21 Αυγούστου, 2018

Για όλα τα ματάκια που χάθηκαν. Για τη λύση, που υπάρχει

Μίλτος Κύρκος

Οχι, δεν θα σας πω ποιος έφταιξε για τη μεγάλη φωτιά της Αττικής ή για το τι μεγαλεπήβολο πρέπει να γίνει αύριο. Είναι ανείπωτος ο πόνος των ανθρώπων, είναι μεγάλος ο πόνος της κοινωνίας και δεν χρειάζεται. Δεν λέω να μην αποδοθούν ευθύνες, να μην κουνήσουμε το δάχτυλο, να μην απαιτήσουμε απαντήσεις, να μην κρατήσουμε στον νου μας για λίγο παραπάνω τις εικόνες τόσων χαμογελαστών ανθρώπων που δεν είναι πια μαζί μας. Οχι, όλα αυτά πρέπει να γίνουν – και γίνονται: με οργή, με υπερβολές, με δικαιολογημένη επιμονή και με αδικαιολόγητα μικρή ιστορική μνήμη, πάντως γίνονται. Αρα ποιος ο λόγος να πούμε κι άλλα;

Γιατί εγώ θα σας πω γιατί δεν θα αλλάξει τίποτα. Γιατί σε μερικά χρόνια, σε κάποιο άλλο μέρος, θα θρηνήσουμε άλλα θύματα, πάλι μικρά παιδιά που θα μας αφήσουν βουβούς από απελπισία, πάλι όμορφα ζευγάρια που χάθηκαν φροντίζοντας ο ένας τον άλλο, πάλι ηλικιωμένους που δεν πρόλαβαν. Και πάλι μικρές ψυχούλες ζώων που τα λέμε συντροφιάς, που κι αυτά δεν κατάλαβαν, παρά τη φρίκη της φωτιάς. Και δεν θα είναι μόνο αυτοί. Θα προστεθούν σε όσους χάθηκαν από μια νεροποντή, από τα νερά που βρήκαν τα ρέματα χτισμένα από νόμιμα (πια) σπίτια. Από αυτούς που χάθηκαν γιατί τα επιτελικά σχέδια πνίγηκαν μόλις φύσηξε δυνατός αέρας, λες και ήταν σχέδια για νηνεμία. Από αυτούς που σκοτώνονται κάθε μέρα σε δρόμους χωρίς ελέγχους, χωρίς κανόνες, χωρίς μέτρο. Σε αυτούς που θα σβήσουν περιμένοντας το ασθενοφόρο που είναι κολλημένο στην κίνηση, καθώς είναι κλειστοί από αυτοκίνητα οι λεωφορειόδρομοι ή η ΛΕΑ. Σε αυτούς που η πολιτεία είχε υποχρέωση να τους σώσει ή, έστω, να τους προσφέρει μια ευκαιρία να σωθούν. Και δεν θα το κάνει. Και θα γεμίσουν πάλι οργή οι πολίτες, οι εφημερίδες, τα social media. Οργή και θυμό και απελπισία. Και σε λίγο θα ξεχάσουν. Πάλι. Οπως πάντα. Θα το θυμούνται πολύ έντονα μόνο οι άνθρωποι των χαμένων, γιατί είναι άδικα χαμένοι. Αλλά η αίσθηση της ανημποριάς θα τους πνίγει, μαζί με την απόγνωση, καθώς η κοινωνία θα προχωράει ξεχνώντας, για άλλη μια φορά.

Και δεν θα αλλάξει τίποτα επειδή η αιτία των όσων ανέφερα προηγουμένως δεν ξεριζώνεται ούτε με οργή ούτε με φωνές ούτε με γιούργια σ’ ένα ταμπούρι, πόσω μάλλον με έναν νόμο και ένα άρθρο. Γιατί εάν αυτά χρειάζονταν, θα είχαν ήδη γίνει. Πόσες στιγμές δεν θυμάται ο καθένας μας που ο νους σταμάτησε από το σοκ, η ανάσα κόπηκε, ένα βουβό «δεν μπορεί!» μας ξέφυγε; Ε, αυτά τα τόσο δυσβάσταχτα αλλά και σταθερά επαναλαμβανόμενα συναισθήματα θα είχαν αλλάξει το σύστημα, εάν όντως αυτό μπορούσε να αλλάξει με τέτοιο τρόπο. Καθώς, εκ του αποτελέσματος κρίνοντας, τα προβλήματα παραμένουν, ας το πάρουμε επιτέλους απόφαση: έτσι το σύστημα δεν αλλάζει!

Αφού, λοιπόν, δεν αλλάζει, όπως μπορούμε πια να συμφωνήσουμε, γιατί σας ταλαιπωρώ; Προσθέτουμε τις απελπισίες μας; Μοιρολογούμε δημόσια για να μικρύνει ο πόνος; Μαστιγώνουμε το σύστημα, όπως ο Ξέρξης τα νερά του Ελλήσποντου, για να ξεδώσουμε;

Το σύστημα δεν αλλάζει ΕΤΣΙ. Μια μικρή, απλή λέξη, όσο απλή είναι και η αιτία του προβλήματός μας. Αρκεί να το περιγράψουμε και θα τη βρούμε.

Το πρόβλημα, λοιπόν, στο Μάτι και τη Ραφήνα και παλαιότερα στην Ηλεία, στη Ρικομέξ, στη Σάμαινα, στα Τέμπη και παντού ήταν πως αυτός που είχε την αρμοδιότητα να ενεργήσει δεν το έκανε. Είτε μέσω της πρόληψης είτε μέσω της δράσης κατά τη διάρκεια της κρίσης. Και δεν το έκανε ούτε από ανικανότητα ούτε από ευθυνοφοβία ούτε από ανοργανωσιά ούτε από έλλειψη μέσων ούτε από αδιαφορία. Ή, έστω, μπορεί κάθε φορά να υπήρχε και κάτι απ’ όλα αυτά, αλλά δεν ήταν το κυρίαρχο, γιατί τα παραδείγματα είναι άπειρα και κάτι που επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο έχει σταθερή, κοινή αιτία. Δεν είναι, λοιπόν, το κακό το ριζικό μας, δεν φταίνε οι ξένοι πράκτορες, δεν θέλει ξήλωμα ο κάθε αρχηγός, δήμαρχος ή περιφερειάρχης, πόσω μάλλον ο πρωθυπουργός. Αυτοί πρέπει να λογοδοτήσουν για άλλα, κυρίως γιατί πάντα μας αφήνουν με την εντύπωση ότι εάν υπήρχε τρόπος να κρύψουν τις ευθύνες κάτω από ένα χαλί, θα το έκαναν χωρίς δεύτερη σκέψη. Και οποιαδήποτε παραίτηση θα ήταν δείγμα ευθύνης και σεβασμού.

Ομως όλα αυτά έγιναν για έναν λόγο – και εδώ κρύβεται η απλότητα της αιτίας: γιατί δεν υπάρχει αρμόδιος ή, για την ακρίβεια, υπάρχουν πολλοί, άρα κανένας. Το πρόβλημα έχει ονοματεπώνυμο – και λέγεται διοίκηση. Ονοματίζοντάς το, κάνουμε ένα μικρό μόνο βήμα, ένα βήμα που δεν είναι αρκετό, αλλά είναι αναγκαίο. Χωρίς αυτό, θα κυνηγάμε πάντα ανεμόμυλους και θα προσωποποιούμε ευθύνες σε άτομα που ούτε καταλαβαίνουν τι τους λέμε. Και καθώς δεν καταλαβαίνουν, από ένστικτο αυτοσυντήρησης και μόνο, μας απαντούν ασυνάρτητα πράγματα, πως φταίει η άναρχη και αυθαίρετη δόμηση που όλοι νομοθέτησαν, τα σχέδια που όλοι υπέγραψαν, αλλά κανείς εξωτερικός σύμβουλος δεν αξιολόγησε, τα τεχνικά μέσα που αναπτύχθηκαν με αυταπάρνηση, αλλά αργά, λάθος ή χωρίς συνεργασίες και τόσα άλλα. Σωστές απαντήσεις η κάθε μία από αυτές, λάθος η κατεύθυνση. Γιατί, όπως είπαμε πιο πριν, σημαντικό είναι ποιος είναι ο αρμόδιος, ο Ενας, που διοικεί κάθε φορά.

Ομως δεν θα μείνουμε εκεί, στον ορισμό του ονόματος, γιατί στο μυαλό πολλών η διοίκηση είναι η Λερναία Υδρα, ο Εκατόγχειρος, ένα κεφάλι κόβεις, κάτι διορθώνεις, δέκα άλλα πετάγονται. Ναι, δεν θα αλλάξει το κράτος σε μια ημέρα, αλλά αυτό δεν είναι αιτία να μην ξεκινήσουμε την αλλαγή σήμερα, με μια μόνο απαίτηση από αυτή ή την όποια επόμενη κυβέρνηση: απαιτούμε η αναμόρφωση της διοίκησης να ξεκινήσει άμεσα, από το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων. Να αναμορφωθεί ο μεγάλος κατάλογος των πλήρως καταγεγραμμένων αρμοδιοτήτων όλων των νομικών προσώπων, με τελικό στόχο να μην υπάρχουν 9 αρμοδιότητες κατάσβεσης πυρκαγιάς μοιρασμένες σε 43 δομές, όπως σήμερα, αλλά ένας αρμόδιος για κάθε θέμα, με ιεράρχηση των υφιστάμενων δομών. Για όλα τα θέματα, από τις πυρκαγιές μέχρι τις αδειοδοτήσεις, από την καθαριότητα μέχρι τη διάσωση, από την οδική ασφάλεια μέχρι την προστασία του πολίτη.

Και πώς θα γίνει αυτό; Ή απλά σας λέω ωραία λόγια, αφού… δεν θα αλλάξει τίποτα;

Δεν θα αλλάξει τίποτα, εάν περιμένετε από ένα κόμμα να το κάνει, γιατί κανένα κόμμα δεν θέλει χωρίς λόγο να εμπλακεί σε διαδικασίες που κάποιους μπορεί να στενοχωρήσουν. Γιατί, κακά τα ψέματα, δεν έχουμε τυχαία τέτοιο μπλέξιμο αρμοδιοτήτων. Το πελατειακό κράτος δημιουργήθηκε από τα κόμματα για να θρέφεται από το μπλέξιμο αυτό. Για τη μικρή και τη μεγάλη διαφθορά. Και το Ποτάμι, που φάνηκε πως θα μπορούσε να εκβιάσει τα άλλα κόμματα θέτοντάς το ως όρο συμμετοχής στην όποια κυβερνητική πλειοψηφία βρίσκεται αδύναμο, μπλεγμένο σε μάχη επιβίωσης.

Αρα; Γυρίζουμε στα μοιρολόγια;

Υπάρχει και μια άλλη λύση. Αφού κάθε κομματική πρωτοβουλία θα πέσει στο κενό λόγω της ακραίας πόλωσης, εναπόκειται στους πολίτες η λύση. Ενα μικρό κείμενο λίγων γραμμών που θα δηλώνει ότι οι πολίτες αρνούνται να ψηφίσουν οποιοδήποτε κόμμα δεν ξεκινάει το πρόγραμμά του με τα παραπάνω. Και ένα εκατομμύριο υπογραφές. Δεν χρειάζονται τα ωραία λόγια για τη μεταρρύθμιση του Δημόσιου που όλοι αναμασούν, δεν μας καίει η αξιολόγηση, δεν χρειάζονται μνημόνια. Ξεκαθάρισμα αρμοδιοτήτων και διαφάνεια, ώστε να ξεχωρίζουν οι υπεύθυνοι για καθετί. Αυτό αρκεί!

Θα το κάνει κανείς; Ενα κείμενο, μια παρέα εκτός κομμάτων, κάποιο κανάλι, όλα τα κανάλια, τα social media που μας δικτυώνουν. Δεν θέλει πολλά, μια ματιά στα καμένα θα έπρεπε να είναι αρκετή. Για όλα τα ματάκια που χάθηκαν. Γιατί απλά δεν αντέχουμε άλλο.

* Ο Μίλτος Κύρκος είναι ευρωβουλευτής

Πηγή: Νέα Σελίδα