14 Μάρτιος, 2017

Η Παιδεία χρειάζεται πραγματική συναίνεση με καινοτόμες δράσεις και όχι ιδεοληψίες και κοκορομαχίες

Γιώργος Μαυρωτάς

Προτάσεις του Ποταμιού για τις σχολικές μονάδες, τους εκπαιδευτικούς και τη διοίκηση της εκπαίδευσης

Στην εκδήλωση της Πρωτοβουλίας για Παιδεία & Ανάπτυξη (ΠΡΩ.ΠΑΙΔΕΙ.Α) με θέμα «Νέο σχολείο - Νέα διοίκηση: Αποκέντρωση, Συμμετοχή, Λογοδοσία, Αξιολόγηση», η οποία πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 13 Μαρτίου 2017, συμμετείχαν ο Γραμματέας Κοινοβουλευτικού Έργου και βουλευτής Αττικής του Ποταμιού Γιώργος Μαυρωτάς και η σχολική σύμβουλος και υπεύθυνη για θέματα προσχολικής, Α’ βάθμιας και Β’ βάθμιας εκπαίδευσης στο Ποτάμι κα. Μαργαρίτα Γερούκη.

Ο κ. Μαυρωτάς παρουσίασε τις θέσεις του Ποταμιού για την Παιδεία ενώ στάθηκε και σε συγκεκριμένες προτάσεις που έχει καταθέσει το Ποτάμι για τη διοίκηση της εκπαίδευσης, τους εκπαιδευτικούς και τη λειτουργία και οργάνωση των σχολικών μονάδων. Στην ομιλία του τόνισε ότι η παιδεία για κάθε κοινωνία είναι μια μακροπρόθεσμη επένδυση που απαιτεί όραμα και στόχο, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να υπάρχουν αποκλεισμοί τουναντίον ίσες ευκαιρίες με στόχο την αριστεία και όχι τον εξισωτισμό. Έκρινε ότι για τα θέματα παιδείας χρειάζεται διαβούλευση, ζύμωση και υπερκομματική προσέγγιση, χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες, προϋποθέσεις τις οποίες εξαρχής πρεσβεύει το Ποτάμι καταθέτοντας τις προτάσεις του. Μάλιστα συμπλήρωσε ότι η συναίνεση πρέπει να είναι ειλικρινής, πραγματική και αμφίδρομη και όχι εικονική μακριά από κοκορομαχίες και ιδεοληψίες.

Στη συνέχεια ακολουθεί το πλήρες κείμενο της τοποθέτησης και ορισμένες προτάσεις του Ποταμιού για την εκπαίδευση και ειδικότερα για τη διοίκηση της εκπαίδευσης.

Η παιδεία για κάθε κοινωνία είναι μια μακροπρόθεσμη επένδυση που απαιτεί στόχο και όραμα. Το δικό μας όραμα είναι μια παιδεία χωρίς αποκλεισμούς, ίσες ευκαιρίες, στοχεύοντας όμως και στην αριστεία (όχι στην ισοπέδωση, είμαστε όλοι ίσοι δεν είμαστε όλοι ίδιοι). Ισότητα δεν σημαίνει εξισωτισμός. Το σχολείο δεν είναι κήπος με γκαζόν να το κουρέψουμε ομοιόμορφα, αλλά ανθόκηπος όπου πρέπει να αφήσουμε όλα τα λουλούδια να ανθίσουν.

Χρειαζόμαστε μια παιδεία με ουσία, περιεχόμενο και συμβολή στην ανάπτυξη. Να φύγουμε επιτέλους από τα «χαρτιά» και να πάμε στα γράμματα, στο περιεχόμενο. Για μας το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα καλλιεργήσουμε τη δημιουργικότητα στο σχολείο και πώς θα καλλιεργήσουμε ολοκληρωμένες προσωπικότητες. Να βάλουμε εκτός από τις γνώσεις και τις δεξιότητες (διαχείριση χρόνου, ομαδικότητα, κοινωνικές δεξιότητες, δημιουργικότητα). Πρέπει να αντλούν ικανοποίηση από τις ώρες τους στο σχολείο οι μαθητές. Τίποτε δεν γίνεται καλά αν γίνεται με το ζόρι.

Θέματα όπως η αποδέσμευση του Λυκείου από τις εισαγωγικές και το εθνικό απολυτήριο, η ενίσχυση τεχνικής εκπαίδευσης με την κατάργηση των κοινωνικών στερεοτύπων που την θεωρούν αποπαίδι, είναι κομβικά.

Κάποια πιο συγκεκριμένα σημεία για τη Σχολική μονάδα:

• Περισσότεροι βαθμοί ελευθερίας στα σχολεία, όχι σε ένα γραφειοκρατικό, ασφυκτικό εναγκαλισμό με το υπουργείο. Να ανοίξουν τα σχολεία στις τοπικές κοινωνίες.

• Αποκατάσταση και επέκταση του θεσμού των προτύπων πειραματικών σχολείων σε όλη την Ελλάδα και στην τεχνική εκπαίδευση με προτεραιότητα στις φτωχότερες περιοχές (διπλασιασμός τους ως το 2018). Έχουμε κάνει προτάσεις στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων τον περασμένο Μάιο, αγνοείται η τύχη τους.

• Αυτονομία του Λυκείου ως εκπαιδευτική βαθμίδα. Εθνικό απολυτήριο μετά από αντικειμενική αξιολόγηση ενιαίας μορφής από τον Έβρο ως την Γαύδο. Αυτή η ενιαία αξιολόγηση δεν μπορεί παρά να εμπεριέχει μια μορφή «τράπεζας θεμάτων».

• Αναβάθμιση της επαγγελματικής τεχνικής εκπαίδευσης με δυνατότητες πρακτικής άσκησης και διασύνδεση με την παραγωγή.

• Εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

• Εισαγωγικές εξετάσεις στα πανεπιστήμια που θα εξετάζουν την κριτική σκέψη και όχι την αποστήθιση και την παπαγαλία και θα έχουν τη μορφή τεστ γνώσεων και δεξιοτήτων με βάση τα διεθνή πρότυπα (π.χ. Το S.A.T. στις ΗΠΑ).

• Να επανέλθει το κατώφλι εισόδου (π.χ. η βάση του 10 ή το εθνικό απολυτήριο) για την πρόσβαση στα Πανεπιστήμια. Πέρα από τη συγκριτική αξιολόγηση των μαθητών πρέπει να υπάρχει και ένα απόλυτο μέτρο.

• Τα τμήματα των πανεπιστημίων και ΤΕΙ καθορίζουν τον αριθμό των εισακτέων, τα εξεταζόμενα μαθήματα και τους συντελεστές βαρύτητας των μαθημάτων. Αν τα τμήματα το επιθυμούν μπορεί να μετράει και ο βαθμός του απολυτηρίου.

• Εκπαιδευτικοί

• Αποκομματικοποίηση της διοίκησης της εκπαίδευσης και στροφή σε αξιοκρατικές, ανοιχτές, διαφανείς, διαδικασίες.

• Πραγματική αξιολόγηση όλων των εκπαιδευτικών συνοδευόμενη με κίνητρα εξέλιξης, όχι ισοπεδωτική. Υπάρχουν φιλότιμοι και αδιάφοροι εκπαιδευτικοί στις τάξεις. Πρέπει να επιβραβευθούν οι πρώτοι και να κινητοποιηθούν οι δεύτεροι.

• Νέοι διορισμοί με ένα διαφανές σύστημα αξιολόγησης. Θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο την προσφορά και εμπειρία των εκπαιδευτικών αλλά και την επίδοση (εξετάσεις ΑΣΕΠ, ακαδημαϊκά προσόντα κ.λπ.). Ένα μικτό σύστημα αξιολόγησης που θα περιλαμβάνει όλα τα κριτήρια.

• Μείωση των αποσπάσεων καθηγητών και δασκάλων σε θέσεις εκτός τάξης στο 20% του σημερινού αριθμού. Ακόμα δεν έχει απαντήσει το Υπουργείο στο πόσοι είναι οι αποσπασμένοι καθηγητές και δάσκαλοι σε κόμματα, βουλευτές, υπουργεία κ.λπ.

• Δημιουργία αντικειμενικού, διαφανούς συστήματος έγκαιρης ανάθεσης διδασκαλίας σε αναπληρωτές καθηγητές χωρίς «παράθυρα» και δυνατότητες παρέμβασης, έτσι ώστε να μην ξεκινάμε με κενά κάθε Σεπτέμβριο.

• Επιμόρφωση συνεχής, εκμεταλλευόμενοι και τις νέες τεχνολογίες όπως την εξ’ αποστάσεως ασύγχρονη εκπαίδευση.

Κάναμε προτάσεις πέρσι τον Μάιο στο πλαίσιο του διαλόγου στη Διαρκή Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων για αξιολόγηση διδασκόντων, αυτονομία σχολικών μονάδων, τράπεζα θεμάτων, εθνικό απολυτήριο, εισαγωγή στην τριτοβάθμια. Χρειαζόμαστε μια σχολική μονάδα με περισσότερους βαθμούς ελευθερίας. Όσο περισσότερους βαθμούς ελευθερίας έχει ένα σύστημα τόσο καλύτερα μπορεί να βελτιστοποιηθεί. Το βασικό απαιτούμενο όμως είναι διαφάνεια, έλεγχος, λογοδοσία. Το ζητούμενο είναι να βγάζει το σχολείο ολοκληρωμένες προσωπικότητες με κριτική, αναλυτική, συνδυαστική σκέψη, και όχι παπαγάλους που μπορούν να αποστηθίσουν πληροφορίες. Να ξέρουν να μαθαίνουν και όχι να μαθαίνουν να ξέρουν.

Κάποια ενδεικτικά μέτρα για τη διοίκηση της εκπαίδευσης

1) Ουσιαστική εφαρμογή του Μέντορα για τον πρωτοδιόριστο εκπαιδευτικό, ο οποίος θα τον καθοδηγεί και παρακολουθεί μέσα και έξω από την τάξη.

2) Η διαδικασία επιλογής του πρωτοδιόριστου θα πρέπει να περιλαμβάνει απαραίτητα συνέντευξη καθώς και δειγματική διδασκαλεία.

3) Υποχρεωτική εξ αποστάσεως (ασύγχρονη) επιμόρφωση εκπαιδευτικών. Συγκεκριμένα: Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει υποχρεωτικά να επικαιροποιούν τις γνώσεις τους πάνω στο αντικείμενο τους και στις σύγχρονες διδακτικές μεθόδους μέσα από ένα πρόγραμμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης. Την ευθύνη για το έλεγχο και την καθοδήγηση θα πρέπει να έχουν οι σύμβουλοι και ο διευθυντής.

4) Online παροχή βοήθειας από συμβούλους στους εκπαιδευτικούς για διάφορα θέματα, εκπαιδευτικά και παιδαγωγικά.

5) Αναβάθμιση του ρόλου του Διευθυντή του σχολείου αφού πρώτα εκπαιδευτεί σε ένα υποχρεωτικό πρόγραμμα διοίκησης εκπαιδευτικών μονάδων, όπως αυτό του Ανοικτού Πανεπιστημίου.

6) Τα σχολεία θα πρέπει να είναι ελεύθερα να αναλάβουν καινοτόμες δράσεις και όχι να είναι απόλυτα εγκλωβισμένα στα αναλυτικά προγράμματα σπουδών. Για παράδειγμα να μπορούν όπως και τα πειραματικά να δημιουργούν ομίλους.

7) Δημιουργία κουλτούρας αξιολόγησης. Σε αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει η πιλοτική εφαρμογή θέτοντας προς αξιολόγηση μερικούς απλούς και πολύ βασικούς δείκτες.

8) Υπεύθυνος αυτοαξιολόγησης θα πρέπει να είναι ο διευθυντής και εξωτερικής αξιολόγησης θα πρέπει να είναι οι σύμβουλοι αφού πρώτα περάσουν αναλυτικό σεμινάριο επιμόρφωσης και εκπαιδευτούν κατάλληλα.

9) Αξιολόγηση και παράλληλα αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών τα οποία θα πρέπει διαρκώς να αξιολογούνται από μάχιμους εκπαιδευτικούς.

10) Αξιολόγηση βιβλίων και γενικά εκπαιδευτικού υλικού με τη συνεργασία και αρωγή επιστημονικών φορέων πχ. Ένωση φιλολόγων , Ελληνική Μαθηματική Εταιρία κ.ά.

11) Δημιουργία πλατφόρμας όπου τα σχολεία θα ανεβάζουν όλες τους τις επιπλέον δράσεις. Η πλατφόρμα αυτή θα πρέπει να είναι ανοικτή στο κοινό ώστε να ενημερώνεται για τις δραστηριότητες του κάθε σχολείου.

12) Πιθανή μελλοντική δυνατότητα επιλογής σχολείου από γονείς.

13) Το σχολείο πρέπει να γίνει κέντρο πολιτισμού και παιδείας για κάθε γειτονιά μέσα από δράσεις και πρωτοβουλίες του συλλόγου καθηγητών και γονέων.

Αυτές είναι κάποιες από τις ιδέες για αλλαγές που χρειάζεται το εκπαιδευτικό μας σύστημα κατά την άποψή μου. Χρειάζονται ζύμωση, διαβούλευση, επεξεργασία αλλά δίνουν ένα στίγμα για το ποιες πρέπει να είναι κατά τη γνώμη μου οι κατευθύνσεις για την Ελληνική εκπαίδευση όλων των βαθμίδων τη σημερινή εποχή. Χρειάζεται βέβαια υπερκομματική προσέγγιση, να βγάλουμε ιδεολογικές παρωπίδες και να δούμε χωρίς κόμπλεξ ότι το εκπαιδευτικό μας σύστημα πάσχει και χρειάζεται γιατρειά. Μια γιατρειά που μπορεί κάποιους να ξεβολέψει πρόσκαιρα αλλά το οφείλουμε στις επόμενες γενεές.

Για να γίνει λοιπόν αυτό χρειάζεται μια ευρύτερη συναίνεση. Συναίνεση όμως που προϋποθέτει ειλικρίνεια και είναι αμφίδρομη για να είναι πραγματική και όχι εικονική. Η παιδεία είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε σε κοκορομαχίες και ιδεοληψίες.

* Ο Γιώργος Μαυρωτάς είναι Γραμματέας Κοινοβουλευτικού Έργου

Σχετικά