πρέπει να είναι ο διάδοχος της δημόσιας αθλητικής υποδομής. Πρέπει να έχει την διοικητική και νομική ευελιξία και την ευχέρεια ανάπτυξης συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα για την αξιοποίηση της εθνικής αθλητικής υποδομής.
Πρέπει να έχει ως κύριο έργο την ανάπτυξη οικονομικών δράσεων, που θα αποφέρουν στον ελληνικό αθλητισμό νέους πόρους, επαρκείς για τη λειτουργία του, εκτός του τακτικού προϋπολογισμού. Κάθε διοικητικό και γραφειοκρατικό εμπόδιο στις δυνατότητες ανάπτυξης της παραπάνω οικονομικής δραστηριότητας πρέπει να αρθεί.
Ο ΕΟΑ πρέπει να συστεγαστεί στο ίδιο κτήριο με τις Ομοσπονδίες του ερασιτεχνικού αθλητισμού, ώστε να διευκολύνεται ο σχεδιασμός, ο συντονισμός και ο έλεγχος, όπως συμβαίνει στην Κύπρο.
Ο Πρόεδρος του ΕΟΑ πρέπει να είναι πρόσωπο με ιδιαίτερες ικανότητες στο αντικείμενο αυτό, ευρύτατης αποδοχής και να έχει θητεία, η οποία να μην εξαρτάται από την εναλλαγή Κυβερνήσεων.
Η εποπτεία του ΕΟΑ πρέπει να ανήκει στο Υπουργείο Οικονομικών και να συνδέεται αποκλειστικά με τον έλεγχο της κρατικής επιχορήγησης.
Το ΔΣ του Οργανισμού πρέπει επίσης να έχει θητεία και να αποτελείται κυρίως από πρόσωπα με την απαραίτητη εμπειρία και γνώση στη λειτουργία και τη διοίκηση μεγάλων επιχειρήσεων, τα οποία και πρέπει να μπορούν να αναλαμβάνουν με ειδικές εντολές αντίστοιχα καθήκοντα.
Ο ΕΟΑ θα πρέπει να ασκεί εποπτεία στις Ομοσπονδίες επαγγελματικού αθλητισμού, μέσα στα όρια του εκάστοτε αθλητικού νόμου, και ο Πρόεδρός του θα πρέπει να έχει τις εξουσίες στο θέμα αυτό που έχει σήμερα ο Υφυπουργός Αθλητισμού και ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού.
β. Οι εθνικές αθλητικές Ομοσπονδίες θα πρέπει να είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που θα μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα την νομική τους μορφή εντός των πλαισίων του αστικού και εμπορικού δικαίου. Θα πρέπει να οργανώνουν κατά την κρίση τους το άθλημά τους εντός του διεθνούς πλαισίου (κανονισμοί της Διεθνούς Ομοσπονδίας), να χρηματοδοτούνται από τον ΕΟΑ, εντός των ορίων που ο ΕΟΑ επιλέγει, και να ελέγχονται από αυτόν, μέσα στα όρια που προσδιορίζει ο σκοπός της επιχορήγησης. Για την ευόδωση των σκοπών τους θα μπορούν να ασκούν οικονομική δραστηριότητα, η οποία θα ελέγχεται κατά τις κοινές διατάξεις.
γ. Η ΕΟΕ θα πρέπει να μετατραπεί σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και να καθορίζει η ίδια τα του οίκου της. Ο ΕΟΑ θα εποπτεύει την ΕΟΕ μόνο ως προς τη υλοποίηση του σκοπού της κρατικής επιχορήγησης.
δ. Οι ομοσπονδίες των επαγγελματικών αθλημάτων θα μπορούν να συνεργάζονται με τις ομάδες για τη δημιουργία φορέων διεξαγωγής πρωταθλημάτων (leagues) που θα έχουν σχετική αυτονομία.
ε. Ο αθλητισμός ΑΜΕΑ και κάθε μορφή ειδικού αθλητισμού θα πρέπει να οργανώνεται και να χρηματοδοτείται από τον ΕΟΑ, ο οποίος επίσης θα ενισχύει, στα όρια των δυνατοτήτων του, και σχετικές ιδιωτικές προσπάθειες.
στ. Για τη λειτουργία αθλητικών Σωματείων και Ομοσπονδιών, ερασιτεχνικών και επαγγελματικών, θα καταργηθεί κάθε διάταξη που απαιτεί ειδική αθλητική αναγνώριση.
ζ. Θα επανεξετασθούν, μία προς μία, υπό το πρίσμα κατάργησης κάθε περιττής γραφειοκρατίας, το σύνολο των αρμοδιοτήτων της σημερινής ΓΓΑ σε άλλα θέματα.
η. Ο ΕΟΑ θα πρέπει να λαμβάνει ιδιαίτερη πρόνοια για τη διατήρηση της ιστορίας του ελληνικού αθλητισμού, , να συνεργάζεται με συλλογικές οντότητες του αθλητισμού, να συνεργάζεται και να συνάπτει συμφωνίες με χορηγούς και, όταν είναι αναγκαίο, να προβάλει επικοινωνιακά τον ελληνικό αθλητισμό.
θ. Ο ΕΟΑ θα διαχειρίζεται προγράμματα δημοσίων επενδύσεων σε αθλητικά έργα.
ι. Η οργάνωση του ελληνικού αθλητισμού με τον παραπάνω τρόπο και η διαμόρφωση επαρκών πόρων για τη λειτουργία του με σύγχρονη, και όχι κρατικοδίαιτη, μεθοδολογία, αλλά και η συστηματική συνεργασία του δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα θα απελευθερώσει τον ελληνικό αθλητισμό και τις δυνάμεις του από ένα άγονο κρατικό γραφειοκρατικό εναγκαλισμό και θα ενισχύσει την αξιοσημείωτη αντοχή την οποία δείχνει παρά την κρίση.

4. Η Χρηματοδότηση του Ελληνικού Αθλητισμού
α. Μέχρι σήμερα το μοντέλο της χρηματοδότησης του ελληνικού αθλητισμού είναι σχεδόν αποκλειστικά κρατικοκεντρικό. Η ΓΓΑ μέσα στα όρια του εκάστοτε προϋπολογισμού της κατανέμει κατά την κρίση της, με τη μορφή κρατικής επιχορήγησης, το ποσό που μπορεί να δώσει προς τις αθλητικές Ομοσπονδίες και τα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα. Με τη μέθοδο αυτή έρευσε στο παρελθόν πακτωλός πόρων, που δεν αξιοποιήθηκε πάντα αποδοτικά. Αναπτυχθήκαν πελατειακά φαινόμενα και φαινόμενα διαφθοράς και φαυλότητας. Ο έλεγχος των επιχορηγήσεων ήταν αναποτελεσματικός. Στη θέση του πακτωλού, η κρίση δημιούργησε στις σημερινές συνθήκες ασφυκτική υποχρηματοδότηση.
β. Η πολιτική χρηματοδότησης του ελληνικού αθλητισμού πρέπει να αλλάξει ριζικά, σύμφωνα με τις καλύτερες πρακτικές και τα διεθνή πρότυπα.
Η κρατική επιχορήγηση πρέπει σταδιακά να υποκατασταθεί, με την κατάλληλη οργάνωση, από την πολιτική δημιουργίας πόρων από την ίδια την αθλητική δραστηριότητα και τις παράπλευρες προσοδοφόρες δυνατότητές της.
Η Πολιτεία πρέπει να επεξεργαστεί λεπτομερές και αποδοτικό πλαίσιο φορολογικών και επικοινωνιακών κινήτρων για τη συστηματική προσέλκυση ιδιωτικών χορηγιών.
Οι επαγγελματικές Ομοσπονδίες, οι εταιρίες αθλητικών ειδών, ο ΟΠΑΠ, οι στοιχηματικές εταιρίες που αποκομίζουν οφέλη από την αθλητική δραστηριότητα πρέπει να αποδίδουν στον αθλητισμό ένα μικρό, αλλά ουσιώδες, ανταποδοτικό αντάλλαγμα, τη διαχείριση του οποίου πρέπει να έχει ο ΕΟΑ.
Οι δημόσιες και οι δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις πρέπει να αξιοποιηθούν σε συνεργασία και με τον ιδιωτικό τομέα.
Η χώρα πρέπει να προωθεί με τρόπο συστηματικό, σε συνεργασία με την ιδιωτική πρωτοβουλία, μεγάλα αθλητικά γεγονότα, από τα οποία μπορεί να αποκομίζει έσοδα, παράλληλα με τη προβολή της χώρας. Διοργανώσεις που σχετίζονται με παγκόσμια ορόσημα όπως ο Μαραθώνιος, η Ολυμπία, ο Όλυμπος και άλλα στα οποία έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα (π.χ. ιστιοπλοϊα στο Αιγαίο) μπορούν να αποτελέσουν παγκόσμιο πόλο έλξης
Η πολιτική χρηματοδότησης του αθλητισμού με ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό μάνατζμεντ μπορεί σύντομα να εξασφαλίσει στη θέση της σημερινής ασφυξίας συνθήκες οικονομικής ευρωστίας. Μέσα σε μια τέτοια σχεδίαση και με αυτό το κριτήριο πρέπει να εντάσσονται οι δημόσιες επενδύσεις στο χώρο του αθλητισμού.
γ. Η κρατική επιχορήγηση πρέπει να δίδεται στοχευμένα, με κριτήρια εθνικού αθλητικού σχεδιασμού και με κατάταξη των αθλημάτων, με βάση τη σημασία τους, τη προσφορά τους, τη μαζικότητα τους, την αναπτυξιακή τους δυναμική εθνικά και τοπικά, την εναρμόνιση τους με την ελληνική αθλητική παράδοση, τη διαφάνεια και τη λειτουργικότητα στη διοίκησή τους. Η κατάταξη των αθλημάτων πρέπει να είναι αιτιολογημένη και, ει δυνατόν, με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΟΕ, και να αξιολογείται και να αναθεωρείται κατ’ έτος. Το ίδιο και για τα σωματεία κάθε ομοσπονδίας. Η κρατική επιχορήγηση πρέπει να αφορά συγκεκριμένες αθλητικές δράσεις και όχι τις λειτουργικές δαπάνες των αθλητικών Ομοσπονδιών, ο δε έλεγχος υλοποίησης του σκοπού της επιχορήγησης πρέπει να είναι έγκαιρος και πλήρης.

5. Τα Αθλητικά Προνόμια – «Το Ποτάμι» προτείνει ένα νέο σύστημα.
Ένα από τα πιο επίμαχα ζητήματα της αθλητικής πολιτικής είναι η έκταση των προνομίων στους διακρινόμενους αθλητές.Τα προνόμια αυτά σήμερα είναι : ο διορισμός στο δημόσιο, η οικονομική ανταμοιβή της επιτυχίας και η ειδική μοριοδότηση εισαγωγής στα ΑΕΙ. Η πολιτική αυτή και το μίγμα των προνομίων μπορεί να ήταν στρεβλόσε κάποιες πτυχές του και αυτό έχει οδηγήσει σε έντονες απόψεις υπέρ της κατάργησης τους.
Απαιτείται μια νέα αντίληψη για τα αθλητικά προνόμια. Η αντίληψη αυτή θα πρέπει να έχει ως βάση την πραγματικότητα και τις ανάγκες της εθνικής αθλητικής ανάπτυξης. Ο πρωταθλητισμός απαιτεί ιδιαίτερες προσπάθειες, χρόνο και κόπο και προσωπικές θυσίες. Όταν οι προσπάθειες αυτές στέφονται με επιτυχία, η Πολιτεία οφείλει να δείχνει εμπράκτως την αναγνώρισή της.
Οι περιπτώσεις κρατικής αργομισθίας δεν αποτελούν αναγνώριση της αθλητικής προσπάθειας αλλά μάλλον αδρανοποίηση ανθρώπων που μπορούν να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στην προώθηση του αθλητισμού. Ως μέσο κινητροδότησης του αθλητισμού πρέπει να εγκαταλειφθεί. Δίνει λάθος παράδειγμα και λάθος μήνυμα.
Στη θέση του συστήματος αυτού, με τη διατήρηση της οικονομικής ανταμοιβής των μεγάλων επιτυχιών σε λογικά όρια, πρέπει να σχεδιαστεί ένα καινούριο σύστημα. Ένα σύστημα υποτροφιών, συμπληρωματικό του συστήματος της μοριοδότησης του αθλητή για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, προς το σκοπό της μελλοντικής επαγγελματικής του αποκατάστασης. Οι διακεκριμένοι αθλητές που ολοκληρώνουν επιτυχώς τις σπουδές του, σε τομείς αθλητικού ενδιαφέροντος, θα μπορούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στον ΕΟΑ και να αξιοποιείται σε θέματα εθνικής αθλητικής ανάπτυξης του αθλήματός τους, ώστε να είναι χρήσιμοι και παραγωγικοίς. Η έννοια της «επιτυχίας» και της «διάκρισης» πρέπει να επαναπροσδιορισθεί με βάση τις ελληνικές συνθήκες και με γνώμονα τις ακόλουθες δύο θεμελιώδεις παραμέτρους:
-την παροχή κινήτρων για την αθλητική επιτυχία, ως μέσο εκπαιδευτικής πρόσβασης και επαγγελματικής ανάδειξης και αποκατάστασης, και, ταυτόχρονα,
-την πρόβλεψη αντικινήτρων για την αποτροπή του ντόπινγκ, ως μέσου για την επίτευξη της αθλητικής επιτυχίας και των ωφελημάτων αυτής.
Η πολιτική των κινήτρων πρέπει να σχεδιαστεί με βάση τις καλύτερες πρακτικές χωρών με αντίστοιχο επίπεδο αθλητικής ανάπτυξης.
Ειδικά για την εισαγωγή αθλητών μαθητών σε ΑΕΙ το κίνητρο της μοριοδότησης πρέπει να αναπροσαρμοσθεί. Η εισαγωγή άνευ εξετάσεων που αντιστοιχεί στις μεγάλες επιτυχίες πρέπει να επανεξεταστεί και να αντικατασταθεί με ένα μεγάλο bonus επί της βαθμολογίας ώστε ο αθλητής μαθητής να μην εγκαταλείπει τελείως την μαθητική προσπάθεια. Επίσης δεν θα πρέπει να αρκεί μόνο μια επιτυχία για να λαμβάνονται τα ευεργετήματα αλλά θα πρέπει να συνυπολογίζεται όλο το ιστορικό επιτυχιών όσο ο αθλητής ήταν μαθητής (να συλλέγει δηλαδή μόρια από 15 ως 18 ετών). Αναλυτικότερη πρόταση του Ποταμιού για το συγκεκριμένο θέμα με περισσότερες λεπτομέρειες θα παρουσιαστεί όταν έρθει το σχετικό αθλητικό νομοσχέδιο στη διαβούλευση.

6. Η Αθλητική Υποδομή. Από το πελατειακό κράτος στην ανάπτυξη.
α. Η υπάρχουσα κατάσταση
Η Ελλάδα έχει μια από τις πλουσιότερες αθλητικές υποδομές στον κόσμο. Παραλλήλως, πρέπει να έχει το παγκόσμιο ρεκόρ στην έλλειψη συντήρησης και αξιοποίησης της αθλητικής της υποδομής, η οποία κυριολεκτικώς καταρρέει.
Η ελληνική αυτή ιδιομορφία προέκυψε από την πλέον φαύλη πελατειακή λογική στο σύνολο των δομών του ελληνικού κράτους. Άναρχα, ασυντόνιστα, ο κάθε Υπουργός, ο κάθε βουλευτής με «μπάρμπα στη Κορώνη», προικοδοτούσε την εκλογική του πελατεία με αθλητικές εγκαταστάσεις. Πάρα πολλές από αυτές ξεκίνησαν χωρίς τις απαραίτητες πιστώσεις και παραμένουν ημιτελείς, βορά της φθοράς και της αλόγιστης σπατάλης. Τα ποδοσφαιρικά γήπεδα, για παράδειγμα, που διαθέτει η χώρα είναι αναλογικώς τα περισσότερα σε όλον τον κόσμο. Ο κάθε Δήμαρχος ζητά παγίως, ως ρουσφέτι, κερκίδες, αποδυτήρια, χλοοτάπητα και φωτισμό. Αν αθροίσεις τα αιτήματα αυτά είναι ισοδύναμα με δέκα προϋπολογισμούς της ΓΓΑ. Η λέξη σχέδιο ήταν ανύπαρκτη στο πολιτικό και διοικητικό λεξιλόγιο. Όλα τυχαία και ασυντόνιστα. Στην εικόνα αυτή πρέπει να προστεθεί η θλιβερή και ανάξια των περιστάσεων τύχη που είχαν οι πανάκριβες και πολυτελείς Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις. Το νομικό και διοικητικό καθεστώς των αθλητικών εγκαταστάσεων της χώρας είναι συγκεχυμένο και διάσπαρτο. Γενικά στον τομέα αυτό η κατάσταση είναι χαώδης.
β. Εθνικός Αθλητικός Χάρτης
Το πρώτο πράγμα το οποίο πρέπει να γίνει με την εθνική αθλητική υποδομή είναι η καταγραφή της. Όσο και αν φαίνεται περίεργο, ουδείς γνωρίζει ποια είναι ακριβώς και που ανήκει. Η σύνταξη του εθνικού αθλητικού χάρτη ξεκίνησε στο παρελθόν και, όπως συχνά συμβαίνει στην Ελλάδα, η σχετική εργασία διακόπηκε. Ο εθνικός αθλητικός χάρτης πρέπει με ακρίβεια να καταγράψει το σύνολο της δημόσιας αθλητικής υποδομής ανά περιφέρεια και ανά δήμο, με περιγραφή της τεχνικής τους και λειτουργικής τους κατάστασης, της κοινωνικής τους διαθεσιμότητας και της τρέχουσας χρήσης τους, και να είναι διαδικτυακά διαθέσιμος στους πολίτες.
γ. Αξιοποίηση των Αθλητικών Εγκαταστάσεων και όχι δημιουργία νέων
Με ελάχιστες μετρημένες στα δάκτυλα της μίας χειρός εξαιρέσεις, η χώρα δεν χρειάζεται νέες αθλητικές εγκαταστάσεις. Το σύνολο των δημοσίων επενδύσεων και οι δομές συνεργασίας του δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα πρέπει να επικεντρωθούν στην συντήρηση και αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας αθλητικής υποδομής. Με σχέδιο, με προτεραιότητες και με κύριο άξονα την εξασφάλιση της οικονομικής τους βιωσιμότητας. Ένα σχέδιο εθνικό με επιμέρους δράσεις σε επίπεδο περιφέρειας και σε επίπεδο δήμου , με βάση αληθινές και όχι πελατειακές ανάγκες. Η τεχνική υπηρεσία της νυν ΓΓΑ πρέπει να επικεντρώσει τη δράση της, αποκλειστικά και μόνο, στο σκοπό αυτό. Οι ΣΔΙΤ είναι ένα καίριο, αλλά όχι και το μόνο, εργαλείο αξιοποίησης. Η ιδιωτικοποίηση αθλητικών εγκαταστάσεων μπορεί να αποτελεί λύση σε διάφορες περιπτώσεις.
δ. Οι Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις
Οι Ολυμπιακές Εγκαταστάσεις της χώρας, με κορωνίδα το ΟΑΚΑ, πρέπει να αξιοποιηθούν στην ολότητά τους, σε συνεργασία με την ιδιωτική πρωτοβουλία, και να γίνουν οικονομικά βιώσιμες προς όφελος του αθλητισμού, του τουρισμού, του πολιτισμού και της οικονομικής ανάπτυξης, χωρίς καμία ταλάντευση, χωρίς κανένα δισταγμό. Για κάθε Ολυμπιακή Εγκατάσταση πρέπει να συνταχθεί ένα συγκεκριμένο και λεπτομερές επιχειρησιακό σχέδιο. Οι πρόχειρες, άτσαλες, στο πόδι ιδιωτικοποιήσεις δεν υπηρετούν κανένα σκοπό, ούτε καν δημοσιονομικό. Σε λίγο δεν θα είναι εφικτό ούτε «το ξεπούλημα» των Ολυμπιακών Εγκαταστάσεων, ελλείψει αγοραστικού ενδιαφέροντος.

7. Ντόπινγκ και Αντιντόπινγκ – Η Ελλάδα στην πρωτοκαθεδρία του υγιούς και καθαρού αθλητισμού
α. Μετά τις θλιβερές εμπειρίες του 2004, αποτελεί κοινό τόπο ότι η Ελλάδα πρέπει να βρίσκεται σταθερά στην πρωτοκαθεδρία του καθαρού αθλητισμού και της πολιτικής αντιντόπινγκ. Η εναρμόνιση της χώρας με τους κανόνες του WADA, που ψηφίστηκαν δύο φορές ομόφωνα από την ελληνική Βουλή, συμβάλει θετικά προς αυτήν την κατεύθυνση. Οι ιδιωτικές προσπάθειες για την εμπέδωση κουλτούρας αντιντόπινγκ έχουν συμβάλλει επίσης, αλλά απαιτείται η ενίσχυσή τους, ιδίως στα σχολεία. Η Ελλάδα πρέπει να πρωτοστατήσει διεθνώς σε κάθε προσπάθεια αντιντόπινγκ, ιδιαίτερα στην ανίχνευση και καταπολέμηση του γονιδιακού ντόπινγκ, της χειρότερης αθλητικής μάστιγας όλων των εποχών.
β. Το ΕΣΚΑΝ μετασχηματιζόμενο σε ΝΠΙΔ και ενισχυόμενο με ένα ποσό 300.000 ευρώ ετησίως μπορεί να διενεργήσει πλήρως και αποτελεσματικά το σύνολο των απαιτουμένων ελέγχων. Είναι αναγκαίο να ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο αξιολόγησης και πιστοποίησης των δειγματοληπτών.
γ. Το Εργαστήριο Αναλυτικού Ελέγχου Ντόπινγκ (ΟΑΚΑ), το οποίο είναι ιδιαιτέρως αξιόπιστο, πρέπει να ενισχυθεί, έτσι ώστε να αποκτήσει περιφερειακή ακόμα και ευρωπαϊκή εμβέλεια.
δ. Το ΕΚΑΕ είναι δυστυχώς βυθισμένο σε άγονους συντεχνιακούς φατριασμούς. Το έργο που παρέχει στην διατροφική, αθλητιατρική και κλινική υποστήριξη των εθνικών ομάδων (θετικό αντιντόπινγκ) είναι από ελλειμματικό ως ανύπαρκτο. Απαιτείται η πλήρης αναδιοργάνωση του και ο στενός σύνδεσμος με δημόσιες δομές υγείας. Η υπολειτουργία του και οι αργομισθίες του πρέπει να σταματήσουν άμεσα.
ε. Το ΕΣΚΑΝ, το Εργαστήριο Ελέγχου Αντιντόπινγκ και το ΕΚΑΕ πρέπει να συνεργάζονται στο πλαίσιο μιας συντονιστικής δομής, που δεν αίρει την απαραίτητη αυτονομία τους, και να τελούν υπό τη γενική εποπτεία του ΕΟΑ.
στ. Οι απαραίτητοι πόροι για το αντιντόπινγκ πρέπει πρωτίστως να προκύπτουν από τις επαγγελματικές Ομοσπονδίες, οι οποίες οφείλουν να αντιληφθούν και να πειθαρχούν στην ανάγκη ένταξης στον προϋπολογισμό τους της σχετικής δαπάνης προς όφελος της καθαρότητας των αθλημάτων τους και της φερεγγυότητας συνολικά του ελληνικού αθλητισμού.
ζ. Οι ποινές σε αυτουργούς ή συμμετόχους διακίνησης ουσιών ντόπινγκ σε ιδιωτικά γυμναστήρια πρέπει να είναι δρακόντειες και οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι στα ιδιωτικά γυμναστήρια όσο γίνεται πιο αποτελεσματικοί και συχνοί.

8. Ο Επαγγελματικός Αθλητισμός και η αντιμετώπιση των χρόνιων παθογενειών του
α. Γενική πολιτική προσέγγιση του Επαγγελματικού Αθλητισμού
Ο Επαγγελματικός Αθλητισμός πρέπει να παραμείνει αυτοδιοικούμενος και να ρυθμίζει κυριαρχικά τα του οίκου του. Ο κρατικός παρεμβατισμός δεν αποτελεί μέσο εξυγίανσης του επαγγελματικού αθλητισμού. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Πολιτεία πρέπει να παραμένει άπραγη και αδρανής στις κρίσιμες χρόνιες παθογένειες του επαγγελματικού αθλητισμού, ιδίως τη βία στα γήπεδα και τη χειραγώγηση αγώνων για στοιχηματικούς, αγωνιστικούς και άλλους σκοπούς, σχετιζόμενους με την ισχύ διαφόρων παραγόντων.
Πέρα από το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ, ο ΕΟΑ πρέπει να λαμβάνει κάθε μέτρο που είναι απαραίτητο για την προώθηση και άλλων οικονομικά προσοδοφόρων επαγγελματικών αθλημάτων, ομαδικών και ατομικών. Η χώρα δεν έχει τίποτα να φοβηθεί και κανένα λόγο να αποτρέψει, στο όνομα κάποιου αναχρονιστικού ρομαντισμού, την επαγγελματική άθληση. Το τένις, η ποδηλασία και πολλά άλλα αθλήματα αποτελούν σε πολλές χώρες πηγή πλούτου και πυλώνες προσέλκυσης επισκεπτών, αλλά και συστηματικότερης καλλιέργειας των αθλημάτων αυτών και στο ερασιτεχνικό επίπεδο.
Από τις εμπειρίες της χώρας μας άλλωστε προκύπτει, παρά τα φαινόμενα υπερσυγκέντρωσης αγωνιστικής δύναμης σε δύο μόνο ομάδες, μια αρκετά καλή και διεθνώς επιτυχημένη και σταθερή πορεία του μπάσκετ, που έμμεσα στηρίζει και τις Εθνικές Ομάδες.

β. Η Βία στα γήπεδα – Η πρόταση «του Ποταμιού»

Σε επίπεδο εφαρμοσμένης πολιτικής, η βία στους αθλητικούς χώρους δεν είναι αντικείμενο φιλοσοφικών διερευνήσεων, αλλά πολύ συγκεκριμένων πρακτικών μέτρων που είναι αδύνατο να ληφθούν αν δεν συντονιστεί ο κρατικός μηχανισμός. Η αντιμετώπιση του φαινομένου έχει πολλές φορές επιχειρηθεί με επιμέρους αποτελέσματα, αλλά η εκρίζωσή του εξακολουθεί να είναι δυσχερής. Το νευραλγικό κέντρο της αντιμετώπισης του προβλήματος πρέπει να στηρίζεται στην υιοθέτηση του ακόλουθου μοντέλου, το οποίο προτείνουμε:
1. Οι αγώνες διεξάγονται υπό την ευθύνη των ομάδων και σύμφωνα με τους κανόνες που οριοθετούν οι ελληνικοί νόμοι και οι κανονισμοί των διεθνών ομοσπονδιών. Αν μία ομάδα αδυνατεί να επιβάλει τους κανονισμούς αυτούς, το γήπεδό της υφίσταται τις συνέπειες αναλόγων διοικητικών μέτρων περιορισμένης χρήσης έως και ολικής απαγόρευσης χρήσης της γηπεδικής εγκατάστασης. Η σχετική απόφαση που σήμερα λαμβάνει ο Υφυπουργός Αθλητισμού ή ο Γενικός Γραμματέας Αθλητισμού πρέπει να μεταφερθεί στο πεδίο ευθύνης του Προέδρου του ΕΟΑ.
Η απαράδεκτη συναλλαγή της καταβολής στην αστυνομία του 10% του ποσού των τηλεοπτικών δικαιωμάτων πρέπει να τερματιστεί προς όφελος του ερασιτεχνικού αθλητισμού. ΟΙ ΠΑΕ και οι ΚΑΕ λειτουργούν και ελέγχονται με τις κοινές διατάξεις του εμπορικού νόμου.
2. Η ΔΕΑΒ (Διαρκής Επιτροπή για την Αντιμετώπιση της Βίας) πρέπει να μεταβληθεί από όργανο γενικών επιστημονικών αναζητήσεων σε πρακτικό όργανο. Στο πλαίσιο των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων της, βαρύνουσα σημασία πρέπει να έχουν οι σχετικές εισηγήσεις συντονισμού της αστυνομίας και του ΕΟΑ. Πρέπει να μελετά και να κατατάσσει από πλευράς επικινδυνότητας κάθε αγωνιστική εκδήλωση και να εισηγείται τα κατάλληλα μέτρα. Πρέπει να τελεί σε διαρκή συνεδρίαση όλο το Σαββατοκύριακο.
Στη ΓΑΔΑ πρέπει να ιδρυθεί και να λειτουργήσει επιχειρησιακό κέντρο, το οποίο να παρακολουθεί τους αγώνες σε πραγματικό χρόνο και να ενεργεί άμεσα.
Ο ρόλος της Πολιτείας στην αντιμετώπιση της βίας δεν πρέπει να είναι δικαιοδοτικός ή τιμωτηρικός. Πρέπει να περιορίζεται στη λήψη των απαραίτητων μέτρων αποτροπής και καταστολής των επεισοδίων. Τα υπόλοιπα είναι θέματα της αθλητικής και της ποινικής δικαιοσύνης.
Το κόστος λειτουργίας του παραπάνω μηχανισμού πρέπει να επιβαρύνει τις ομάδες. Οι ζημίες που προκαλούνται από επεισόδια πρέπει επίσης να επιβαρύνουν τις ομάδες.
3. Οι σύνδεσμοι οπαδών που συχνά εξελίσσονται σε φυτώρια εγκλήματος πρέπει να ελέγχονται συχνά από την αστυνομία, από ειδική δομή που πρέπει να συσταθεί και, αν παραβαίνουν το νόμο, να κλείνουν.
4. Οι ποινές στους αυτουργούς και συμμέτοχους επεισοδίων πρέπει να είναι εύλογα αυστηρές για λόγους ειδικής και γενικής πρόληψης. Ουσιώδες μέτρο αποτελεί η απαγόρευση παρακολούθησης αγώνων που, επί ποινή διακοπής λειτουργίας του γηπέδου, πρέπει να εφαρμόζουν οι ίδιες οι ομάδες.
5. Η καλλιέργεια υγιούς αθλητικού πνεύματος και καταπολέμησης του οπαδισμού και του τυφλού φανατισμού είναι βασικό μέλημα της Πολιτείας, ιδιαίτερα στο σχολικό σύστημα.
Καταληκτικά το βασικό δόγμα εφαρμοσμένης πολιτικής συνοψίζεται:
«Ή η Ομοσπονδία και οι ομάδες μπορούν ή τα γήπεδα κλείνουν».
γ. Η χειραγώγηση αγώνων
Η χειραγώγηση αγώνων (στημένα ματς), αποτελεί, όπως είναι γνωστό, μια από τις μελανές σελίδες στη γενικότερη εξαθλίωση του ελληνικού ποδοσφαίρου. Η Πολιτεία πρέπει να αξιοποιεί το monitoring system της UEFA και κάθε άλλο διαθέσιμο στοιχείο και να το αποστέλλει στη δικαιοσύνη. Ο νόμος πρέπει να εξασφαλίζει μια λογική διάρκεια στη διαδικασία της δικαστικής διερεύνησης.

9. Οι Εθνικές Ομάδες
α. Οι Εθνικές Ομάδες του συνόλου των Ολυμπιακών Αθλημάτων, παίδων, νέων, ανδρών, νεανίδων και γυναικών αποτελούν την κορωνίδα της αθλητικής δραστηριότητας της χώρας. Δημιουργούν τα πρότυπα εκείνα που χρειάζεται η αθλητική προσπάθεια για να στρέφει τα παιδιά και τους νέους προς αυτήν. Η κάθε μορφής υποστήριξη των Εθνικών Ομάδων από την Πολιτεία είναι πρωταρχικό ζήτημα της εθνικής αθλητικής πολιτικής. Καμία ολιγωρία ή ανεπάρκεια δεν συγχωρείται στο ζήτημα αυτό. Η διάθεση των αναγκαίων πόρων για το σκοπό αυτό αποτελεί εθνική επένδυση.
β. Κάθε Εθνική Ομάδα πρέπει να έχει, εντός του συνόλου της εθνικής αθλητικής υποδομής, τη δική της αποκλειστική αθλητική εγκατάσταση, την αναγκαία προπονητική, αθλητιατρική, ψυχολογική υποστήριξη, την κάλυψη του κόστος των απαραίτητων αποστολών της, του κόστους λειτουργίας των εγκαταστάσεων της, τα αναγκαία κίνητρα και την προβολή της.

10. Η Αθλητική Νομοθεσία. Ο αναγκαίος εκσυγχρονισμός
Η αθλητική νομοθεσία είναι χαώδης και δαιδαλώδης. Η ανάγκη κωδικοποίησης και συστηματοποίησης, αλλά και αναθεώρησης, των δομών που στηρίζονται στο μοντέλο του κρατικοδίαιτου αθλητισμού είναι προφανής. Το έργο αυτό πρέπει να αναλάβει μια ομάδα ανθρώπων με ιδιαίτερη εξειδίκευση στο αθλητικό δίκαιο, αλλά και ιδιαίτερη εμπειρία στο αθλητικό γίγνεσθαι, με τη συμμετοχή και της ΕΟΕ.

11. Κάρτα Υγείας Αθλητών
Τα περιστατικά αιφνιδίων θανάτων, αλλά και τραυματισμών, είναι δυστυχώς αρκετά στους αθλητικούς χώρους. Η κάρτα υγείας του κάθε αθλητή και οι απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, αλλά και ο εξοπλισμός των γηπέδων και των αθλητικών εγκαταστάσεων με απινιδωτές και άλλα ιατρικά μέσα αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών, πρέπει να αποτελούν συστηματικό μέλημα της πολιτείας. Ο ΕΟΑ πρέπει να αναπτύξει την απαραίτητη συνεργασία με τις δομές του ΕΣΥ, οι οποίες έχουν εμπειρία και εξειδικευμένη γνώση στη πρόληψη και την αντιμετώπιση τέτοιων περιστατικών, και να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία τους, καθώς και να κατευθύνει το ΕΚΑΕ στην ανάληψη όλων των αναγκαίων πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

12. Ο Σχολικός Αθλητισμός
Το μάθημα της γυμναστικής στα σχολεία, ο σχολικός αθλητισμός και τα σχολικά πρωταθλήματα, η σύνδεση του σχολικού αθλητισμού με τους αθλητικούς χώρους και τη γενικότερη δραστηριότητα των ερασιτεχνικών σωματείων πρέπει να αποτελεί βασικό μέλημα του εκπαιδευτικού συστήματος σε πλήρη συντονισμό με τον ΕΟΑ.
Η αποκατάσταση των ωρών γυμναστικής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης είναι αναγκαιότητα ειδικά με το σύγχρονο τρόπο ζωής. Θα μπορούσε μάλιστα να συνδυαστεί με βασικές αρχές διατροφής ώστε να περνούν από νωρίς τα σωστά μηνύματα στα παιδιά.

13. Ειδικός Αθλητισμός
Η ελληνική Πολιτεία οφείλει να καλλιεργεί με απόλυτους όρους ισονομίας τον ειδικό αθλητισμό σε όλες τις κατηγορίες σωματικής αναπηρίας ή διανοητικής υστέρησης, σε στενή συνεργασία με τις σχολικές και προνοιακές δομές. Ο ειδικός αθλητισμός πρέπει να καλλιεργείται γενικά και χωρίς διάκριση σε όλες τις ηλικίες των ιδιαίτερα ευπαθών ομάδων του πληθυσμού.

14. Άθληση για Όλους
Ο Μαζικός Αθλητισμός είναι στοιχείο πολιτισμού, υγείας και ψυχαγωγίας του ελληνικού λαού. Καλλιεργείται αρκετά συστηματικά με πλήθος τοπικών δράσεων. Ο ΕΟΑ πρέπει να συντονίζει τις δράσεις αυτές και να συνεργάζεται στενά για τη προώθησή τους με τις περιφέρειες και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

15. Διεθνείς Αθλητικές Διοργανώσεις-Το παράδειγμα του Κλασσικού Μαραθωνίου της Αθήνας
Η Ελλάδα πρέπει να γίνει κοιτίδα, όσο γίνεται περισσότερο, διεθνών αθλητικών διοργανώσεων. Τα οφέλη από τη διαδικασία αυτή είναι πολλαπλά στο οικονομικό, το πολιτιστικό και το αθλητικό επίπεδο. Ο ΕΟΑ πρέπει να συντονίζει και να προωθεί το πλήθος των επιμέρους δράσεων και να αξιολογεί τα αποτελέσματά τους.
Ο Μαραθώνιος Δρόμος, που πραγματοποιείται με μεγάλη επιτυχία κάθε χρόνο, είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, το οποίο μπορεί να αποτελέσει πρότυπο ενός πλήθους σημαντικών αθλητικών γεγονότων, που μπορούν να πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα, με πολύ μεγάλα και σημαντικά αποτελέσματα στο χώρο του πολιτισμού, του αθλητισμού και του τουρισμού. Η περαιτέρω ανάπτυξη και διεθνής προβολή του κλασσικού Μαραθωνίου της Αθήνας πρέπει να αποτελεί τον πυρήνα της ανά την επικράτεια συντονισμένης δράσης . Σταθερή επιδίωξη της χώρας πρέπει να είναι η διεθνής κατοχύρωση, ως παγκοσμίου ρεκόρ στο Μαραθώνιο δρόμο, του ρεκόρ που επιτυγχάνεται στην κλασσική διαδρομή.

16. Αθλητικός Τουρισμός
Ο αθλητικός τουρισμός είναι η αναξιοποίητη πρόκληση για τον ελληνικό αθλητισμό. Πρέπει να καλλιεργηθεί συστηματικά και με συγκεκριμένο σχέδιο. Οι κλιματολογικές συνθήκες και οι εγκαταστάσεις της χώρας επιτρέπουν την ανάπτυξη του πυλώνα αυτού, ο οποίος θα προσελκύσει, εκτός από επισκέπτες, σημαντικές ιδιωτικές επενδύσεις, ιδίως στο χώρο του γκολφ και διαφόρων θαλασσίων αθλημάτων.

17. Διεθνής Αθλητική Συνεργασία. Αθλητική Διπλωματία
Η αθλητική συνεργασία με άλλες χώρες, που περιορίζεται σήμερα στη σύναψη ανούσιων συνήθως αθλητικών πρωτοκόλλων, χωρίς πρακτική εφαρμογή, πρέπει να δώσει τη θέση της σε μία επεξεργασμένη και λεπτομερή πολιτική αθλητικής συνεργασίας με άλλες χώρες, με τεράστια οφέλη για τη χώρα μας. Η Ελλάδα πρέπει να επωφεληθεί από την πείρα της εξαιρετικής αθλητικής συνεργασίας που έχει με την Κύπρο και να αντλήσει από την οδό αυτή τεχνογνωσία, να προσελκύσει τουρισμό και να συμβάλλει γενικότερα, υπό τις οδηγίες του ΥΠΕΞ, στις διακρατικές σχέσεις της χώρας.

18. Από τις αρμοδιότητες στην ουσία.
Η σημερινή ΓΓΑ έχει αρμοδιότητες επί παντός επιστητού. Για τους προπονητές, για τις αθλητικές εγκαταστάσεις, για τα αθλητικά επαγγέλματα, για τα γυμναστήρια, για αδειοδοτήσεις αγώνων κλπ
Κατά κανόνα, το ομιχλώδες αυτό γραφειοκρατικό σύστημα είτε στερείται ουσίας, είτε δεν μπορεί να ασκηθεί χωρίς να προκαλεί πολυποίκιλες στρεβλώσεις και αγκυλώσεις. Η εξέταση των αρμοδιοτήτων αυτών, μίας προς μία, προς την κατεύθυνση απαλλαγής του αθλητικού γίγνεσθαι από τη γραφειοκρατική ασφυξία, πρέπει να συντελεστεί αμέσως, αποφασιστικά και χωρίς καμία ταλάντευση. Και μόνο το έργο αυτό θα δώσει τόσο μεγάλη αναπτυξιακή ώθηση στον ελληνικό αθλητισμό που θα εξέπληττε ακόμα και τον πλέον δύσπιστο.
«Το Ποτάμι» μελετά και έχει απόλυτη επίγνωση των λύσεων που απαιτούνται για να διαρραγεί οριστικά ο γόρδιος δεσμός του κρατικού εναγκαλισμού στο αθλητικό γίγνεσθαι. Το έργο αυτό είναι απαραίτητο για να πάρει στη σύγχρονη ζωή σάρκα και οστά η συνταγματική πρόβλεψη του αθλητισμού ως, πραγματικού και όχι πλασματικού, εννόμου αγαθού που μπορεί να το απολαύσει ο έλληνας πολίτης.

Επίλογος
Ο αθλητισμός αποτελεί ένα από τα πλέον ουσιώδη στοιχεία του ελληνικού πολιτισμού. Έχει βαθιές, πανάρχαιες ρίζες στις παραδόσεις και στην ιστορία του έθνους μας. Η Ελλάδα είναι η γενέτειρα του αθλητισμού και του αθλητικού ιδεώδους.
Η οικονομική κρίση προφανώς δεν μπορούσε να αφήσει ανέγγιχτο το αθλητικό γίγνεσθαι. Ο φαύλος κύκλος της παρακμής και ο κίνδυνος της κατάρρευσης, παρά την αξιοσημείωτη αντοχή, έχει για τα καλά επηρεάσει, όχι μόνο τα οικονομικά του αθλητισμού, αλλά και τη ψυχολογία των αθλητών μας.
Οι χρόνιες παθογένειες των δομών της αθλητικής οργάνωσης, που έκρυβε κάτω από το χαλί ο πακτωλός των πόρων, έρχονται στην επιφάνεια με πολύ δεινότερη όψη.
Χρειάζονται μεγάλες τομές. Χρειάζονται μεγάλες αποφάσεις. Η παρούσα πρόταση, ανοικτή στην ευρύτερη δυνατή διαβούλευση επιχειρεί να δώσει απάντηση στις σύγχρονες ανάγκες του ελληνικού αθλητισμού. Ο εμπλουτισμός της μέσω διαλόγου, αλλά και αντιπαράθεσης, και η σφυρηλάτηση μιας κατεύθυνσης προς μια νέα δημιουργική εποχή για τον ελληνικό αθλητισμό, καθώς και η υπέρβαση εμμονών και αγκυλώσεων του παρελθόντος, είναι καθήκον όχι μόνο των πολιτικών δυνάμεων, αλλά και του συνόλου των ανθρώπων που υπηρετούν και αγαπούν τον αθλητισμό.

Σχετικά