18 Μαΐου, 2018

Επτά πόλεμοι, τέσσερις εμφύλιοι, επτά πτωχεύσεις

Σώτη Τριανταφύλλου

Διαβάζω το βιβλίο του Γ. Β. Δερτιλή «Επτά πόλεμοι, τέσσερις εμφύλιοι, επτά πτωχεύσεις», που έχει ως μότο ­―σε μια από τις πρώτες σελίδες, όπως συνηθίζεται― ένα σύντομο απόσπασμα από τον Θουκυδίδη· μικρή συμβολική χειρονομία που υπονοεί ότι ο Θουκυδίδης παραμερίστηκε στην ελληνική εκπαίδευση. Θα μπορούσα να αντιγράψω πλήθος σελίδων του σύντομου αυτού βιβλίου, να υπογραμμίσω και να σχολιάσω· αλλά επειδή τις τελευταίες μέρες, όπως τις περισσότερες μέρες, συζητώ περί της κατάντιας της παιδείας (από το 1974 όταν ξεκίνησε και στερεώθηκε το αριστερό Κατεστημένο: μισός αιώνας σχεδόν· προφανώς δεν μπορώ και δεν θέλω να συνηθίσω), αντιγράφω εδώ μερικές αράδες γύρω από το πώς παραμείναμε έθνος αγράμματων. Και από το πώς οι αριστερές μεταρρυθμίσεις επιδείνωσαν την ποιότητα της παιδείας και ενέτειναν τον εμφυλιοπολεμικό λόγο στα σχολεία και στα πανεπιστήμια.

«[…] Με το νέο σύστημα, οι φοιτητές και οι διοικητικοί υπάλληλοι διέθεταν πάνω από το ένα τρίτο των ψήφων και οι οργανώσεις τους μπορούσαν να επηρεάζουν ή και να ελέγχουν τις εκλογές πρυτάνεων και προέδρων Τμημάτων. Επομένως, μπορούσαν επίσης να επηρεάζουν εμμέσως πολλές εκλογές καθηγητών και λεκτόρων. Εκ πρώτης όψεως, η επιρροή αυτή φαίνεται πολύ έμμεση για να είναι αποτελεσματική, αλλά συνδυαζόταν συχνότατα με παράλληλες μορφές επηρεασμού. Οι αρχές που εκλέγονταν με αυτές τις μεθόδους, π.χ. καθώς και οι φοιτητικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, δεν δίσταζαν να πιέσουν νέους και παλαιούς καθηγητές σε μελλοντικές εκλογές και προαγωγές διδασκόντων. Τις πιέσεις αυτές ενίσχυαν απειλές ή και βίαιες επιθέσεις όλων των των παρατάξεων εναντίον αντιφρονούντων φοιτητών, καθηγητών, προέδρων και πρυτάνεων. Οι συνθήκες αυτές επέτρεψαν την εκλογή λεκτόρων και καθηγητών με προσόντα σχετικά χαμηλού επιπέδου. Κυρίως, όμως, επέβαλαν ένα κλίμα ευνοιοκρατίας και συναλλαγής μεταξύ διδασκόντων, υποψηφίων, κομματικών φοιτητικών και συνδικαλιστικών οργανώσεων που υπονόμευε για δεκαετίες την ποιότητα των ανωτέρων και ανωτάτων σπουδών στην Ελλάδα.

Δεύτερον, το νέο σύστημα διαιώνισε τις διχαστικές συνέπειες του παλαιού, Από τους νεοεκλεγόμενους αριστερούς πανεπιστημιακούς, πολλοί δεν είχαν εγκαταλείψει την αριστερά παρά τις σταλινικές θηριωδίες και τις εξεγέρσεις στο Ανατολικό Βερολίνο, στη Βουδαπέστη, στην Πράγμα, στην Πολωνία. Είτε από καλή προαίρεση, είτε από κομματική φιλοδοξία, δικτυώθηκαν μεταξύ τους για να κατακτήσουν συστηματικά τα πανεπιστήμια. Επιπλέον, έπλασαν κι αυτοί μια νέα γενιά δασκάλων και καθηγητών που στελέχωσαν με τη σειρά τους και άλλες βαθμίδες της εκπαίδευσης, διαδίδοντας και στην επόμενη γενιά τον διχαστικό λόγο – της αριστεράς.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ.

* Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου