23 Μάρτιος, 2019

Γιατί η Αστυνομία δεν εφαρμόζει τον GDPR

Βασίλης Σωτηρόπουλος

Είδαμε πρόσφατα τις εικόνες μιας 90χρονης γυναίκας που είχε προσαχθεί από αστυνομικούς του ΑΤ Αμπελοκήπων της Θεσσαλονίκης επειδή φέρεται ότι πουλούσε χειροποίητα τερλίκια χωρίς άδεια στη λαϊκή. Γιατί έπρεπε να δούμε την ηλικιωμένη μέσα στο ίδιο το αστυνομικό τμήμα να διασύρεται δίνοντας δαχτυλικά αποτυπώματα και οι φωτογραφίες της να κυκλοφορήσουν στο Διαδίκτυο. Ακόμη κι αν η λήψη δεν έγινε από τους αστυνομικούς του τμήματος, αλλά από τρίτα πρόσωπα, είναι αυτό επιτρεπτό χωρίς την συγκατάθεση της κυρίας;

Από τις 25.5.2018 έχει τεθεί σε εφαρμογή σε όλη την Ε.Ε. ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων, ο λεγόμενος και GDPR. Μαζί με αυτόν, η Ε.Ε. έχει θεσπίσει και την Οδηγία 680/2016, η οποία πολύ απλά επιβάλλει τους ίδιους κανόνες στις Αστυνομίες των κρατών μελών, αλλά επειδη οι αστυνομικές υπηρεσίες ανήκουν στον σκληρό πυρήνα του κράτους, οι κανόνες πρέπει να ενσωματωθούν δεν ισχύουν απευθείας όπως του GDPR, αλλά πρέπει να ψηφιστεί εναρμονιστικός νόμος από τη Βουλή. Ένα σχετικό νομοσχέδιο ήταν έτοιμο πέρσι τον Μάρτιο, όμως ουδέποτε ως τώρα κατατέθηκε για ψήφιση στη Βουλή.

Η Ελλάδα έχει παραβιάσει την προθεσμία για την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων από τις αστυνομικές αρχές και τις άλλες αρχές της δίωξης του εγκλήματος! Είναι πολύ πιθανό σύντομα το κράτος μας να συρθεί στο Δικαστήριο της Ε.Ε. και να καταδικαστεί να πληρώσει πρόστιμο για μη εμπρόθεσμη ενσωμάτωση των κανόνων.

Το χειρότερο όμως είναι ότι οι Αστυνομικές υπηρεσίες δεν φαίνεται να διασφαλίζουν όπως πρέπει την μυστικότητα των προανακριτικών ερευνών τους. Αυτές οι υποχρεώσεις του δεν προϋποθέτουν την ενσωμάτωση καμίας Οδηγίας, είναι δεσμευτικοί κανόνες του Ελληνικού δικαίου. Η υποχρέωση της υπηρεσιακής εχεμύθειας, ο σεβασμός των προσωπικών δεδομένων των πολιτών, η διαμόρφωση συνθηκών απορρήτου για κάθε έρευνα και η απαγόρευση της λήψης εικόνων ατόμων που προσάγονται στις αρχές είναι δεσμευτικοί κανόνες κατοχυρωμένοι εδώ και δεκαετίες. Δεν υπάρχει λοιπόν καμία απολύτως δικαιολογία για τις περπτώσεις της παραβίασής τους, όπως δεν υπάρχει και καμία δικαιολογία όταν το κράτος δεν εκπληρώνει τις ευρωπαϊκές του υποχρεώσεις για σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

* Ο Βασίλης Σωτηρόπουλος είναι δικηγόρος, υποψήφιος Ευρωβουλευτής με το Ποτάμι