28 Μαΐου, 2015

Κυβερνώντες χωρίς σεβασμό στην κυβέρνηση

της Χλόης Βλασσοπούλου Εάν οι κυβερνώντες δεν σέβονται αλλήλους και τους θεσμούς που εκπροσωπούν πως μπορούν άραγε να υπηρετήσουν και να σεβαστούν τους κυβερνωμένους, δηλαδή την κοινωνία των πολιτών;

Γράφει η Χλόη Βλασσοπούλου

Πριν από μερικές μέρες ζήσαμε ένα συμβάν που δύσκολα συναντά κανείς σε μία ευνομούμενη πολιτεία: η πρόεδρος της Βουλής καταφέρθηκε κατά αξιωματικού της ελληνικής αστυνομίας που συντόνιζε τον αποκλεισμό της οδού Βασιλίσσης Σοφίας από τα ΜΑΤ κατά την διάρκεια πορείας στο κέντρο της Αθήνας. Υπερβαίνοντας τον θεσμικό της ρόλο ως προέδρου της Βουλής, μετατράπηκε σε υπουργό προστασίας του πολίτη θεωρώντας πως έχει αρμοδιότητα να επιπλήξει όργανα της ελληνικής αστυνομίας. Πολύ ορθά ο αστυνομικός υποδιευθυντής στον οποίο απευθύνθηκε της εξήγησε πως ασκούσε το καθήκον του εκτελώντας τις εντολές που είχε λάβει από τους προϊσταμένους του.

Ο διαχωρισμός των διαφορετικών λειτουργιών του κράτους σε εκτελεστική, νομοθετική και δικαστική εξουσία αποτελεί την βάση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Η θεωρία αυτή αναπτύχθηκε από τον Locke και τον Montesquieu προκειμένου να περιορίσει φαινόμενα αυθαιρεσία και καταχρήσεων αυτών που ασκούν κρατική εξουσία. Η "κυβέρνηση" είναι ένα συλλογικό όργανο της εκτελεστικής εξουσίας του οποίου τα μέλη επιφορτίζονται με αρμοδιότητες κατ’αντιστοιχία των υφιστάμενων υπουργείων, ενώ η Βουλή είναι το κατ’εξοχήν όργανο της νομοθετικής εξουσίας. Κάθε ενέργεια που παραβιάζει τα σύνορα μεταξύ τους αποτελεί πλήγμα στη δημοκρατία. Εάν η Πρόεδρος της Βουλής έχει κάποια διαφωνία για τον τρόπο λειτουργίας των σωμάτων ασφαλείας ή την φύλαξη της Βουλής καλείται να αναζητήσει επίλυση εντός του κυβερνώντος κόμματος, του οποίου είναι στέλεχος, απευθυνόμενη στον αρμόδιο υπουργό και όχι παραβιάζοντας τον διαχωρισμό των κρατικών λειτουργιών. Ως εκ τούτου, σε καμία περίπτωση δεν έχει αρμοδιότητα να επιπλήττει ένα όργανο που δεν βρίσκεται υπό την εξουσία της και που δεν πρέπει να λογοδοτεί παρά στους προϊσταμένους του.

Η δημοκρατία δεν εξασφαλίζεται μόνο με την διαμόρφωση θεσμών αλλά και με τον σεβασμό αυτών των θεσμών. Εάν οι κυβερνώντες δεν σέβονται αλλήλους και τους θεσμούς που εκπροσωπούν πως μπορούν άραγε να υπηρετήσουν και να σεβαστούν τους κυβερνωμένους, δηλαδή την κοινωνία των πολιτών;

* Η Χλόη Βλασσοπούλου είναι υπεύθυνη του τομέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

28 Μαΐου 2015