19 Δεκέμβριος, 2018

Κι όμως, ο Μινώταυρος (του νεοφιλελευθερισμού) δεν ζει στην Ευρώπη

Γιώργος Στρατόπουλος

Τις δύο τελευταίες δεκαετίες οι κοινωνικές δαπάνες στην Ευρώπη αυξάνονται. Σε όλο τον κόσμο οι οικονομικές ανισότητες διευρύνονται εκτός από την Ευρώπη. Και όμως, όλοι μιλούν για επέλαση του νεοφιλελευθερισμού στην Ευρώπη!

Ακούμε διαρκώς επικρίσεις για τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που ασκούνται στην Ευρώπη. Άλλοτε από αριστερά, άλλοτε από δεξιά, στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη, η κριτική αυτή είναι πολύ διαδεδομένη.

Αλλά για ποιες «νεοφιλελεύθερες» πολιτικές κατηγορείται η Ευρώπη; Οι περισσότεροι αναφέρονται στην υποχώρηση του κοινωνικού κράτους. Διότι ο νεοφιλελευθερισμός, ανάμεσα σε άλλα, πρεσβεύει μικρότερο κοινωνικό κράτος, λιγότερο δαπανηρό, με χαμηλότερες ανάγκες χρηματοδότησης και λιγότερους φόρους. Όμως, όπως όλοι ξέρουμε από την πραγματική ζωή, η Ευρώπη είναι η ήπειρος με το μεγαλύτερο κοινωνικό κράτος και τους περισσότερους φόρους.

Εντάξει, θα μου πείτε, η Ευρώπη δεν ήταν νεοφιλελεύθερη αλλά τώρα  στρέφεται σε νεοφιλελεύθερες πολιτικές που απειλούν το κοινωνικό κράτος. Ας δούμε μερικά στοιχεία  αυτής της… στροφής.

Διάγραμμα Ι

Dapanes

 

Δαπάνη για κοινωνικό κράτος

Στην Ευρώπη από το 1995 –από τότε η Eurostat διαθέτει σχετικά στοιχεία- η δαπάνη για Κοινωνική Προστασία εδώ, Υγεία εδώ και Συντάξεις(1) εδώ δεν μειώνεται αλλά αυξάνεται [Διάγραμμα Ι, πηγή: Eurostat(2)].

Παράλληλα με την αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης αυξάνεται και η δυσαρέσκεια των πολιτών για τα συνεχώς αυξανόμενα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Δεν είναι τυχαίο πως η Λέγκα του Σαλβίνι και το Κίνημα των 5 Αστέρων στην Ιταλία, η ακροδεξιά της Λεπέν και η Αριστερά του Μελανσόν στη Γαλλία θέτουν ως προτεραιότητα τη μείωση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

«You’re bleeding us dry»3 φώναζαν οι συνταξιούχοι στη Γαλλία τον Μάρτιο του 2018 εδώ.

«Η γενιά σας συνταξιοδοτείται στην ίδια ηλικία με τους γονείς σας αλλά με προσδόκιμο ζωής 10-15 χρόνια παραπάνω», απάντησε ο Εμανουέλ Μακρόν. Στη Γαλλία σήμερα, τα γιλέκα της οργής ανθίζουν στα λιβάδια του χαμένου συνταξιοδοτικού παραδείσου.

Η γήρανση του πληθυσμού επιβαρύνει το συνταξιοδοτικό σύστημα και το σύστημα υγείας. Αποτέλεσμα της επιβάρυνσης είναι κάποιες κοινωνικές παροχές να περιορίζονται παρά την αυξημένη δαπάνη των ευρωπαϊκών κοινωνικών προϋπολογισμών.

Η επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής είναι ευχάριστη εξέλιξη,  πιέζει όμως το ευρωπαϊκό κοινωνικό κράτος και οι ευρωπαίοι δυσφορούν. Και λαϊκιστές πολιτικοί που δεν έχουν καμιά απάντηση στο πρόβλημα, δεξιοί και αριστεροί,  αξιοποιούν το κύμα της δυσφορίας καταγγέλλοντας την Ευρώπη για νεοφιλελεύθερες πολιτικές. Ούτε προτάσεις σοβαρές για το συγκεκριμένο ζήτημα έχουν, ούτε μπορεί να τεκμηριωθεί ότι η Ευρώπη τα τελευταία 23 χρόνια ασκεί νεοφιλελεύθερες πολιτικές στο πεδίο των κοινωνικών δαπανών.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ.

* Ο Γιώργος Στρατόπουλος είναι στέλεχος του χρηματοοικονομικού τομέα

Πηγή: Protagon