9 Ιανουαρίου, 2017

«Φώτα»…ομίχλης

Πέτρος Ι. Μπούγιας

Ο Αμερικανός συγγραφέας James A. Michener έγραφε: «Μια εποχή αποκαλείται σκοτεινή όχι επειδή το φως δεν μπορεί να λάμψει, αλλά επειδή οι άνθρωποι αρνούνται να το δουν.»

Στις 6 Ιανουαρίου γιορτάζονται τα Θεοφάνεια ή Φώτα δηλάδή η βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή. Στα Ιωάννινα μια μεγάλη πομπή που ξεκινάει από την εκκλησία της Μητρόπολης παίρνει το δρόμο που οδηγεί λίμνη Παμβώτιδα. Μπροστά τα εξαπτέρυγα, πίσω οι κληρικοί με τα επίσημα τους άμφια, ακολουθούν «οι αρχές του τόπου» και παραπίσω το πλήθος συνοδεία των μουσικών ήχων της μπάντας. Ο Αγιασμός των Υδάτων πραγματοποιείται με τη ρίψη του Σταυρού στο νερό από τον ιερέα όπου θαρραλέοι κολυμβητές, οι επωνομαζόμενοι και «βουτηχτάδες», βουτούν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν τον Τίμιο Σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου, αλλά και να δεχθούν τις τιμές και τις ευχές των συντοπιτών τους. Οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα, το ίδιο και οι σειρήνες των καραβιών. Οι πιστοί εθιμοτυπικά πίνουν με ευλάβεια από τον αγιασμό, συμβολικά τρεις γουλιές, και ραντίζουν μ’ αυτόν τα σπίτια, τα δέντρα, τα χωράφια και τα ζώα τους. Ο ιερέας περιφέρει το Σταυρό και ραντίζει με ένα κλωνί βασιλικό,«αγιάζοντας» και «φωτίζοντας» τους χώρους των σπιτιών και της εργασίας για να φύγει μακριά κάθε κακό. Οι λαϊκές δοξασίες συνέδεαν τον φωτισμό των σπιτιών με την εξαφάνιση των καλικάντζαρων, τους οποίους φαντάζονταν να φεύγουν έντρομοι με την έλευση του ιερέα.Ο Αγιασμός στη χώρα μας έχει ουσιαστικά την έννοια της καθαρσης, του εξαγνισμού των ανθρώπων, καθώς και της απαλλαγής του από την επήρεια των δαιμονίων.

Η γιορτή των Φώτων όμως ημερολογιακά σηματοδοτεί και το τέλος της εορταστικής περιόδου των Χριστουγέννων και την επιστροφή στην πραγματικότητα του νέου έτους. Και αν κάθε καινούργια χρονιά συνοδεύεται από προσδοκίες και στόχους, για το 2017 οι περισσότεροι κρατούν «μικρό καλάθι» αφού το 2016 «μας άλλαξαν τα φώτα»! Οι φετινές γιορτές άλλωστε είχαν ως χαρακτηριστικό το «μούδιασμα» για το τι μέλλει γεννέσθαι. Ανταλλαγή ευχών που σχεδόν κανένας δεν πιστεύει και αγωνία, φόβος για το αύριο. H αισιοδοξία δεν έκανε ποδαρικό στα περισσότερα σπίτια. «Οι καλικάντζαροι της πολιτικής» είναι ακόμη εδώ και η κάθαρση, ο εξαγνισμός, η απαλλαγή των Ελλήνων από «τους δαίμονες» τους άγχους, της ανασφάλειας, τις ληξιπρόθεσμες οφειλες, τα χρέη, τον εφιάλτη της ανεργίας δεν ήρθε ουτε με τον αγιασμό.

Όπως και το τρένο της ανάπτυξης δεν έρχεται. Πιθανότατα δεν φθάνει στα μέρη μας όχι επειδή εκτροχιάστηκε στη διαδρομή αλλά επειδή οι ράγες είναι στρωμένες λάθος, παρακάμπτωντας την Ελλάδα ως σημείο στάσης. Για να αλλάξουμε πορεία, να μεταρρυθμίσουμε τις ράγες απαιτείται κόπος, δουλειά, προσπάθεια και ασφαλώς σχέδιο για να τις ξαναστρώσουμε κατά τέτοιο τρόπο ώστε να σταματάει έγκαιρα για να επιβιβαστούμε και εμείς στο «δρομολόγιο της ανάπτυξης». Αντ αυτού όμως προτιμάμε να αποποιούμαστε κάθε προσπάθειας και ευθυνών και να ρίχνουμε το φτάιξιμο στο μηχανοδηγό, στους προηγούμενους που έκαναν το δίκτυο, στα βαγόνια και στο τρένο που δεν σφύριξε τρείς φορές…

Το όχημα «λεωφορίον ο πόθος», μεταφέρει ως επιβάτες τους Έλληνες που στα χρόνια της κρίσης έχασαν την κανονικότητα, το βιοτικό επίπέδο που είχαν συνηθίσει, την αξιοπρέπια, την αισιοδοξία και κουβαλάει τις αποσκευές τους που είναι φορτωμένες με ευσεβείς πόθους, όνειρα και ελπίδες. Όμως ο δρόμος του δύσβαστος, με πολλές στροφές, κοτρώνες που κλέινουν τη δίοδο, από τις κατολισθήσεις των «ευρωπαικών αλλά και των παγκόσμιων βουνών» και το τοπίο ομιχλώδες. Ορατότης μηδέν.

Ακουλουθούμε τα πίσω φώτα του μπροστινού οχήματος που αχνοφαίνονται και η πινακίδα κυκλοφορίας του γράφει «Τροικα-ΔΝΤ». Και αν μας οδηγεί στο γκρεμό; Θα πέσουμε; Μπορούμε να συνεχίζουμε να εμπιστευόμαστε τυφλά κάποιους, χωρίς να έχουμε το δικό μας οδικό χάρτη; Μπορεί φαινομενικά να βρισκόμαστε εγκλωβισμένοι, σε μονόδρομο και αδιέξοδο. Ωστόσο η λύση υπάρχει. Να συννεοηθούμε όλοι οι επιβάτες, αφήνοντας εγωισμούς και μικροσυμφέροντα να συνεναίσουμε για τις μεγάλες αλλαγές. Τις αυτονόητες, τις απαραίτητες που θα έχουν περισσότερα οφέλη για τους περισσότερους. Να ανοίξουμε τα φώτα ομίχλης του λεωφορείου, να ξαναβρούμε το δρόμο μας, χωρις να εμπιστευόμαστε τυφλα το προπορευόμενο όχημα. Να χαράξουμε αν χρειαστεί ξεχωριστή πορεία. Να προσπεράσουμε κακές νοοτροπίες που χρόνια τώρα έχουν φωλιάσει και μας κρατάνε πίσω. Να συμφωνήσουμε να χυθεί άπλετο φώς. Να γυρίσουμε τη σκάλα στα μεγάλα φώτα, τα φώτα πορείας. Να φωταγωγήσουμε το δρόμο του μέλλοντος που εμείς επιλέγουμε να ακολουθήσουμε. Αλλά το φώς θα ξεβολέψει και κάποιους, που συνηθίζουν χρόνια τώρα να επωφελούνται από το σκοτάδι. «Ίσως το φως νάναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούργια πράγματα θα δείξει.» έλεγε ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης…

* Ο Πέτρος Ι. Μπούγιας είναι περιφερειακός συντονιστής Ηπείρου και μέλος της ΜΕΣΥΑ