19 Νοέμβριος, 2018

Τα ρομπότ και ο Ρουβίκωνας

Νίκος Μηλαπίδης

Tο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων της Κίνας, «XINHUA» παρουσίασε την προηγούμενη εβδομάδα έναν εικονικό παρουσιαστή ειδήσεων. Δε τον ξεχωρίζεις από έναν άνθρωπο παρουσιαστή. Μιλά και αγγλικά και κινέζικα. Ο «ρομποτοδημοσιογράφος» μπορεί να «δουλέψει» 24 συνεχόμενες ώρες και μειώνει το κόστος παραγωγής.

Στην Αμερική, η Amazon ίδρυσε το σούπερ μάρκετ χωρίς ταμίες. Ο πελάτης χρεώνεται αυτόματα, αφού ο ίδιος θα έχει αναγνωριστεί από το κινητό του τηλέφωνο.

«Οι περισσότεροι δεν ήθελαν ένα ρομπότ ως μάνατζερ. Ωστόσο, στην Ιαπωνία, οι περισσότεροι άνθρωποι θα ένιωθαν καλύτερα με ένα ρομπότ σε διευθυντικό ρόλο, καθώς θεωρούν ότι οι μηχανές θα ήταν πιο δίκαιες, πιο προνοητικές και θα συμπεριφέρονταν καλύτερα στους εργαζομένους» λέει ο Ιάπωνας James Kondo.

Σκεφτείτε το εξής: από τώρα μέχρι αύριο το απόγευμα, θα δημιουργηθούν περισσότερα δεδομένα, μέσα σε δυο μόλις μέρες, από όσα υπήρχαν από την αρχή της ανθρωπότητας μέχρι το 2003. Φυσικά υπάρχει και ένα τίμημα: η καινοτομία βασίζεται στην ανεξέλεγκτη συλλογή πληροφοριών, καθώς κάθε πράξη μας, προτίμηση ή ακόμη και βιολογική αλλαγή μπορεί πλέον να καταγράφεται. «Αυτή η επανάσταση είναι σαν πύραυλος. Οι πύραυλοι χρειάζονται καύσιμα και αυτά είναι τα data», υπογραμμίζει ο Kondo.

Η ιδιαιτερότητα της 4ης βιομηχανικής επανάστασης προκύπτει από τη δυνατότητα να ξεπεραστούν τα όρια των προηγούμενων.  Η τεχνολογία θα καλπάσει και θα ανατρέψει ισορροπίες, είτε τα κράτη ορίσουν ρυθμιστικό πλαίσιο είτε όχι.

Πριν φύγει οριστικά ο Στίβεν Χόκινγκ προειδοποίησε: να ρυθμιστεί νομικά η τεχνητή νοημοσύνη, προτού οι μηχανές καταλάβουν τον έλεγχο των χωρών και σκλαβώσουν την ανθρωπότητα.

Ενώ θα περίμενες η τεχνολογία να μειώνει τις ανισότητες, τα οφέλη της τα καρπώνονται με την δημιουργία μονοπωλίων, οι λίγοι προνομιούχοι. Οι εποχές αλλάζουν και απαιτείται ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο.

«Εάν η πηγή πλούτου είναι η εργασία, πώς ο πλούτος αυτός διανέμεται;» έλεγε το εργατικό κίνημα τον 19ο αιώνα. Σήμερα το ερώτημα είναι κατ’ αναλογία το ίδιο «Εάν ο πλούτος είναι η Πληροφορία και η Γνώση, πώς ο πλούτος αυτός διανέμεται;»

Περίπου το 20% του εργατικού δυναμικού θα χάσουν τη δουλειά τους μέχρι το 2030 ως αποτέλεσμα της «εισβολής» της τεχνητής νοημοσύνης και των ρομπότ. Το 30% θα χρειαστεί να περάσει ξανά από τα «θρανία» της επαγγελματικής κατάρτισης. Οι θέσεις εργασίας μειώνονται αλλά ταυτόχρονα αυξάνεται η παραγωγικότητα.

Όταν θα αρχίσουν να κυριαρχούν στις μεταφορές τα αυτοοδηγούμενα αυτοκίνητα, πολλές θέσεις εργασίας θα χάνονται. Το κλειδί είναι στο πως θα σχεδιασθεί η επανένταξη και η εκπαίδευση ενός μεγάλου αριθμού εργαζομένων.

Το Υπουργείο Παιδείας στις ΗΠΑ πρόσφατα δημοσίευσε έρευνα σύμφωνα με την οποία το 65% των σημερινών μαθητών δημοτικού θα κάνουν επαγγέλματα που σήμερα δεν υπάρχουν!

Πρέπει από τώρα να σχεδιάσουμε τι είδους εργασία θέλουμε να συνεχίσουν να την κάνουν οι άνθρωποι και ποιες μπορούμε να αφήσουμε στα ρομπότ. Μην ξεχνάμε ότι οι αξίες είναι εκείνες που ορίζουν το άτομο και όχι το σώμα.
«Τα μικρά παιδιά είναι ένα από τα μέσα αποκωδικοποίησης της γενικής τεχνητής νοημοσύνης. Ένα από τα πράγματα που μας δείχνει η τεχνητή νοημοσύνη και πρέπει να το χρησιμοποιήσουμε στο σχολείο είναι πώς δεν είναι η γνώση το πιο σημαντικό, αλλά η ίδια η μάθηση», σημειώνει ο Έλληνας  διευθυντής πληροφορικής στο Media Lab του MΙΤ, Μιχάλης Μπλέτσας.

Την ώρα που τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου επενδύουν στην Τεχνητή Νοημοσύνη, το κυρίαρχο αίτημα στα δικά μας πανεπιστήμια είναι «όχι στα ναρκωτικά, όχι στη βία». Είμαστε προσκολλημένοι στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση, ενώ βρισκόμαστε ήδη στην τέταρτη.

Γι’ αυτό και η χώρα κινδυνεύει να καθηλωθεί στις χώρες περιορισμένης παραγωγικής βάσης, χαμηλής προστιθέμενης αξίας, χαμηλών ειδικοτήτων και χαμηλών μισθών.H μόνη σωτηρία για την Ελλάδα είναι να στρέψει το βλέμμα της προς τα έξω, να παράξει τεχνολογία και να την εξάγει. Προϋπόθεση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας.
Στην εποχή της ψηφιακής επανάστασης, ή θα είσαι αυτός που κάνει την πρώτη κίνηση, ή θα είσαι αυτός που χάνει. Αυτή είναι η σκληρή αλήθεια. Τα πράγματα δεν μπορούν να παραμείνουν τα ίδια, ενώ όλα έχουν αλλάξει.

*Ο Νίκος Μηλαπίδης είναι διευθυντής της ΚΟ του Ποταμιού

Πηγή: Νέα Σελίδα