29 Ιανουαρίου, 2018

Ακινητοποιώντας την «πατριωτική δεξιά»

Γιάννης Κωνσταντινίδης

Ίσως το εντονότερο απομεινάρι της μετεμφυλιακής τομής της εθνικοφροσύνης στη σημερινή μορφή του πολιτικού ανταγωνισμού στην Ελλάδα είναι η αγωνία και η επιμονή του κυρίαρχου κόμματος του δεξιού ημισφαιρίου να διατηρήσει τον όλο χώρο ενωμένο κάτω από ένα πολιτικό σχήμα. Υπό τις συνθήκες του κεντρομόλου δικομματισμού της μεταπολιτευτικής περιόδου, το δίλημμα της συμπερίληψης του δεξιού άκρου ή της οριοθέτησης απέναντί του υπήρξε για τη Νέα Δημοκρατία πάντα ενεργό. Ο δικομματισμός απαιτούσε τη συστράτευση ολόκληρου του δεξιού χώρου, αλλά η κεντρομόλος τάση του ανταγωνισμού απαιτούσε τη διάκριση της κεντρώας έκφρασης από την ακραία. Δεδομένης της περιορισμένης σημασίας των ιδεολογικών και –πολύ περισσότερο– των προγραμματικών διαφορών για τη διαμόρφωση των εκλογικών προτιμήσεων στην Ελλάδα, η Νέα Δημοκρατία επέλεγε σχεδόν πάντα τη συστράτευση –με μοναδικές εξαιρέσεις τον (και πάλι εφήμερο) διαχωρισμό της από την Εθνική Παράταξη το 1977 και από τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό του 2002.

Στον δρόμο αυτόν πορεύεται και ο σημερινός αρχηγός του κόμματος κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, παρά το γεγονός ότι τόσο οι φιλελεύθερες θέσεις του σε κοινωνικά ζητήματα, όσο και η συμβολή κεντρώων ψηφοφόρων στην εσωκομματική εκλογή του στις αρχές του 2016 δημιουργούν εντονότατες έως αγεφύρωτες αποκλίσεις από τον χώρο της λεγόμενης «πατριωτικής δεξιάς». Ο νέος δικομματισμός και η όξυνση των αντί-ΣΥΡΙΖΑ συναισθημάτων επιβάλλει τη στρατηγική της συμπερίληψης. Αυτό δε σημαίνει πως ο όγκος της «πατριωτικής δεξιάς» είναι αμελητέος. Υπολογίζεται ότι περίπου το ένα έκτο των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας θα επιθυμούσαν το κόμμα τους να μετακινηθεί προς την «πατριωτική δεξιά», με το ποσοστό να είναι υψηλότερο ανάμεσα στους κατοίκους της Βόρειας Ελλάδας και τους άνδρες μέσης μόρφωσης. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του 2015, όταν το κόμμα βρισκόταν στην περίοδο της ασταθούς ηγεσίας Σαμαρά, κατέγραψαν στην ερώτηση για το πρόσωπο που θα ήθελαν να λάβει ρόλο στην επόμενη ημέρα του κόμματος ποσοστό 5% για το πρόσωπο των τελευταίων ημερών, τον απόστρατο κ. Φραγκούλη Φράγκο. Η επιλογή του κ. Φράγκου συγκέντρωνε μάλιστα έως και 10% σε ορισμένες δημογραφικές κατηγορίες, όπως οι άνδρες 25 έως 34 ετών μέσης μόρφωσης, και κυρίως σε ορισμένες γεωγραφικές περιοχές, όπως η Κεντρική Μακεδονία.

Η «επιστροφή» του κ. Φράγκου –και φυσικά του ίδιου του θέματος της ονομασίας– στην επικαιρότητα σαφώς θα ευνοήσει τη δημοτικότητα του ιδίου, όσο και την ορατότητα του χώρου της «πατριωτικής δεξιάς». Όμως τίποτα από τα δύο δεν είναι καινούργιο. Πρόσωπα και ιδέες αυτού του χώρου υπήρχαν πάντα, συγκαλυμμένοι σταθερά από το μεγάλο κόμμα του δεξιού ημισφαιρίου που διεκδικούσε με αξιώσεις την κατάκτηση της κυβερνητικής εξουσίας. Η Νέα Δημοκρατία δεν έχει κανέναν λόγο να μην ακολουθήσει και τώρα την ίδια συνταγή. Πέραν ίσως από τη συνείδηση του αρχηγού της.

* Ο Γιάννης Κωνσταντινίδης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου «Π² - Πρόοδος στην Πράξη»

Πηγή: Νέα Σελίδα (έντυπη έκδοση)