5 Μάρτιος, 2018

Ανθρώπινα δικαιώματα και «δικαιώματα να...»

Σώτη Τριανταφύλλου

«Έχω δικαίωμα να...», μια φράση που ακούγεται όλο και συχνότερα, εκφράζει τη σύγχυση ανάμεσα στα ανθρώπινα δικαιώματα –τα οποία εξασφαλίζουν οι νόμοι– και τα δικαιώματα που θεωρούμε ότι έχουμε· τα δικαιώματα-πεποιθήσεις. Στο αεροπλάνο, διαμαρτύρομαι ευγενικά γιατί η κυρία μπροστά μου δεν κρατά την πλάτη του καθίσματος όρθια με αποτέλεσμα να μη χωράω: «Είναι δικαίωμά μου» μου απαντά – και πράγματι έχει δικαίωμα να μισοξαπλώσει και να με στριμώξει. Στη δημοτική πισίνα, ένας ηλικιωμένος κύριος, αγανακτισμένος από τις φωνές και τις βουτιές των παιδιών, τους ζητάει να ηρεμήσουν λίγο και να πάψουν να τον πιτσιλάνε: «Έχουμε δικαίωμα! Πληρώσαμε είσοδο!» απαντούν και συνεχίζουν να πετάνε νερά.

Τα δικαιώματα «να...» δεν περιορίζονται στην ελεύθερη κίνηση τέτοιου είδους που δεν λαμβάνει υπόψη τους άλλους στην καθημερινότητα («Έχω δικαίωμα να μιλάω δυνατά στο κινητό!»)· επεκτείνεται στα όνειρα και τις επιδιώξεις των ανθρώπων. Έχω δικαίωμα να γίνω πλούσιος, έχω δικαίωμα να γίνω ευτυχισμένος, έχω δικαίωμα να... Ποιος θα με σταματήσει από το να...; Ο καθένας εγείρει απαιτήσεις και, εμμέσως, ταυτίζει τις απαιτήσεις με τα δικαιώματα αναζητώντας τον ένοχο που του τα στερεί. Όταν δεν τον βρίσκει, ρίχνει το φταίξιμο στην «κοινωνία», στο «Σύστημα».

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου εδώ.

* Η Σώτη Τριανταφύλλου είναι μέλος της Επιτροπής Διαλόγου