19 Ιανουαρίου, 2018

Η απομόνωση της Βρετανίας

Οντίν Λιναρδάτου

Η Βρετανία φαίνεται πως μένει μόνη και έρημη. Οι παλιές της αγάπες την εγκαταλείπουν και θα χρειαστεί πολύ χρόνος για να επουλωθούν οι «πληγές».

Οι σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες περνούν την πιο ψυχρή περίοδο τους και η Ευρώπη σκληραίνει τη στάση της ενόψει του Μπρέξιτ.

Μόλις ένα χρόνο πριν η βρετανίδα πρωθυπουργός Τερίζα Μέι ταξίδευε στην Ουάσινγκτον και ένιωθε περήφανη που είναι η πρώτη ξένη ηγέτιδα που θα συναντούσε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Από τότε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι και φτάσαμε στην ακύρωση της επίσημης επίσκεψης του Τραμπ στο Λονδίνο. Αφορμή τα εγκαίνια του νέου κτιρίου της αμερικανικής πρεσβείας στο Λονδίνο. Ένας έξαλλος αμερικανός πρόεδρος ανακοινώνει στο προσφιλές του twitter ότι δεν θα πάει στη Βρετανία και εξηγεί πως ο λόγος που ακυρώνει το ταξίδι του στο Λονδίνο είναι ότι δεν είναι πολύ ικανοποιημένος από το γεγονός ότι η κυβέρνηση Ομπάμα πούλησε ίσως την καλύτερη πρεσβεία στο Λονδίνο, που βρισκόταν σε περίοπτη θέση, για «ψίχουλα» απλώς και μόνο για να κατασκευάσει μια νέα, σε μια απομακρυσμένη περιοχή, για 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια

«Κακή συμφωνία. Θέλανε να κόψω εγώ την κορδέλα- ΟΧΙ!» Φυσικά οι δηλώσεις του προκάλεσαν σάλο, εντάσσονται στα προσφιλή του fake news μια που η απόφαση για την αλλαγή του κτιρίου ελήφθη μήνες προτού αναλάβει την προεδρία ο Μπαράκ Ομπάμα και κρίθηκε απαραίτητη για λόγους ασφαλείας.

Ο βρετανικό τύπος αλλά και βουλευτές των Εργατικών σχολίασαν αμέσως μετά πως ο αμερικανός πρόεδρος στην πραγματικότητα ακύρωσε την επίσκεψη του γιατί γνώριζε πως κανείς δεν επιθυμούσε να τον δει στο Λονδίνο και θα ερχόταν αντιμέτωπος με δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές.

Σύμφωνα με του Φαϊνάνσιαλ Τάιμς ακόμα και η βασίλισσα ανακουφίστηκε γιατί ήταν ένθερμη θαυμάστρια του Μπαράκ Ομπάμα και το να δειπνήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ θα της ήταν δυσβάσταχτο.

Όπως και νάχει όμως οι καιροί είναι πολύ δύσκολοι για τη Βρετανία και την πρωθυπουργό Τερίζα Μέι. Η υπόσχεση για μία «χρυσή Βρετανία» στην μετά Μπρέξιτ εποχή δεν φαίνεται να εκπληρώνεται.

Ο κ. Τραμπ θα βρεθεί βέβαια στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός για να συνομιλήσει με ανθρώπους, με ηγέτες, με επιστήμονες που είναι αναφανδόν υπέρ της παγκοσμιοποίησης και που δεν τρέφουν και μεγάλη εκτίμηση στο πρόσωπο του. Για την κοινωνική δικαιοσύνη μπορούν να συζητήσουν η Άνγκελα Μέρκελ και ο Εμανουέλ Μακρόν αλλά ο Τραμπ; Οι Ευρωπαίοι δεν συμπαθούν τον αμερικανό πρόεδρο και θα το δείξουν στο Νταβός εκτιμούν αναλυτές.

Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Pew τα 4/5 των ευρωπαίων πίστευαν ότι ο Μπαράκ Ομπάμα έχει τα απαραίτητα προσόντα για να ηγηθεί της παγκόσμιας κοινότητας, μόλις το 1/5 πιστεύει ότι ο Τραμπ μπορεί να το κάνει.

Όλα αυτά είναι εξαιρετικά θλιβερά για τη Βρετανία που παραδοσιακά θεωρούσε στενότερο σύμμαχο της τις ΗΠΑ και όχι την ΕΕ. Το βρετανικό κατεστημένο επιθυμούσε ανέκαθεν να χαίρει ειδικής μεταχείρισης από την Ουάσινγκτον αν και κρυφά ανησυχούσε μήπως εξελισσόταν σε μία χώρα – ικέτιδα.

Ένα μυστικό έγγραφο που έρχεται στη δημοσιότητα 60 χρόνια μετά και είχε δοθεί στην κυβέρνηση του Χάρολντ Μακμίλαν αποδεικνύεται προφητικό. Σύμφωνα με το έγγραφο όσο πιο εξαρτημένη είναι η Βρετανία από την Ουάσινγκτον τόσο ο υπόλοιπος κόσμος και κυρίως η Ευρώπη θα την βλέπουν σαν τη μαριονέτα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Και όσο πιο στενή θα γίνεται η σχέση Λονδίνου – Ουάσινγκτον τόσο μεγαλύτερο θα είναι το τίμημα που θα πληρώσει η Βρετανία αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να φύγουν από τη σχέση αυτή.

Και αυτό συμβαίνει σήμερα. Ο πρόεδρος Τραμπ γυρίζει την πλάτη του στην πρωθυπουργό Μέι. Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη με το τεράστιο οικονομικό βάρος του Μπρέξιτ και με τη διάλυση της προνομιακής σχέσης που είχε με τις ΗΠΑ.

Το Λονδίνο, γράφει ο Φίλ Στέφενς, έκανε τις επιλογές του και τώρα δεν πρέπει να παραπονείται για τις συνέπειες που είχαν αυτές. Η κ.Μέι ελπίζει ότι θα αναθερμάνει τις σχέσεις της με τον κ. Τραμπ στο Νταβός. Αναλυτές υποστηρίζουν πως αυτό θα ήταν ολέθριο λάθος μια που θα έπληττε ακόμα περισσότερο το κύρος της Βρετανίας.

Η ιδιαίτερη σχέση, που πρέπει να διαφυλαχτεί με κάθε θυσία πάντως, δεν είναι αυτή της Βρετανίας με τις ΗΠΑ γράφουν οι FT αλλά αυτή που διατήρησε την ειρήνη στην Ευρώπη και αποτέλεσε τον πυρήνα της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.

Οι ΗΠΑ, ακόμα και με τον Τραμπ πρόεδρο, πρέπει να συνεχίσουν να είναι αφοσιωμένες στην Ευρώπη και η Ευρώπη πρέπει να αναγνωρίσει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο απόλυτος εγγυητής της παγκόσμιας ασφάλειας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έκανε πράξη τις απειλές του να εγκαταλείψει το ΝΑΤΟ και μέχρι τώρα οι διαφωνίες του για το Ιράν και τη Μέση Ανατολή είναι ελεγχόμενες. Βοηθάει και το γεγονός πως έχει κοντά του αρκετούς ανθρώπους που δεν συμμερίζονται την περιφρόνηση του, την απέχθεια του για τους συμμάχους του.

Η ανάγκη για μία ισχυρή διατλαντική συμμαχία είναι ισχυρότερη από ποτέ.

Οι αρχές και οι αξίες της δύσης βρίσκονται μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις όπως είναι επιμονή της Κίνας να επανασχεδιάσει την παγκόσμια τάξη πραγμάτων. Και σε αυτή τη χρονική συγκυρία Ευρώπη και Αμερική δεν δείχνουν πρόθυμες να παλέψουν για τη σχέση τους. Η ευθύνη ανήκει πρωτίστως του Ντόναλντ Τραμπ.

*Η Οντίν Λιναρδάτου είναι υπεύθυνη διεθνών σχέσεων στο Ποτάμι

Πηγή: Μεταρρύθμιση