21 Μαρτίου, 2016

Ο φασισμός με το αγγελικό πρόσωπο

Φωτεινή Λεομπίλλα

Τον φασισμό με το αγγελικό πρόσωπο να φοβάσαι πιότερο! Ο άλλος είναι εύκολα αναγνωρίσιμος. Έχει αναλυθεί, γνωρίζουμε πρόσωπα και καταστάσεις, έχουμε συνδέσει “συνήθεις” θύτες με πράξεις και πρακτικές. Είναι λοιπόν σχετικά εύκολο, σε περίπτωση που δεν ταυτίζεσαι ιδεολογικά μαζί του, να τον αποστρέφεσαι, αυτόν και τους εκφραστές του. Υπάρχει όμως ένας άλλου είδους φασισμός, συνήθως υποβόσκων, που σαν μια κόκκινη κλωστή, διαπερνά την ελληνική κοινωνία σε όλους τους τομείς της και σε όλες της τις εκφάνσεις. Είναι εκείνος ο φασισμός που εκφράζεται μέσα από ρατσιστικά και σεξιστικά σχόλια, εν είδει αστεϊσμών, μεταξύ των μελών μιας παρέας. Είναι ο εκφοβισμός των πιο αδύναμων παιδιών-εφήβων από παρέες ομηλίκων με τη μορφή "καζούρας" ή "πειράγματος" που τυγχάνει και της αποδοχής των ενηλίκων. Είναι το "κράξιμο" κάποιου/ας που η εμφάνιση ή η συμπεριφοράτου/της απάδει από αυτή της κυρίαρχης αντίληψης ή απλά της δικής μας αντίληψης.

Αυτού του είδους ο φασισμός απαντάται σε ανθρώπους που συνήθως διέπονται από μια μανιχαϊστικη λογική, η σύνθεση μάλλον τους μπερδεύει,θεωρούν ότι "όποιος δεν είναι σαν κ εμάς, είναι εχθρός μας". Οι φορείς αυτών των φασιστικών ιδεών μπορεί να είναι οι γονείς μας, οι γείτονές μας, οι συνάδελφοι στη δουλειά, οι φίλοι μας, που "ε, εντάξει, καμιά φορά λένε ή κάνουν και καμιά χοντράδα, αλλά είναι καλά παιδιά". Και βέβαια τέτοιοι τύποι "ευδοκιμούν" και στη δημόσια σφαίρα, όπου μπορεί να προβάλλουν το προφίλ του δήθεν προοδευτικού, αλληλέγγυου, αγωνιστή, με καλλιτεχνικές ανησυχίες, πνευματικού ανθρώπου, φέρελπι πολιτικού. Οι τελευταίοι είναι και οι πιο επικίνδυνοι καθώς η η αναγνωρισιμότητα τους τους καθιστά προνομιακούς συνομιλητές στο δημόσιο διάλογο με αποτέλεσμα τη δημιουργία "ακολούθων" που συνήθως, στα πλαίσια μίμησης-προσπάθεια ταύτισης με το "είδωλο τους" υιοθετούν τους λεξιλογικούς τους κώδικες και συμπεριφορές.

Όλοι οι παραπάνω τύποι φορέων φασιστικών αντιλήψεων έχουν μια κοινή συνισταμένη, "Το φόβο του άλλου". Αυτό μεταφράζεται σε μια "δυσανεξία" απέναντι στο διαφορετικό, γίνεται ρατσισμός, χλευασμός. Όλοι αυτοί αποτελούν εκφραστές αυτού που θα ονόμαζα "Ο φασισμός με το αγγελικό πρόσωπο". Συμπαθείς, οικείοι, ενίοτε σε "ιλουστρασιόν" περιτύλιγμα, ψευτοεπαναστάτες, ντεμέκ διανοούμενοι, διαχέουν σαν υποδόρια ένεση, το δηλητήριο τους, αναπαράγοντας αρνητικά στερεότυπα και διαιωνίζοντας το στίγμα για όσους δεν ανταποκρίνονται στα φυλετικά, σεξουαλικά, αισθητικά, πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά τους πρότυπα. Είναι αυτοί που πρέπει, όλοι όσοι θέλουν να θεωρούν τον εαυτό τους ως "σκεπτόμενους ανθρώπους", να μάθουν, αρχικά να τους αναγνωρίζουν και μετά να τους "απομονώνουν" προκειμένου να πάψουν να έχουν βήμα και επιρροή στο κοινωνικό σύνολο.

Οι προκλήσεις για την ελληνική κοινωνία στις μέρες μας είναι τεράστιες. Φτωχοποίηση, ανεργία, εγκλωβισμένοι μετανάστες, «τροφοδοτούν» τις ρητορικές μίσους και ενισχύουν όσους τις χρησιμοποιούν. Και αυτό θα είναι κάτι που πρέπει να αποφύγουμε πάσει θυσία. Ο Φασισμός, έτσι όπως τον ξέρουμε αλλά και εκείνος που παρουσιάζεται με ένα πιο αθώο, «αγγελικό πρόσωπο» συνιστούν απειλή για τη συνοχή της κοινωνίας μας γι αυτό και πρέπει να αντισταθούμε ως πολίτες, να μην ενδίδουμε στις «σειρήνες» τους και να καταδικάζουμε όσους «προωθούν» με τη στάση και συμπεριφορά τους πρακτικές βίας, ρατσισμού και μισαλλοδοξίας. Με «αγγελικό πρόσωπο» ή όχι, ο φασισμός είναι το ίδιο επικίνδυνος. Είναι αναγκαίο, λοιπόν, όλοι μας να αντιληφθούμε ότι η διαφορετικότητα είναι πλούτος και όχι απειλή για τη κοινωνία και να "εκπαιδευτούμε" ως πολίτες προκειμένου να στεκόμαστε απέναντι στον Άλλον, το διαφορετικό με σεβασμό, υποστήριξη και αγάπη, προσπαθώντας να τον γνωρίσουμε και όχι να τον αποκλείσουμε.

* Η Φωτεινή Λεομπίλλα είναι υπεύθυνη του ΣΑΑΣ