9 Δεκεμβρίου, 2017

Οι γνώμες - κομφετί

Σώτη Τριανταφύλλου

Ακούγονται δυο αντικρουόμενες επικρίσεις: το ότι πολλοί άνθρωποι εκφράζουν γνώμη για πράγματα που δεν ξέρουν και το ότι μερικοί μιλάνε ή γράφουν, ξανά και ξανά, για τα ίδια. Το πρώτο παράπονο είναι εύλογο· το δεύτερο είναι απόρροια του πρώτου φαινομένου, το οποίο, για τους πολλούς, θεωρείται φυσιολογική και επιθυμητή κατάσταση. Πέρα από την υπερφόρτιση πληροφοριών, τη δημόσια και ιδιωτική μας ζωή χαρακτηρίζει η υπερφόρτιση γνωμών. Η συμπεριφορά αυτή έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις ώστε όποιος ασχολείται αποκλειστικά με τα ζητήματα που περιλαμβάνονται στον κύκλο των γνώσεων, των ικανοτήτων και των ενδιαφερόντων του κρίνεται ως εμμονικός και βαρετός. Αίφνης, αδικαιολόγητα μεγάλος αριθμός ανθρώπων εκφέρουν γνώμη για την κλιματική αλλαγή, για το ισλαμιστικό φαινόμενο, για τη διεθνή διπλωματία ― δεν την εκφέρουν μόνο, είναι ικανοί να εμπλακούν σε άγριες διαμάχες χωρίς να έχουν ιδέα για το επίμαχο ζήτημα. Οι γνώμες πετιούνται από το μυαλό σαν κομφετί. Και θεωρούνται μέρος μιας δήθεν ανώτερης ταυτότητας: «Δεν θα μου πεις εσύ...»

Γίνονται δύο λάθη. Το πρώτο: οι άνθρωποι εκφράζουν απόψεις για θέματα είτε που δεν τους ενδιαφέρουν, είτε τα οποία δεν έχουν, έτσι κι αλλιώς, συγκεκριμένη απάντηση ― τις εκφράζουν απλώς και μόνο για να πουν κάτι· λες και η σιωπή, η απόσταση, μαρτυρεί διανοητική μειονεξία. Θυμάμαι ανθρώπους, που, τον καιρό της χρηματιστηριακής κερδοσκοπίας, μιλούσαν για το χρηματιστήριο με μια σιγουριά («ο δείκτης θα φτάσει στις 7.000!»), που, φυσικά, δεν είχαν οι ίδιοι οι χρηματιστές. Στην πραγματικότητα, δεν αδιαφορούσαν για το χρηματιστήριο· απλώς ήταν κάτι που βρισκόταν στην επικαιρότητα. Το δεύτερο λάθος: πολλοί άνθρωποι δίνουν βιαστικές απαντήσεις σε πολύπλοκα ερωτήματα που απαιτούν πιθανότατα σπουδές, έρευνα, σκέψη, ειδίκευση. Από τις βιαστικές απαντήσεις, που είναι συχνά συμπίλημα από θραύσματα ιδεολογίας και πληροφόρησης, προκύπτουν δεισιδαιμονίες, ιδεοληψίες, θεωρίες συνωμοσίας και άλλες ποικιλίες ανοησιών. Προπάντων προκύπτει μια ενοχλητική φλυαρία, συχνά κακόβουλη αλλά ακόμα συχνότερα ένδειξη ενός διανοητικού κενού που πρέπει να γεμίσει με το μπλα μπλα του ξερόλα.

Διαβάστε τη συνέχεια εδώ.

* Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου

PHP Code Snippets Powered By : XYZScripts.com