6 Μάρτιος, 2018

Η τοξική Αριστερά

Σώτη Τριανταφύλλου

Το ΠΑΣΟΚ επισημοποίησε την αριστερή ηγεμονία η οποία αναδύθηκε γύρω στο 1974 ως μια μορφή ρεβανσισμού. Στον πολιτισμό, η αριστερά είχε επικρατήσει ακόμα νωρίτερα, αλλά το ΠΑΣΟΚ σφράγισε αυτή την επικράτηση επιβάλλοντας τη δημοτική γλώσσα, μεταρρυθμίζοντας το εκπαιδευτικό σύστημα και προωθώντας εκσυγχρονιστικούς νόμους. Παρά τα αντιδεξιά συνθήματα –Ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά– ο παπανδρεϊσμός δεν δίχασε τους Έλληνες περισσότερο από όσο ήταν διχασμένοι: η λαϊκιστική πολιτική και ρητορεία επέτρεψε στον χρόνο να αμβλύνει τις αιχμηρές γωνίες· εξάλλου, η δεξιά, προκειμένου να μην εξαφανιστεί, υιοθέτησε παρόμοια πολιτική και ρητορεία. Οι διαφορές ανάμεσα στα κόμματα περιορίστηκαν στην καταγωγή τους: η δεξιά καταγόταν από βασιλόφρονες ή συντηρητικούς φιλελευθέρους· η αριστερά από το λεγόμενο προοδευτικό κέντρο και τον κομμουνιστικό χώρο με τις ποικιλίες του. Η μακρά διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ και της πασοκοποιημένης δεξιάς έστρεψε την Ελλάδα σε λανθασμένη κατεύθυνση: αν και ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε την ευκαιρία και τη μοναδική δύναμη –ευρεία και ενθουσιώδη δημοτικότητα, σχετικά ευνοϊκή οικονομική συγκυρία– να αναμορφώσει τη χώρα σύμφωνα με τα πρότυπα του πολιτισμένου κόσμου, εφάρμοσε αντιδυτική πολιτική, συχνά κραυγαλέα δημαγωγική, κολακεύοντας ταυτοχρόνως το ΚΚΕ. Αντί να αποκαλύψει την εγκληματική του μυθολογία, ακολούθησε πολιτική κατευνασμού, ενισχύοντας αυτή τη μυθολογία: το ΚΚΕ είχε σχετικά μικρή εκλογική βάση αλλά τεράστια ακτινοβολία και δυνατότητες επιρροής που θεμελιώνονταν σε ιστορικά ψεύδη και σε συνωμοσία σιωπής.

ΤΟ ΠΑΣΟΚ δεν θέλησε να εξελιχθεί σε ευρωπαϊκό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα· ο αστικός πολιτισμός που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 βούλιαξε στη λαϊκότητα, σε αμφίβολες ηθικές και αισθητικές αξίες. Φυσικά, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η συνέχεια του ΠΑΣΟΚ· η συνεργασία του με το κόμμα των ΑΝΕΛ, αν και αναγκαστική –τραβάτε με κι ας κλαίω– αποκαλύπτει το διπλό του πρόσωπο. Μολονότι πιστεύει ότι είναι η πρώτη αριστερή κυβέρνηση, δεν είναι παρά μια παραλλαγή του ΠΑΣΟΚ· όχι επειδή πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ προσχώρησαν στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά διότι εκφέρει τον ίδιο λόγο και κραδαίνει την ίδια ιδεολογία. Την κραδαίνει απειλητικά οξύνοντας τις αντιθέσεις μεταξύ των Ελλήνων και διασπείροντας κοινωνικό μίσος, φθόνο, μικροψυχία. Το φαινόμενο εντείνεται από την ανέχεια, καθώς κι από την ενηλικίωση μιας γενιάς σε περιβάλλον οικονομικής κρίσης: εκατοντάδες χιλιάδες νέοι μεγαλώνουν στο καθεστώς ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και, όπως συμβαίνει συνήθως, γίνονται φορείς και εκφραστές του Zeigest.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, καθώς προέρχεται από το ΚΚΕ αλλά συνδέεται επίσης με τον τροτσκισμό και τον αναρχισμό, εμφανίζει τους νοσογόνους παράγοντες όλων των κύκλων που βρίσκονται αριστερότερα του κέντρου. Και καθώς, εξαιτίας της συγκυρίας, δεν μπορεί να εφαρμόσει αριστερό πρόγραμμα στην οικονομία –εφόσον έχει κλείσει η στρόφιγγα του ξένου χρήματος–πασχίζει να εφαρμόσει αριστερό πρόγραμμα στο εποικοδόμημα και να προβάλει αριστερή ρητορική· κάτι εκ φύσεως ανέξοδο. Verba volant.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ.

* Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου